Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  ระบบโรคติดเชื้อ 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ผื่น 

ทั่วไป

โรคอีสุกอีใส (Chickenpox หรือ Varicella) เป็นโรคติดต่อที่พบบ่อยโรคหนึ่ง เกิดจากการติดเชื้อไวรัส ที่มีชื่อว่า วาริเซลลา ซอสเตอร์ ไวรัส (Varicella zoster virus หรือ เรียกย่อว่า VZV/ วีซีวี ไวรัส) โดยทั่วไป เป็นโรคพบในเด็ก ตั้งแต่อายุประมาณ 1ขวบ ไปจนถึงอายุประมาณ 12 ปี แต่อย่างไรก็ตาม พบได้ในทุกอายุ ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และ ผู้สูงอายุ โดยโอกาสเกิดใกล้เคียงกันทั้งในผู้หญิง และในผู้ชาย

โรคอีสุกอีใสมีอาการอย่างไร?

อาการพบบ่อยของโรคอีสุกอีไส ได้แก่ มีไข้ มีได้ทั้งไข้สูง หรือ ไข้ต่ำ ปวดศีรษะ ปวดท้อง เจ็บคอ รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่สบาย ประมาณ 1-2 วันหลังจากนั้น ไข้ลง อาการต่างๆดีขึ้น แต่ผิวหนังจะขึ้นผื่นอย่างรวดเร็ว โดยผื่นจะขึ้น บริเวณใบหน้า และลำตัวก่อน ต่อจากนั้น จึงขึ้นไปที่ หนังศีรษะ ที่ แขน ขา โดยผื่นขึ้นหนาแน่นในส่วนใบหน้า และลำตัว และอาจขึ้นในเยื่อบุช่องปาก และกับผิวหนังของอวัยวะเพศภายนอก

ผื่นมีลักษณะเป็นผื่นแดง เม็ดเล็กๆ คันมาก ต่อจากนั้นภายใน 1 วัน จะกลายเป็นตุ่มพอง มีน้ำใสๆในตุ่ม (อาจเป็นหนองเมื่อติดเชื้อแบคทีเรีย) อาจมีตุ่มพองทยอยเกิดต่อเนื่องได้อีกภายใน 3-6 วัน และต่อจากนั้นจะแห้งตกสะเก็ดภายใน 1-3 วัน และสะเก็ดแผลจะค่อยๆลอกจางหายไป กลับเป็นปกติภายในระยะเวลา 2 สัปดาห์

โรคอีสุกอีใสเกิดได้อย่างไร? ติดต่อได้ไหม?

โรคอีสุกอีใส เป็นโรคติดต่อได้อย่างรวดเร็วมาก ทั้งนี้เกิดจากการสัมผัสเชื้อจากผู้ป่วย ทั้งจากในอากาศ จากละอองการไอ จาม การหายใจ การสัมผัสผู้ป่วยโดยตรง สัมผัสผื่นที่ผิวหนัง และ/หรือ น้ำเหลืองจากตุ่มน้ำของโรค รวมไปถึงการสัมผัสเสื้อผ้า สิ่งของ เครื่องใช้ต่างๆของผู้ป่วย

โรคอีสุกอีใส เป็นโรคติดต่อได้อย่างรวดเร็วมาก ทั้งนี้เกิดจากการสัมผัสเชื้อจากผู้ป่วย ทั้งจากในอากาศ จากละอองการไอ จาม การหายใจ การสัมผัสผู้ป่วยโดยตรง สัมผัสผื่นที่ผิวหนัง และ/หรือ น้ำเหลืองจากตุ่มน้ำของโรค รวมไปถึงการสัมผัสเสื้อผ้า สิ่งของ เครื่องใช้ต่างๆของผู้ป่วย

แพทย์วินิจฉัยโรคอีสุกอีใสได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคอีสุกอีใสได้จาก อาการ การเกิดผื่น และการตรวจร่างกาย ไม่จำเป็นต้องมีการตรวจอื่นๆเพิ่มเติม ยกเว้นในผู้ป่วยที่เกิดผลข้างเคียงแทรกซ้อน

โรคอีสุกอีใสมีวิธีรักษาอย่างไร?

