Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบประสาทวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

อัมพาตทั้งตัวยกเว้นการกลอกตา  แขน ขา ไม่มีแรง 

บทนำ

อาการอ่อนแรง (Motor weakness) หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า อัมพาตนั้น เป็นสิ่งที่ทุกคนไม่ปรารถนาให้เกิดขึ้นกับตนเองและคนที่รัก แต่บางครั้งก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้น เราจึงต้องมีความรู้เกี่ยวกับอาการอ่อนแรงว่าคืออะไร เมื่อไหร่เราจึงต้องไปพบแพทย์เพื่อให้การรักษาที่ถูก ต้องต่อไป บทความนี้จะบอกรายละเอียดเกี่ยวกับการดูแลตนเองเบื้องต้นเกี่ยวกับอาการอ่อนแรง

อาการอ่อนแรงคืออะไร?

อ่อนแรง

อาการอ่อนแรง คือ อาการผิดปกติทางระบบประสาทอย่างหนึ่ง ผู้ป่วยจะมีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ ร่างกายไม่สามารถบังคับให้กล้ามเนื้อเคลื่อนไหวหรือทำงานได้ตามปกติ เช่น อ่อนแรงของแขน แขนก็จะไม่สามารถยกขึ้นหรือขยับได้ตามปกติ อ่อนแรงของขา ขาก็ไม่สามารถลุก นั่ง ยืน หรือเดินได้ตามปกติ รวมทั้งการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อเปิดปิดตา ก็ส่งผลให้หลับตา ลืมตาไม่ปกติ

อาการอ่อนแรงเกิดขึ้นจากอะไร?

อาการอ่อนแรง เกิดขึ้นจากระบบประสาทสั่งการ/ระบบสั่งการ (Motor system) มีความผิดปกติเกิดขึ้น ซึ่งระบบสั่งการนี้ ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ

การที่มีพยาธิสภาพ หรือรอยโรคบริเวณส่วนหนึ่งส่วนใดของระบบประสาทสั่งการ ทั้งในส่วนระบบประสาทส่วนกลาง และ/หรือ ระบบประสาทส่วนปลาย จะส่งผลให้มีอาการอ่อนแรงเกิดขึ้น โดยอาการอ่อนแรงที่มีรอยโรคในแต่ละส่วนของระบบสั่งการ จะมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งจากลักษณะที่แตกต่างกันนี้เอง ทำให้แพทย์สามารถบอกได้ว่าอาการอ่อนแรงในผู้ ป่วยแต่ละคนนั้น มีรอยโรคอยู่ที่ส่วนไหนของระบบสั่งการ

สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงของอาการอ่อนแรงมีอะไรบ้าง?

สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงที่พบได้บ่อยของอาการอ่อนแรง ประกอบด้วย

เมื่อมีอาการอ่อนแรง เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์?

ผู้ป่วยเมื่อมีอาการอ่อนแรงควรต้องไปพบแพทย์ในกรณีต่อไปนี้

แพทย์วินิจฉัยอาการอ่อนแรงว่า ผิดปกติที่ระบบประสาทสั่งการส่วนไหนได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยว่า อาการอ่อนแรงน่าจะเกิดที่ระบบประสาทสั่งการส่วนไหนได้จาก การพิจารณาลักษณะทางคลินิก (อาการผู้ป่วย และความผิดปกติที่แพทย์ตรวจพบ) และ/หรืออา การผิดปกติของผู้ป่วยที่มีลักษณะเข้าได้กับลักษณะเฉพาะของระบบประสาทสั่งการแต่ละตำ แหน่ง ดังนี้

แพทย์วินิจฉัยสาเหตุของอาการอ่อนแรงได้อย่างไร?

การวินิจฉัยหาสาเหตุของอาการอ่อนแรงนั้น ลำดับแรกแพทย์จะวินิจฉัยก่อนว่าอาการอ่อนแรงของผู้ป่วยนั้นมีความผิดปกติที่ส่วนไหนของระบบสั่งการ โดยพิจารณาจากลักษณะสำ คัญทางคลินิกดังที่ได้กล่าวแล้วในหัวข้อข้างต้น ต่อจากนั้นจะพิจารณาสาเหตุก่อโรคโดยมีหลัก การดังนี้

แพทย์จะพิจารณาส่งตรวจเพิ่มเติมเมื่อใด? และส่งตรวจอะไร?

