Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ซึมเศร้า 

บทนำ

ยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่ม Monoamine oxidase inhibitor (MAOI/เอมเอโอไอ) เป็นกลุ่มยาที่มีกลไกยับยั้งเอนไซม์โมโนเอมีน ออกซิเดส (Monoamine oxidase enzyme, เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสารสื่อประสาทชนิดต่างๆ) ซึ่งมีประวัติการใช้เพื่อรักษาอาการซึมเศร้าของผู้ป่วยมาอย่างยาวนาน โดยถือเป็นยากลุ่มแรกที่มาก่อนยารักษาโรคซึมเศร้าประเภท Selective serotonin reup take inhibitors (SSRI) วงการแพทย์ยังนำไปใช้รักษาอาการโรคอื่นๆอีก อาทิเช่น โรคพาร์กินสัน โรควิตกกังวล อาการบริโภคอาหารผิดปกติ (Bulimia nervosa)

เราสามารถแบ่งกลุ่มยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มเอมเอโอไอได้ดังนี้

  1. Nonselective MAO-A และ MAO-B inhibitors ประกอบด้วย
    1. ยาที่มีโครงสร้างของสารไฮดราซีน (Hydrazines, สารชนิดหนึ่งที่อยู่ในกระบวนการสร้างสารสื่อประสาท) เช่น ยา Isocarboxazid, Nialamide, Phenelzine, Procarbazine, และ Hydracarbazine
    2. ยาที่มีโครงสร้างของสารที่ไม่ใช่ไฮดราซีน (Non-Hydrazines) เช่น ยา Tranylcy promine
  2. Selective MAO-A inhibitors ประกอบด้วย ยา Moclobemide, Pirlindole, และ Toloxa tone
  3. Selective MAO-B inhibitors ประกอบด้วย ยา Rasagiline และ Selegiline

ทั้งนี้ รายการยาที่กล่าวอ้างข้างต้น เป็นรายชื่อที่ยังมีจำหน่ายในตลาดยา แต่ยังมียาหลายตัวที่ถูกถอนออกจากตลาดยา อาจเป็นเหตุผลจากยากลุ่มนี้เกิดปฏิกิริยากับอาหารหลายประเภท และส่งผลต่อประสิทธิภาพการรักษา อย่างไรก็ตายารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มเอมเอโอไอเคยจัดเป็นยาที่สามารถทำให้การดำเนินชีวิตของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าดีขึ้น แต่ต้องผนวกกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้กำกับดูแล รวมถึงการบริหารยาในผู้ป่วยแต่ละรายว่าเหมาะสม ปลอดภัย และก่อให้เกิดผลข้างเคียงน้อยที่สุด

สำหรับประเทศไทยยาในกลุ่มเอมเอโอไอ จะมีข้อบ่งใช้เพื่อรักษาโรคพาร์กินสันเท่านั้น อาจตี ความหมายได้ว่า การนำมาใช้เพื่อรักษาโรคซึมเศร้าได้หมดความนิยม วงการแพทย์ได้หันไปใช้ยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มอื่นที่มีประสิทธิภาพและผลข้างเคียงน้อยกว่ากลุ่มเอมเอโอไอเป็นที่เรียบร้อย แล้ว

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เอมเอโอไอ

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีสรรพคุณดังนี้

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีกลไกการออกฤทธิ์คือ เอนไซม์ โมโนเอมีน ออกซิเดส-เอ (MAO-A) จะเข้าทำปฏิกิริยากับสารสื่อประสาทของร่างกาย เช่น Serotonin, Melatonin, Epine phrine, และ Norepinephrine ส่วนเอนไซม์โมโนเอมีน ออกซิเดส-บี (MAO-B) จะเข้าทำปฏิกิริยากับสารสื่อประสาทของร่างกาย คือ Phenylethylamine และ Trace amines

ยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มเอมเอโอไอจะออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ โมโนเอมีน ออกซิเดส ดังกล่าว ทำให้การทำลายสารสื่อประสาทชนิดที่เรียกว่า Monoamine neurotransmit ters ลดน้อยลง และแสดงผลทางการรักษาตามสรรพคุณ

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาฟลูออกซิทีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาแคปซูลขนาดความแรง 20 มิลลิกรัม/แคปซูล

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ด้วยในกลุ่มยาเอมเอโอไอมีหลายรายการ ขนาดรับประทานจึงขึ้นกับการพิจารณาของแพทย์ โดยต้องอาศัยข้อมูลของตัวผู้ป่วย รวมกับการเลือกใช้ยาให้ตรงตามอาการ และมีความปลอดภัยมากที่สุด ดังนั้นการรับประทานจึงต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาในกลุ่มเอมเอโอไอ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและ เภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยากลุ่มเอมเอโอไอ สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียง กับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามหากลืมรับประทานยาบ่อยๆหลายครั้ง ก็สามารถก่อให้เกิดผลกระทบกับตัวผู้ ป่วยได้เช่นเดียวกัน

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ปกติยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มเอมเอโอไอ มักจะไม่ใช่ทางเลือกแรกๆของการนำมารักษากับผู้ป่วยด้วยโรคซึมเศร้า ด้วยมีผลไม่พึงประสงค์/ผลข้างเคียงมากกว่ายารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มอื่น ผลข้างเคียงดังกล่าวเช่น บวมตามร่างกาย (เช่น ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ) ลมพิษ ใจสั่น วิตกกังวล เจ็บหน้าอก หัวใจเต้นผิดจังหวะ โดยอาจเต้นช้าหรือเต้นเร็วก็ได้ ปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน ความดันโลหิตสูง สมรรถภาพทางเพศในบุรุษลดลง การรับประทานยากลุ่มนี้เกินขนาดสามารถทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต (ตาย) ได้

มีข้อควรระวังการใช้ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไออย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่ม MAOI ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยารักษาโรคซึมเศร้าเอมเอโอไอมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายารักษาโรคซึมเศร้าอย่างไร?

ควรเก็บยารักษาโรคซึมเศร้ากลุ่มเอมเอโอไอ ภายใต้อุณหภูมิต่ำกว่า 30 องศาเซลเซียส(Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาฟลูออกซิทีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟลูออกซิทีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Azilect (แอซิเลค) Lundbeck
Julab (จูแล็บ) Biolab
Jumex (จูเม็กซ์) sanofi-aventis
Sefmex (เซฟเม็กซ์) Unison

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Monoamine_oxidase_inhibitor [2014,Oct18]
2. http://assistednursingcare.net/monoamine-oxidase-inhibitors-maois-an-antidepressant-and-its-contraindications/ [2014,Oct18]
3. http://www.webmd.com/depression/monoamine-oxidase-inhibitors-maois-for-depression [2014,Oct18]
4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=fluoxetine [2014,Oct18]
5. http://www.medicinenet.com/mao_inhibitors-oral/article.htm [2014,Oct18]
6. http://www.holisticonline.com/remedies/depression/dep_interactions_MAOI.htm [2014,Oct18]
7. https://www.erowid.org/chemicals/maois/maois_info2.shtml [2014,Oct18]
8. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=selegiline [2014,Oct18]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 6 คน sirikul bumbumbimbim Ggtom Pari99 thep365 Golfzaa
Frame Bottom