เนื่องจากเป็นการติดเชื้อไวรัส การรักษาจึงเป็นการรักษาประคับประคองตามอาการ ไม่จำเป็นต้องกินยาปฏิชีวนะ เพราะยาปฏิชีวนะฆ่าไวรัสไม่ได้ ฆ่าได้แต่แบคทีเรีย พักผ่อนให้เต็มที่ ดื่นน้ำสะอาดมากๆ อย่างน้อยวันละ 6-8 แก้ว ใช้ยาทา และ/หรือ ยากินบรรเทาอาการคัน ยาลดไข้ และยาต้านไวรัสในโรคที่รุนแรง หรือ เมื่อมีผลข้างเคียงแทรกซ้อน

ที่สำคัญที่สุด คือ การแยกผู้ป่วย รวมทั้งเครื่องใช้ทุกอย่างเพื่อป้องกันการติดเชื้อ จนกว่า แผลจะตกสะเก็ดหมดทั้งตัวแล้ว

โรคอีสุกอีใสรุนแรงไหม?

โดยทั่วไป โรคอีสุกอีใสเป็นโรคไม่รุนแรง ถึงแม้จะติดต่อได้รวดเร็วก็ตาม ดูแลรักษาหายได้ภายใน 7-10 วัน แต่ความรุนแรงของโรคขึ้นกับอายุ และสุขภาพร่างกายของผู้ป่วย โดยความรุนแรงโรคสูงขึ้น(มีโอกาสเกิดผลข้างเคียงแทรกซ้อนสูงขึ้น) ในผู้ใหญ่ และในผู้มีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำ เช่น กินยากดความต้านทานโรค คนท้อง ผู้ที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ในผู้สูงอายุ และในผู้ป่วยโรคมะเร็ง

ผลข้างเคียงแทรกซ้อนที่อาจขึ้นในผู้ป่วยโรคอีสุอีใส ได้แก่ ตุ่มพองติดเชื้อแบคทีเรียกลายเป็นตุ่มหนอง (ซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้เกิดแผลเป็นได้) โรคปอดบวม โรคกล้ามเนื้อหัวใจ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และโรคสมองอักเสบ ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้

นอกจากนั้นคือ เมื่อ โรคหายแล้ว เชื้อบางส่วนยังไม่หมดไป แต่จะแฝงตัวอยู่ตาปมประสาทต่างๆ โดยเฉพาะของลำตัว เมื่อแก่ตัวลง หรือ มีภูมิต้านทานคุ้มกันโรคต่ำ จะก่อให้เกิดเป็นโรคงูสวัสดได้

อนึ่ง เมื่อเป็นโรคอีสุกอีใสแล้ว มักมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคตลอดชีวิต ไม่กลับมาเป็นโรคอีก

ดูแลอย่างไรเมื่อเป็นโรคอีสุกอีใส? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลตนเอง และดูแลเด็กป่วยด้วยโรคอีสุกอีใส ที่สำคัญที่สุด คือ แยกผู้ป่วยรวมทั้งเครื่องมือเครื่องใช้ส่วนตัวต่างๆ เช่น เสื้อผ้า แก้วน้ำ ช้อน ชาม และรักษา สุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ) ป้องกันเชื้อติดต่อสู่ผู้อื่น และเพื่อให้ร่างกายแข็งแรง ลดโอกาสเกิดผลข้างเคียงแทรกซ้อน นอกจากนั้น ได้แก่

 

มีวิธีป้องกันโรคอีสุกอีใสไหม? มีวัคซีนป้องกันโรคไหม?

วิธีป้องกันโรคอีสุกอีใส คือ การไม่สัมผัสใกล้ชิดผู้ป่วย ซึ่งทำยากมากเพราะเป็นโรคที่ติดต่อได้ง่าย นอกจากนั้นคือ รักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ)เพื่อให้ร่างกายแข็งแรง ลดโอกาสเกิดผลข้างเคียงแทรกซ้อนจากการติดเชื้อ

