Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคโอโตอิมมูน  มาลาเรีย 

บทนำ

ยาอะมิโนควิโนลีน (Aminoquinoline) จัดเป็นอนุพันธุ์ของยาควิโนลีน (Quinoline) สามารถแบ่งออกเป็น 2 หมวดดังนี้

ก. 4-Aminoquinoline: ใช้ต่อต้านเชื้อมาลาเรีย/ไข้จับสั่น ตัวอย่างของยาในหมวดนี้ได้แก่ Amodiaquine, Chloroquine และ Hydroxychloroquine นอกจากจะใช้บำบัดการติดเชื้อมาลาเรียแล้ว ทางคลินิกยังใช้ยาบางตัวของ 4-Aminoquinoline อย่างเช่น Chloroquine มาบำบัดอาการโรคข้อรูมาตอยด์ (Rheumatoid arthritis) การติดเชื้ออะมีบาที่ตับ (Hepatic amoebiasis อ่านเพิ่มเติม ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ฝีตับ) และใช้รักษาโรคลูปัส (Lupus erythematosus) อีกด้วย

ข. 8-Aminoquinoline: เป็นกลุ่มยาที่มีโครงสร้างเคมีแตกต่างจาก 4-Aminoquinoline เล็กน้อย ประกอบไปด้วยรายการยาดังต่อไปนี้ Primaquine, Tafenoquine และ Pamaquine ทางคลีนิกนำมาใช้บำบัดและป้องกันอาการโรคมาลาเรีย แต่ไม่ควรใช้กับผู้ป่วยกลุ่มภาวะขาดเอนไซม์จีซิกพีดีด้วยจะทำให้เกิดภาวะเม็ดเลือดแดงแตก (Hemolysis) ปัจจุบันตัวยา Pamaquine ไม่ค่อยมีการใช้มาเป็นเวลานานแล้ว ในขณะที่ตัวยา Primaquine มีใช้แพร่หลายทั่วโลก ส่วน Tafenoquine ยังอยู่ในช่วงการศึกษาทดลองทางคลินิกและยังไม่ได้ถูกใช้อย่างเป็นทางการ

รูปแบบของยาอะมิโนควิโนลีนทั้ง 2 กลุ่มจะเป็นยาชนิดรับประทานทั้งที่เป็นยาเดี่ยวและผสมร่วมยาอื่น

สำหรับอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ของยาอะมิโนควิโนลีนแต่ละตัวจะมีความเหมือนและแตกต่างกันออกไปทั้งนี้ขึ้นกับโครงสร้างทางเคมีที่เป็นองค์ประกอบหลัก องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาบางรายการของยากลุ่มอะมิโนควิโนลีนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลแต่ละแห่งควรมีสำรองไว้ให้บริการและรองรับต่อการเจ็บป่วยของประชาชนเช่น Amodiaquine, Chloroquine และ Primaquine เป็นต้น นอกจากนี้ยาบางตัวเช่น Amodiaquine จัดเป็นยาสำคัญและโดดเด่นที่ประเทศแอฟริกานำมาใช้รักษามาลาเรีย

สำหรับประเทศไทยเราจะพบเห็นการใช้ยาอะมิโนควิโนลีนบางรายการเช่น Chloroquine, Hydroxychloroquine และ Primaquine กลุ่มยาเหล่านี้ถูกจัดอยู่ในหมวดของยาอันตราย ขนาดการใช้ของยานี้แต่ละรายการต้องขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์และมาตรฐานของยาแต่ละตัว ผู้บริโภคอาจซื้อหายาต้านมาลาเรียเหล่านี้ได้ตามร้านขายยาขนาดกลางไปจนถึงขนาดใหญ่ แต่สิ่งที่ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยในการใช้ยา ควรต้องได้รับการตรวจคัดกรองการตรวจร่างกายจากแพทย์และใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น หากมีข้อสงสัยควรสอบถามรายละเอียดและข้อมูลการใช้ยาอะมิโนควิโน ลีนจากเภสัชกรตามร้านขายยาได้โดยทั่วไป

อะมิโนควิโนลีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

อะมิโนควิโนลีน

ยาอะมิโนควิโนลีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

อะมิโนควิโนลีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาอะมิโนควิโนลีนมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะเข้าจับกับสารพันธุกรรมของเชื้อมาลาเรีย และทำให้ส่วนประกอบภายในเซลล์ของเชื้อมาลาเรียที่มีชื่อว่า ไมโทคอนเดรีย (Mitochondria) รวม ถึงผนังของเซลล์แตกออกจนไม่สามารถขยายพันธุ์ได้ จากกลไกเหล่านี้ทำให้เชื้อมาลาเรียหยุดการเจริญเติบโต หยุดการกระจายพันธุ์และตายลงในที่สุด

อะมิโนควิโนลีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอะมิโนควิโนลีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายคือ

อะมิโนควิโนลีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

การใช้ยาและขนาดยาในกลุ่มอะมิโนควิโนลีนจะแตกกันในแต่ละผู้ป่วย จึงจะไม่กล่าวถึงรายละเอียดในบทความนี้ เพราะต้องขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาซึ่งจะอาศัยข้อมูลต่างๆของผู้ป่วยมาประกอบกันเช่น

  • อาการของผู้ป่วยว่ามีสาเหตุจากเชื้อมาลาเรียชนิดใด
  • มีภาวะดื้อยาของเชื้อมาลาเรียด้วยหรือไม่
  • อายุและสถานะของสุขภาพของผู้ป่วย
  • มีประวัติแพ้ยาชนิดใดหรือไม่
  • ปัจจุบันมีการใช้ยาอะไรบ้างเพื่อป้องกันปฏิกิริยาระหว่างยา

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาอะมิโนควิโนลีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอะมิโนควิโนลีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาอะมิโนควิโนลีนตรงเวลา

อะมิโนควิโนลีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะมิโนควิโนลีนอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการปวดหลัง ปวดขา ปวดท้อง ปัสสาวะมีสีคล้ำ มีไข้ เบื่ออาหาร ผิวซีด อ่อนเพลีย ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการหายใจลำบาก วิงเวียนและเจ็บคอ ผมร่วง ผิวหนังไวกับแสงแดด การได้ยินผิดปกติ เกิดภาวะลมชัก เกิดภาวะเม็ดเลือดขาวมากกว่าปกติ รู้สึกไม่สบายในระบบทางเดินอาหาร วิงเวียน ปวดศีรษะ ผื่นคัน ลมพิษ มีภาวะโปแตสเซียมในร่างกายต่ำ หายใจไม่ออกและอาจมีภาวะโคม่าตามมา

มีข้อควรระวังการใช้อะมิโนควิโนลีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้อะมิโนควิโนลีนเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะมิโนควิโนลีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

อะมิโนควิโนลีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอะมิโนควิโนลีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาอะมิโนควิโนลีนอย่างไร?

ควรเก็บยาอะมิโนควิโนลีนในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

อะมิโนควิโนลีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะมิโนควิโนลีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Chewoquine (ชิวโอควิน) Chew Brothers
Chewoquine SC (ชิวโอควิน เอสซี) Chew Brothers
Chewoquine-G (ชิวโอควิน-จี) Chew Brothers
Chewoquine-Y (ชิวโอควิน-วาย) Chew Brothers
Chloroquine Acdhon (คลอโรควิน แอคฮอน) Acdhon
Chloroquine Burapha (คลอโรควิน บูรพา) Burapha
Chloroquine GPO (คลอโรควิน จีพีโอ) GPO
Chloroquine Phosphate Asian Pharm (คลอโรควิน ฟอสเฟต เอเชียน ฟาร์ม) Asian Pharm
Diroquine (ไดโรควิน) Atlantic Lab
Genocin (เจโนซิน) General Drugs House
Malacin (มาลาซิน) ANB
Nitaquin (ไนตาควิน) Utopian
P-Roquine (พี-โรควิน) P P Lab
Sinmoquin (ซินโมควิน) SSP Laboratories
Primaquine GPO (ไพรมาควิน จีพีโอ) GPO
HCQS (เฮชซีคิวเอส) IPCA
Hydroquin (ไฮโดรควิน) Sun Pharma
Plaquenil (พลาควินิล) sanofi-aventis

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Aminoquinoline [2016,Jan2]
  2. http://en.wikipedia.org/wiki/Hydroxychloroquine [2016,Jan2]
  3. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/node/8899 [2016,Jan2]
  4. http://www.mims.com/USA/drug/info/hydroxychloroquine/?type=full&mtype=generic#Dosage [2016,Jan2]
  5. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=hydroxychloroquine [2016,Jan2]
  6. http://en.wikipedia.org/wiki/Chloroquine [2016,Jan2]
  7. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=chloroquine [2016,Jan2]
  8. http://www.mims.com/USA/drug/info/chloroquine/?type=full&mtype=generic#Dosage [2016,Jan2]
  9. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=CHLOROQUINE [2016,Jan2]
  10. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8278823 [2016,Jan2]
  11. http://www.siamhealth.net/public_html/Health/Photo_teaching/SLE/sle_definition.htm#.VHlKG9KUcug [2016,Jan2]
  12. http://www.mims.com/Thailand/drug/search?q=hydroxychloroquine [2016,Jan2]
  13. http://www.drugs.com/hydroxychloroquine.html [2016,Jan2]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul Mee1246 saoy
Frame Bottom