การที่แพทย์จะส่งตรวจเพิ่มเติมใดๆนั้น (เช่น เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือ เอมอาร์ไอภาพสมอง หรือ ตรวจเลือด) จะขึ้นอยู่กับว่าแพทย์ได้ให้การวินิจฉัยเบื้องต้นว่าอะไร เช่น

อนึ่ง การส่งตรวจเพิ่มเติม ประกอบด้วย

ข้อบ่งชี้ของการส่งตรวจเพิ่มเติมแต่ละกรณีเป็นอย่างไร?

การส่งตรวจทางรังสี มีข้อบ่งชี้ ดังนี้

อนึ่ง บางครั้งแพทย์อาจส่งตรวจทางรังสีวิทยาโดยเร่งด่วน เช่น

หมายเหตุ

  • สิ่งที่ผู้ป่วยและญาติกับแพทย์ มีความเข้าใจไม่ตรงกัน คือแพทย์พิจารณาว่าไม่เร่งด่วน แต่ทางญาติและผู้ป่วยคิดว่าเร่งด่วน ซึ่งแพทย์ต้องอธิบายถึงเหตุผลว่าจำเป็นหรือไม่จำเป็นในการส่งตรวจแบบเร่งด่วน
  • ระหว่างรอนัดการตรวจต่างๆ (เช่น รอวันนัดตรวจเอมอาร์ไอ) กรณีผู้ป่วยมีอาการทรุดลงอย่างชัดเจน ควรต้องมาพบแพทย์ผู้ให้การรักษา/มาโรงพยาบาลก่อนนัด

แพทย์รักษาอาการอ่อนแรงอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของอาการอ่อนแรงเป็นอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของอาการอ่อนแรงหรือโอกาสรักษาได้หาย ขึ้นอยู่กับสาเหตุ บางสา เหตุ อาการอ่อนแรงจะกลับเป็นปกติได้ถ้าได้รับการรักษาตั้งแต่แรกมีอาการ เช่น ในโรคไท รอยด์เป็นพิษ แต่บางสาเหตุโอกาสฟื้นตัวก็ยาก เช่น จากอุบัติเหตุรุนแรงที่สมอง เป็นต้น (อ่านรายละเอียดในบทความของแต่ละโรคที่เป็นสาเหตุ เช่น ตัวอย่างโรคต่างๆในหัวข้อ สาเหตุ เป็นต้น)

นอกจากนี้ อาการอ่อนแรงมักฟื้นตัวได้ยากขึ้นกับ ผู้ป่วยที่มีสาเหตุแต่กำเนิด/พันธุกรรม ในผู้สูงอายุ และผู้ป่วยที่โรคประจำตัวร่วมด้วย

เมื่อมีอาการอ่อนแรงควรดูแลตนเองอย่างไร? เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ก่อนนัด?

การดูแลตนเองเมื่อมีอาการอ่อนแรงที่ถูกต้องนั้น จะส่งผลให้การรักษาได้ผลดี ซึ่งการดู แลตนเองประกอบด้วย

ป้องกันอาการอ่อนแรงได้อย่างไร?

การป้องกันไม่ให้เกิดอาการอ่อนแรงเป็นสิ่งที่ดีที่สุด ดีกว่าเกิดอาการแล้วค่อยมารักษา เพราะการเกิดอาการแล้วก็ยากที่จะรักษาให้หายได้เป็นปกติ การป้องกันที่สำคัญ ก็คือการแก้ไขปัจจัยเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดอาการอ่อนแรง เช่น

สรุป

ผมมั่นใจว่า ผู้อ่านเมื่อมีความรู้เบื้องต้นในเรื่อง การอ่อนแรง จะสามารถเข้าใจมากขึ้นเมื่อแพทย์ได้อธิบายถึงสาเหตุของอาการอ่อนแรงและรอการส่งตรวจ เพื่อการวินิจฉัยโรคที่แน่นอน อย่างไรก็ตามผมอยากให้ท่านติดตามบทความต่อไป ผมจะนำเสนอเกี่ยวกับการตรวจร่างกายทางระบบประสาทเบื้องต้น เพื่อที่ท่านจะได้นำมาใช้ประโยชน์มากขึ้นในการดูแลตนเองหรือกับคนรอบข้างที่มีปัญหาอ่อนแรงครับ



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom