Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อวัยวะเพศหญิง  ระบบอวัยวะสืบพันธุ์สตรี 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด หมายถึงอะไร?

เลือดออกกะปริบกะปรอย (หรือ กะปริดกะปรอย) ทางช่องคลอด (Irregular bleeding per vagina) เป็นการที่มีเลือดออกทางช่องคลอดโดยไม่สัมพันธ์กับการมีรอบประจำเดือน เลือดที่ออกจะมีจำนวนวันไม่แน่นอน อาจออกมา 3 วันหยุดไป 5 วัน แล้วมีเลือดมาอีก 10 วัน อย่างนี้เป็นต้น และปริมาณเลือดที่ออกมา ก็เป็นเพียงเล็กน้อยเพียงติดกางเกงชั้นในหรือแผ่นอนามัยแบบบาง

อะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้เลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด?

เลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด ไม่ใช่โรคแต่เป็นอาการที่เกิดจากโรคต่างๆได้หลายสาเหตุมาก

ควรดูแลตนเองอย่างไรหากมีเลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด?

เนื่องจากสาเหตุที่ทำให้เลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอดมีมากมายทั้งที่เป็นโรคร้ายแรงและโรคไม่ร้ายแรง ผู้ที่มีอาการนี้จึงควรไปพบแพทย์/สูตินรีแพทย์เสมอ เพื่อขอคำแนะ นำหรือรับการรักษาที่ถูกต้อง อย่างไรก็ตามการดูแลตนเองโดยทั่วไป สามารถทำได้ดังนี้

  • รักษาสุขอนามัยส่วนตัว อาบน้ำ เปลี่ยนผ้าอนามัยตามความเหมาะสม
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานฮอร์โมน โดยไม่มีคำสั่งแพทย์
  • ออกกำลังกายตามควรกับสุขภาพสม่ำเสมอ
  • รับประทานอาหารมีประโยชน์ 5 หมู่ให้ครบถ้วนในทุกวัน
  • หากอาการเกิดจากการรับประทานยาที่เป็นฮอร์โมน เช่น ยาเม็ดคุมกำเนิด ควรรับ ประทานให้สม่ำเสมอ ห้ามลืม แต่ถ้าไม่ได้เกิดจากการกินยาไม่สม่ำเสมอ ควรรีบพบแพทย์/สูตินรีแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุ

ควรไปพบแพทย์เมื่อไหร่ ?

เนื่องจากสาเหตุที่ทำให้เลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด มีมากมายทั้งที่เป็นโรคร้ายแรงและโรคไม่ร้ายแรง จึงควรไปรีบพบแพทย์/สูตินรีแพทย์เสมอเพื่อขอคำแนะนำหรือรับการรักษาที่ถูกต้องจะเป็นการดีที่สุด

แพทย์ตรวจหาสาเหตุของเลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอดอย่างไร?

เมื่อไปพบแพทย์ แพทย์จะทำการซักประวัติทางการแพทย์ (ได้แก่ ประวัติประจำเดือน การตั้งครรภ์ การคุมกำเนิด การใช้ยาต่างๆ อาการผิดปกติต่างๆ) ตรวจร่างกายทั่วไปว่ามีภาวะซีดหรือไม่ มีก้อนผิดปกติในท้องหรือไม่ ต่อจากนั้นในสตรีที่เคยมีเพศสัมพันธ์มาแล้ว แพทย์จะขออนุญาตตรวจภายใน ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด (เพื่อตรวจ ดูแผล ดูก้อน ดูการติดเชื้อ ตรวจในช่องคลอด คลำมดลูก ปีกมดลูก) ว่า มีความผิดปกติที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เลือดออกกะ ปริบกะปรอยทางช่องคลอดหรือไม่

สำหรับในสตรีที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ แพทย์มักจะไม่ทำการตรวจภายใน ยกเว้นในรายที่จำเป็นจริงๆ หากแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้จากประวัติและการตรวจร่างกาย ก็จะทำการรักษาไปเลย แต่หากยังวินิจฉัยโรคไม่ได้ชัดเจน เช่น สงสัยเนื้องอกมดลูก จะต้องมีการตรวจเพื่อสืบค้นสาเหตุกันต่อไป ได้แก่

  1. การตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง (อัลตราซาวด์) โดยเฉพาะการตรวจอัลตราซาวด์ผ่านทางช่องคลอด (Transvaginal ultrasound) เป็นการตรวจที่มีประโยชน์มาก เพื่อดูว่ามดลูกปกติ หรือมีเนื้องอกมดลูก เนื้องอกรังไข่ ติ่งเนื้อเมือกในโพรงมดลูก ความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก แต่หากในสตรีที่ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ แพทย์จะตรวจอัลตราซาวด์ทางหน้าท้องแทน
  2. การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Papanicolaou smear) ต้องทำเป็นพื้นฐานในสตรีที่มีเพศสัมพันธ์แล้วทุกราย
  3. การดูดชิ้นเนื้อในโพรงมดลูก หรือการขูดมดลูก (Endometrial sampling or endome trial curettage) จะทำในสตรีที่อายุมากกว่า 40 ปี (บางแห่งใช้เกณฑ์ 35 ปี) รูปร่างอ้วน หรือประจำเดือนมาไม่ปกติ เนื่องจากมีโอกาสที่จะมีความผิดปกติในโพรงมดลูกหรือเป็นมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกมากกว่าคนไม่มีปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้
  4. การส่องกล้องตรวจในโพรงมดลูก (Hysteroscopy) เป็นการส่องกล้องเข้าไปดูพยาธิสภาพในมดลูกโดยตรง หัตถการชนิดนี้ทำได้เฉพาะโรงพยาบาลบางแห่งเท่านั้น
  5. การตรวจเลือดซีบีซี (CBC) เพื่อดูว่าซีดหรือไม่ มีความผิดปกติของเม็ดเลือดหรือไม่ มีความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือดหรือไม่
  6. การตรวจปัสสาวะเพื่อตรวจฮอร์โมนเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ในกรณีที่สงสัยเกี่ยวกับการตั้ง ครรภ์ การแท้งบุตร หรือ การท้องนอกมดลูก

รักษาอาการเลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอดอย่างไร?

การรักษาอาการเลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด จะขึ้นกับสาเหตุ เช่น การให้ยาปฏิชีวนะเมื่อสาเหตุมาจากการอักเสบติดเชื้อแบคทีเรียของปากมดลูก การให้ยาฮอร์โมนเพื่อการปรับสมดุลของฮอร์โมนเมื่อเกิดจากการขาดสมดุลของฮอร์โมนเพศหญิง หรือการรักษาด้วยรังสีรักษาเมื่อสาเหตุเกิดจากมะเร็งปากมดลูก เป็นต้น

ทั้งนี้สามารถอ่านเพิ่มเติมในเรื่องวิธีรักษาได้ในบทความ โรคต่างๆที่เป็นสาเหตุ (ดังได้กล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ) ในเว็บ haamor.com

บรรณนานุกรม

  1. http://www.emedicinehealth.com/vaginal_bleeding/article_em.htm [2013,Jan27].
  2. http://www.uptodate.com/contents/abnormal-uterine-bleeding-beyond-the-basics [2013,Jan27].


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน pippa Pitiklairin Kor Phoomtham Thanaubarn
Frame Bottom