Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  ระบบประสาทวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มือสั่น 

บทนำ

อาการสั่น (Tremor) เป็นอาการทางระบบประสาทที่เกิดขึ้นได้บ่อยทั้งในผู้หญิงและในผู้ชาย เป็นอาการที่มักพบในผู้ใหญ่ และสร้างความกังวลให้กับคนที่มีอาการสั่น (ซึ่งที่พบได้บ่อยคือ อาการ มือสั่น) เพราะมีความวิตกกังวลว่าจะเป็นโรคที่อันตรายเช่น โรคพาร์กินสัน โรคอัมพาต เราลองมาศึกษาว่าอาการสั่นนั้นมีกี่รูปแบบ และมีสาเหตุเกิดจากอะไร ต้องพบแพทย์เมื่อใด ต้องติดตามจากบทความนี้ครับ

อาการสั่นมีกี่รูปแบบ? อะไรบ้าง?

อาการสั่น

อาการสั่นมี 3 รูปแบบหลักได้แก่

1. อาการสั่นขณะพัก (Resting tremor)

2. อาการสั่นขณะทำกิจกรรม (Action tremor)

3. อาการสั่นเมื่อตั้งใจ (Intention tremor)

อาการสั่นแต่ละรูปแบบมีลักษณะต่างกันอย่างไร?

อาการสั่นแต่ละรูปแบบมีลักษณะต่างกันดังนี้

1. อาการสั่นขณะพัก (Resting tremor): คือ อาการสั่นที่เกิดขึ้นเมื่อมืออยู่ในท่าพักวางบนหน้าตักไม่ได้ออกแรง และอาการสั่นนั้นจะดีขึ้นเมื่อยกแขนหรือยกมือขึ้น แต่เมื่อยกค้างไว้เป็นระยะเวลาหนึ่งก็จะมีอาการสั่นเพิ่มมากขึ้นอีก (Emerging tremor)

2. อาการสั่นขณะทำกิจกรรม (Action tremor): คือ อาการสั่นที่เกิดขึ้นเมื่อมีการยกแขน ยกมือ หรือขณะทำกิจกรรม หรือเฉพาะท่าทางใดท่าทางหนึ่ง หรือขณะที่มีการเคลื่อนไหว ถ้าพักก็ไม่มีอาการสั่น

3. อาการสั่นเมื่อตั้งใจ (Intention tremor): คือ อาการสั่นที่เกิดขึ้นขณะที่ตั้งใจหยิบจับสิ่งของ หรือตั้งใจทำกิจกรรมที่มีการใช้ความละเอียด การหยิบจับสิ่งของเช่น การนำนิ้วมือของผู้มีอาการแตะปลายขมูกตนเองและเหยียดแขนจนสุดไปแตะนิ้วมือของแพทย์ (Finger to nose test) ก็จะพบเกิดอาการมือสั่นขึ้น

อาการสั่นแต่ละรูปแบบมีสาเหตุแตกต่างกันหรือไม่?

อาการสั่นแต่ละรูปแบบมีสาเหตุดังนี้

ก. อาการสั่นขณะพัก: มีสาเหตุจากโรคพาร์กินสัน

ข. อาการสั่นขณะทำกิจกรรม: เป็นอาการสั่นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุด มีหลายสาเหตุเช่นจาก

ค. อาการสั่นเมื่อตั้งใจ: สาเหตุมักเกิดจากผู้ป่วยมีรอยโรคในสมองส่วนที่เรียกว่า สมองน้อย/ซีรีเบลรั่ม (Cerebellum) หรือในสมองส่วนที่มีการเชื่อมโยงกับสมองส่วนซีรีเบลรั่ม (เช่น สมอง ส่วนหน้า/Frontal lobe และสมองส่วนพอนส์/Pons) หรือจากผลข้างเคียงของยากันชักที่ชื่อฟีนัยโทอิน (Phenytoin) หรือจากโรคพิษสุราเรื้อรังระยะที่มีการทำลายสมอง

แพทย์ทราบได้อย่างไรว่าเป็นอาการสั่นรูปแบบไหน?

