Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาเซฟตาซิดิม (Ceftazidime) เป็นยาปฏิชีวนะที่อยู่ในกลุ่มยาเซฟาโลสปอรินที่ 3 (Third generation cephalosporin) สามารถออกฤทธิ์ต่อต้านเชื้อแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมบวกและแกรมลบ อาทิเช่น Enterobactor, E.coli, H.influenzae, Klebsiella, Proteus, Pseudomonas, N.meningitidis, Staphylococcus aureus group B streptococci, Streptococcus pneumonia และ Strepto coccus pyogenes ยังรวมไปถึงแบคทีเรียกลุ่มที่การดำรงชีวิตไม่ใช้ออกซิเจน (Anaerobes) เช่น Bacteroides ถึงแม้เซฟตาซิดิมเป็นยาตัวหนึ่งที่นำมารักษาอาการป่วยจากติดเชื้อแบคทีเรีย Pseudo monas แต่ยานี้ไม่มีความสามารถต่อต้านเชื้อแบคทีเรียจำพวกดื่อยา Methicillin-resistant staphy lococcus aureus ได้

สำหรับทางคลินิกได้นำยาเซฟตาซิดิมมารักษาการติดเชื้อแบคทีเรียของอวัยวะระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง การติดเชื้อที่ผิวหนัง การติดเชื้อในช่องท้อง รักษาโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งรูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นยาฉีด

เมื่อยเซฟตาซิดิมเข้าสู่ร่างกาย ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 1.6 - 2 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาเซฟตาซิดิมเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของระดับชุมชน และคณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยาเซฟตาซิดิมลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยระบุวัตถุประสงค์เพื่อรักษาการติดเชื้อ P.aeruginosa และรักษาโรคเมลิออยด์ (Melioidosis, โรคติดเชื้อจากแบคทีเรียชื่อ Burkholderia pseudomallei) ซึ่งมักเกิดกับชาวเอเชียและออสเตรเลีย

หากจะมองภาพรวมยาเซฟตาซิดิมจัดเป็นยาที่ค่อนข้างปลอดภัยเมื่อใช้ยากับสตรีตั้งครรภ์ แต่การจะเลือกใช้ยานี้แพทย์จะคำนึงถึงความรุนแรงและอาการของโรครวมไปถึงสภาพไตของผู้ป่วยขณะ เข้ารับการรักษาเป็นสำคัญ ดังนั้นการใช้ยานี้จึงต้องอยู่ในคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

เซฟตาซิดิมมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เซฟตาซิดิม

ยาเซฟตาซิดิมมีสรรพคุณดังนี้

เซฟตาซิดิมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเซฟตาซิดิมคือ ตัวยาจะเข้ายับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต ไม่สามารถแพร่พันธุ์และตายลงในที่สุด

เซฟตาซิดิมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเซฟตาซิดิมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาฉีด ขนาด 500 มิลลิกรัม/ขวด
  • ยาฉีด ขนาด 1 กรัม/ขวด

เซฟตาซิดิมมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาเซฟตาซิดิมมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาที่แตกต่างกันในแต่ละโรคซึ่งจะขึ้นกับความรุนแรงของแต่ละโรค ดังนั้นขนาดยาที่เหมาะสมจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา ในที่นี้เป็นเพียงการยกตัวอย่างตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นเข่น

  • ผู้ใหญ่: ฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ 1 - 6 กรัม/วันโดยแบ่งฉีดให้กับผู้ป่วยทุกๆ 8 - 12 ชั่วโมง หรือฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆโดยใช้เวลาให้ยาประมาณ 3 - 5 นาที หรือหยดเข้าหลอดเลือดดำโดยใช้เวลาให้ยาประมาณ 30 นาที
  • เด็กที่อายุมากกว่า 2 เดือน: ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำขนาด 30 - 100 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งฉีดเป็น 2 - 3 ครั้ง กรณีที่มีการติดเชื้อรุนแรงสามารถเพิ่มขนาดการฉีดยาเป็น 150 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
  • เด็กแรกเกิด - เด็กที่อายุต่ำกว่า 2 เดือนลงมาฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำขนาด 25 - 60 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งฉีดเป็น 2 ครั้ง ขนาดการใช้สูงสุดไม่เกิน 6 กรัม/วัน
  • ผู้สูงอายุ: ฉีดยาได้สูงสุดไม่เกิน 3 กรัม/วัน โดยการบริหารยาเช่นเดียวกับในผู้ใหญ่

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถีงยาเซฟตาซิดิม ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

เซฟตาซิดิมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเซฟตาซิดิมสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น ปวดบริเวณที่ฉีดยา ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดภาวะแพ้ยา (เช่น พบอาการผื่นคันหรือมีไข้) รู้สึกไม่สบายในกระเพาะอาหาร - ลำไส้ อาจมีภาวะคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดท้อง และอาการของ Stevens-Johnson syndrome

มีข้อควรระวังการใช้เซฟตาซิดิมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาเซฟตาซิดิมดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเซฟตาซิดิมด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เซฟตาซิดิมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเซฟตาซิดิมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาเซฟตาซิดิมอย่างไร?

สามารถเก็บยาเซฟตาซิดิมในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยา ให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

เซฟตาซิดิมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเซฟตาซิดิมที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Cef-4 (เซฟ-4) Siam Bheasach
Cef-Dime (เซฟ-ดิม) Millimed
Cefodime (เซโฟดิม) L. B. S.
Ceftime (เซฟไทม์) Utopian
Fortum (ฟอร์ทัม) GlaxoSmithKline
Zedim (ซีดิม) Great Eastern
Zeftam M H (เซฟแทม เอ็ม เฮช) M & H Manufacturing

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Ceftazidime [2015,March28]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/85#item-8592 [2015,March28]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=ceftazidime [2015,March28]
4 http://www.drugs.com/drug-interactions/ceftazidime-index.html?filter=2&generic_only= [2015,March28]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul scala333
Frame Bottom