แต่การป้องกันที่มีประสิทธิภาพที่สุด ป้องกันโรคได้ถึงประมาณ ร้อยละ 90-95 ได้แก่ การฉีดวัคซีนป้องกัน (ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง) ซึ่งแพทย์แนะนำให้เริ่มฉีดตั้งแต่อายุได้ 1ปี โดยเมื่ออายุ 1-12 ปี ให้ฉีดกระตุ้นเข็มที่ 2 หลังเข็มแรกอย่างน้อย 3 เดือน (วัคซีนให้ผลป้องกันโรคได้ตลอดชีวิต) แต่การฉีดวัคซีนในอายุ ตั้งแต่ 13 ปี ขึ้นไปจนถึงในผู้ใหญ่ ให้ฉีดเข็มที่สองตามหลังเข็มแรกประมาณ 4- 8 สัปดาห์ ซึ่งภูมิคุ้มกันอยู่ได้อย่างน้อยประมาณ 20 ปี

ฉีดวัคซีนป้องกันอีสุกอีใสมีประโยชน์อะไรอีก? แพ้ไหม? มีข้อห้ามไหม?

วัคซีนป้องกันโรคอีสุกอีใส นอกจากป้องกันโรคได้แล้ว ยังช่วยลดโอกาสเกิดแผลเป็น และช่วยลดความรุนแรงของโรคเมื่อเกิดเป็นโรคอีสุกอีใสหลังฉีดวัคซีนแล้ว

วัคซีนอีสุกอีใส ไม่ค่อยก่อให้เกิดผลข้างเคียงแทรกซ้อน ยกเว้น เจ็บ แดง และบวมในตำแหน่งที่ฉีดยา แต่ในบางคนอาจมีไข้ได้

อย่างไรก็ตามมีข้อห้ามไม่ให้ฉีดวัคซีนอีสุกอีใสใน

 

ฉีดวัคซีนแล้วยังเป็นโรคอีสุกอีใสได้อีกไหม?

เมื่อฉีดวัคซีนแล้ว เมื่อสัมผัสเชื้อมีโอกาสเป็นอีสุกอีใสได้ประมาณ 2-10% โดยมีอาการเช่นเดียวกับในคนไม่เคยฉีดวัคซีน ดังกล่าวแล้ว แต่อาการน้อยกว่ามาก มีผื่นและตุ่มพองน้อยกว่ามาก หายเร็วกว่ามาก อาจภายใน 3-7 วัน แต่ยังแพร่เชื้อให้ผู้อื่นได้เหมือนเดิม ดังกล่าวแล้ว

เมื่อยังไม่เคยฉีดวัคซีนอีสุกอีใสตอนเด็ก ควรฉีดวัคซีนอีสุกอีใสไหม?

เมื่อยังไม่เคยฉีดวัคซีนป้องกันโรคอีสุกอีใสในตอนเด็ก แต่เคยเป็นโรคอีสุกอีใสแล้ว ไม่จำเป็นต้องฉีด เพราะจะมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคได้ตลอดชีวิต ดังกล่าวแล้ว แต่เมื่อจำไม่ได้ ไม่แน่ใจ และอยากฉีด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ เพราะอาจมีภูมิคุ้มกันโรคนี้อยู่แล้วก็ได้ (ร่างกายมักสร้างภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบางชนิดได้ เมื่อเป็นผู้ใหญ่)

บรรณานุกรม

  1. Braunwald, E., Fauci, A., Kasper, L., Hauser, S., Longo, D., and Jameson, J. (2001). Harrison’s principles of internal medicine (15th ed.). New York: McGraw-Hill.
  2. Chickenpox. http://en.wikipedia.org/wiki/Chickenpox [2013,July14]
  3. Chickenpox (varicella) vaccine. http://www.vaccineinformation.org/varicel/qandavax.asp [2013,July14]
Updated 2013, July 14

เว็บบอร์ด
User โรคมือเท้าปาก จากโรงเรียนหนูน้อย อาการเจ็บซี่โครง อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และ/หรือของกระดูกซี่โครง ดังนั้นจึงขึ้นกับว่าคุณไปทำอะไรมา เช่น การออกแรงใช้กล้ามเนื้อ/กระดูก.... โดย Tippatai » 02/05/2012

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 7 คน sirikul ppppetch mix.micky.9 tum301200 thakoon mild.jibi themazz.nut
Frame Bottom