Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไขกระดูก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาเมทิลีน บลู(Methylene blue) หรือ Methylthioninium chloride เป็นสารประกอบเคมีที่เป็นของแข็งเมื่ออยู่ในอุณหภูมิห้อง ไม่มีกลิ่น มีสีเขียวเข้ม เมื่อละลายน้ำจะได้สารละลายสีฟ้า ถูกนำไปใช้ประโยชน์ทางด้านชีววิทยา ภาควิชาเคมี และใช้เป็นเภสัชภัณฑ์ตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยนำมาเป็นยาต่อต้านเชื้อมาลาเรียเมื่อปี ค.ศ. 1891 (พ.ศ. 2434) ปัจจุบันมีการพัฒนาใช้เมทิลีน บลู มาเป็นสารประกอบของยาต้านอาการปวดเกร็ง/ปวดบีบขณะขับถ่ายปัสสาวะ หรือใช้เป็นสีย้อมในการทำหัตถการทางการแพทย์ที่เรียกว่า Endoscope polypectomy อีกทั้งใช้เป็นยาต้านพิษ (Antidote) ของสารโพแทสเซียม ไซยาไนด์ (Potassium cyanide) ประเด็นสำคัญคือ ใช้บำบัดอาการผิดปกติของเม็ดเลือดที่เรียกว่า Methemoglobinemia (ความผิดปกติของเม็ดเลือดแดงที่มีสาร Methemoglobulin/สารที่ไม่สามารถนำส่งออกซิเจนให้กับเซลล์ได้ ที่มากเกินไป)

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาเมทิลีน บลู ที่พบเห็นได้จะเป็นลักษณะของยาฉีด ซึ่งองค์การอนามัยโลกได้กำหนดให้เมทิลีน บลู เป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของระดับชุมชน และคณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุเมทิลีน บลู ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อบำบัดอาการ Methemoglobinaemia โดยจะพบเห็นการใช้ยานี้ตาสถานพยาบาลเท่านั้น

เมทิลีน บลู มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เมทิลีนบลู

ยาเมทิลีน บลู มีสรรพคุณเป็นยาบำบัดและรักษาอาการโรคเลือดชนิดที่เรียกว่า Methemo globinemia

เมทิลีน บลู มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเมทิลีน บลู คือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งกระบวนการออกซิเดชั่น(Oxidation, ขบวนการใช้ออกซิเจน) ของเม็ดเลือดแดง โดยจะช่วยป้องกันการเปลี่ยนแปลงของสารฮีโมโกลบินของเม็ดเลือดแดงไปเป็นสารเมทฮีโมโกลบิน การเกิดเมทฮีโมโกลบินปริมาณมากจะทำให้เกิดภาวะ Methemoglobinemia ซึ่งจากกลไกดังกล่าวจึงทำให้เมทิลีน บลู มีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

เมทิลีน บลู มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเมทิลีน บลู มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาฉีดในรูปสารละลายขนาดความเข้มข้น 10 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร โดยมีขนาดบรรจุ 5 มิลลิลิตร/ขวด

เมทิลีน บลู มีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาเมทิลีน บลู มีขนาดการบริหารยา/การใช้ยาดังนี้เช่น

ผู้ใหญ่และเด็ก: ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำผู้ป่วยขนาด 1 - 2 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมโดยให้ยาอย่างช้าๆ อาจให้ยาซ้ำหลังจากการให้ยาครั้งแรกไปแล้ว 1 ชั่วโมงทั้งนี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาเมทิลีน บลู ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

เมทิลีน บลู มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเมทิลีน บลู สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้เช่น เกิดภาวะคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้องร่วมกับมีอาการเจ็บหน้าอก ปวดศีรษะ วิงเวียน รู้สึกสับสน และมีภาวะกระเพาะปัสสาวะอักเสบร่วมกับมีสีปัสสาวะจาง

มีข้อควรระวังการใช้เมทิลีน บลู อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้เมทิลีน บลู ดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเมทิลีน บลู ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เมทิลีน บลู มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเมทิลีน บลู มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาเมทิลีน บลู อย่างไร?

ควรเก็บยาเมทิลีน บลู ภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น

เมทิลีน บลู มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเมทิลีน บลู ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Methylene Blue Omega (เมทิลีน บลู โอเมกา) Omega
Methylene Blue T P (เมทิลีน บลู ที พี) T P Drug

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Methylene_blue [2015,March 21]
2 http://www.mims.com/Hongkong/drug/info/Methylene%20Blue%20Omega/ [2015,March 21]
3 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/16#item-9126 [2015,March 21]
4 http://www.mdpoison.com/media/SOP/mdpoisoncom/healthcareprofessionals/antidote-facts/Methylene%20Blue%20Antidote%20Facts.pdf [2015,March 21]
5 http://www.pharmgkb.org/pathway/PA165980834 [2015,March 21]
6 http://www.medsafe.govt.nz/profs/datasheet/m/MethyleneBlueinj.pdf [2015,March 21]
7 http://www.drugs.com/drug-interactions/methylene-blue-index.html?filter=3&generic_only= [2015,March 21]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน humnoy12 samlong456
Frame Bottom