แพทย์สามารถวินิจฉัยได้ว่าเป็นอาการสั่นรูปแบบใดด้วยการสอบถามผู้ป่วยถึงประวัติอาการ ประวัติทางการแพทย์ต่างๆเช่น โรคประจำตัวและการใช้ยาต่างๆ และโดยการสังเกตลักษณะอาการ สั่นในขณะที่ผู้ป่วยมาพบแพทย์ ร่วมกับการตรวจร่างกายเพื่อหาลักษณะผิดปกติอื่นๆที่อาจพบร่วมด้วยได้ในการสั่นจากรูปแบบต่างๆ (เช่น ผอมลง เบื่ออาหาร เดินเซ) และเพื่อหาสาเหตุของอาการสั่น

ผู้มีอาการสั่นควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินเมื่อใด?

ผู้มีอาการสั่น/ผู้ป่วยถ้ามีอาการสั่นที่รุนแรงรบกวนกิจกรรมประจำวัน อาการเป็นรุนแรงมากขึ้น และ/หรือร่วมกับมีอาการผิดปกติอื่นๆร่วมด้วยเช่น ผอมลง เบื่ออาหาร เดินเซ แขน-ขาอ่อนแรง หรือมีอาการผิดปกติอื่นๆทางระบบประสาท (เช่น ปวดศีรษะมาก ชัก) ก็ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล

จำเป็นต้องตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าสมองหรือไม่?

การตรวจสืบค้นเพิ่มเติมทางระบบประสาทเช่น เอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองและ/หรือการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า/เอมอาร์ไอสมอง แพทย์จะทำต่อเมื่อสงสัยว่าจะมีรอยโรคในสมองเช่น ผู้ป่วยมีการสั่นเมื่อตั้งใจทำกิจกรรม (Intention tremor) เพราะมักจะมีรอยโรคที่สมองส่วนซีรีเบลรั่มหรือสมองส่วนอื่นๆที่เกี่ยวข้อง

แต่กรณีสั่นขณะพักที่มักเกิดจากโรคพาร์กินสัน ก็ไม่จำเป็นต้องตรวจสืบค้นภาพสมองด้วยการตรวจสืบค้นดังกล่าว

ส่วนการสั่นขณะทำกิจกรรมนั้นก็ขึ้นกับสาเหตุที่แพทย์คิดถึงมากที่สุด ถ้าสงสัยอาจจากมีรอยโรคในสมองแพทย์ก็จะตรวจสืบค้นด้วยการตรวจภาพสมองด้วยวิธีการดังกล่าว

การรักษาอาการสั่นทำอย่างไร?

การรักษาอาการสั่นขึ้นกับสาเหตุที่ก่อให้เกิดอาการสั่นรูปแบบต่างๆเช่น

ผลการรักษาอาการสั่นดีหรือไม่?

ผลการรักษาอาการสั่นหรือการพยากรณ์โรคของอาการสั่นขึ้นกับสาเหตุที่ก่อโรค ส่วนใหญ่โดยทั่วไปการพยากรณ์โรคดีคือ การรักษาได้ผลดี

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อมีอาการสั่น?

การดูแลตนเองเมื่อมีอาการสั่นประกอบด้วย

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันการเกิดอาการสั่นได้ไหม?

อาการสั่นสามารถป้องกันได้เป็นส่วนใหญ่เช่น

  • การสั่นขณะพักในโรคพาร์กินสัน: ป้องกันโดยการไม่ให้เกิดอุบัติเหตุที่ศีรษะ ไม่ใช้สารเสพติด การชกมวย เพราะอาจทำให้เกิดอาการของโรคพาร์กินสันได้บ่อยขึ้น
  • การสั่นขณะทำกิจกรรม: ป้องกันได้โดยลดความเครียด พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่ดื่มสุรา
  • กรณีมีรอยโรคในสมอง ก่อให้เกิดการสั่นแบบตั้งใจ ต้องระวังไม่ให้เกิดอุบัติเหตุที่ศีรษะ ทานยากันชักตามแพทย์สั่งให้ครบถ้วนถูกต้อง

สรุป

อาการสั่นไม่น่ากลัวอย่างที่กังวลครับ



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom