Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ต่อมลูกหมาก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มะเร็งต่อมลูกหมากระยะลุกลาม 

บทนำ

ยาอะบิราเทอโรน(Abiraterone หรือ Abiraterone acetate)เป็นยาที่มีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนแอนโดรเจน(Androgen)/ยายับยั้งฮอร์โมนแอนโดรเจนในร่างกายของคนเรา โดยยานี้จะออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานเอนไซม์ที่มีชื่อว่า CYP17A1 (Cytochrome P450 17A1)ที่เป็นปัจจัยสำคัญในการสังเคราะห์ฮอร์โมนแอนโดรเจน ทางการแพทย์พบว่าการมีแอนโดรเจนปริมาณมากเกินไปในร่างกาย จะเป็นเหตุให้มะเร็งของต่อมลูกหมากเจริญขยายตัวมากขึ้น จากกลไกดังกล่าว ยาอะบิราเทอโรนจึงถูกนำมาใช้บำบัดอาการมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะลุกลามและระยะดื้อต่อการรักษาด้วยการตัดอัณฑะออก(Metastatic castration-resistant prostate cancer) โดยต้องใช้ยานี้ ร่วมกับยาเพรดนิโซน(Prednisone)

รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาอะบิราเทอโรน เป็นยารับประทาน หลังจากตัวยานี้ถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ก็จะถูกทำลายหรือถูกเปลี่ยน แปลงโครงสร้างทางเคมีโดยเอนไซม์ Esterases , CYP3A4 (Cytochrome P450 3A4) และเอนไซม์ Bile salt sulfotransferase ซึ่งร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 14.4–16.5 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยานี้ออกจากกระแสเลือด โดยผ่านทิ้งไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

ยังมีข้อจำกัดการใช้ยาอะบิราเทอโรนบางประการที่ทำให้แพทย์ไม่สามารถใช้ยานี้เพื่อรักษาผู้ป่วยได้ เช่น

การใช้ยาอะบิราเทอโรนได้อย่างมีประสิทธิผล ผู้ป่วยจะต้องใช้ยานี้ร่วมกับยาเพรดนิโซนอย่างต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์ โดยห้ามปรับขนาดรับประทานหรือหยุดใช้ยาเหล่านี้โดยมิได้ปรึกษาแพทย์ก่อน

นอกจากนี้ยังมีข้อควรปฏิบัติปลีกย่อยซึ่งผู้ป่วยควรให้ความสำคัญเพราะจะ เป็นประโยชน์ต่อตัวผู้ป่วยเอง อาทิ เช่น

ยังมีอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ที่สามารถเกิดขึ้นกับผู้ที่ได้รับยาอะบิราเทอโรน เช่น แสบร้อนกลางอก ไอ ท้องเสีย บวมตามข้อต่อของร่างกาย อาจมีอาการปวดตึงกล้ามเนื้อบ้าง เหนื่อย อาเจียน หากผู้ป่วยมีอาการข้างเคียงรุนแรงจนรบกวนต่อการดำรงชีวิตประจำวัน ให้รีบกลับมาปรึกษาแพทย์/มาโรงพยาบาล เพื่อแพทย์พิจารณาปรับแผนการรักษา

ประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยา ได้ระบุให้ยาอะบิราเทอโรนอยู่ในประเภทยาควบคุมพิเศษ และพบเห็นการใช้ยานี้แต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น

อะบิราเทอโรนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

อะบิราเทอโรน

ยาอะบิราเทอโรนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

อะบิราเทอโรนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาอะบิราเทอโรน มีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะยับยั้งการทำงานเอนไซม์ที่มีชื่อว่า CYP17A1 ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการสังเคราะห์ฮอร์โมนแอนโดรเจน ฮอร์โมนแอนโดรเจนในร่างกายจึงลดลง ส่งผลช่วยลดการกระตุ้นต่อเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากไม่ให้ขยายและเจริญเติบโตมากขึ้น

อะบิราเทอโรนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอะบิราเทอโรนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

อะบิราเทอโรนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาอะบิราเทอโรน มีขนาดรับประทาน เช่น

อนึ่ง:

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาอะบิราเทอโรน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาอะบิราเทอโรน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ

อะบิราเทอโรนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะบิราเทอโรนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้อะบิราเทอโรนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาอะบิราเทอโรน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะบิราเทอโรนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริมผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

อะบิราเทอโรนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอะบิราเทอโรนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาอะบิราเทอโรนอย่างไร?

ควรเก็บยาอะบิราเทอโรน ในช่วงอุณหภูมิ 15–30 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ และเก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น

อะบิราเทอโรนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะบิราเทอโรนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Zytiga(ไซทิกา)Janssen

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ เช่น Abiratas, Abretone, Abirapro, Zecyte, Zybirra, Zelgor, Samtica, Xbira

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Abiraterone_acetate[2017,May27]
  2. https://www.drugs.com/cdi/abiraterone-acetate.html[2017,May27]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/zytiga/?type=brief[2017,May27]
  4. https://www.drugs.com/drug-interactions/abiraterone-index.html?filter=3&generic_only=[2017,May27]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom