Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดมาก 

บทนำ

ยาออกซิโคโดน (Oxycodone) เป็นสารกึ่งสังเคราะห์จากสารต้นแบบที่มีชื่อว่า Thebaine ที่จัดเป็นสารอยู่ในประเภท Opioid alkaloid (สารในกลุ่มฝิ่น) ซึ่งจะออกฤทธิ์ที่สมองช่วยระงับความเจ็บปวดระดับปานกลางจนกระทั่งถึงอาการเจ็บปวดระดับรุนแรง

ออกซิโคโดนถูกพัฒนาขึ้นในปี ค.ศ. 1917 (พ.ศ. 2460) รูปแบบของยาแผนปัจจุบันจะถูกพัฒนาเป็นยาเดี่ยวชนิดรับประทานและยาฉีด นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาเป็นยาผสมร่วมกับยาอื่นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการรักษาเช่น การนำยาออกซิโคโดนไปผสมกับยา Acetamino phen หรือบางสูตรตำรับได้นำออกซิโคโดนไปผสมร่วมกับยา Naloxone เพื่อลดพิษและลดอาการติดยาของออกซิโคโดนอีกด้วย

ยาออกซิโคโดนสามารถดูดซึมได้จากระบบทางเดินอาหารประมาณ 60 - 87% และสามารถซึมผ่านรกและเข้าสู่น้ำนมของมารดาได้ ตัวยาในกระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 45% ตับจะเป็นอวัยวะที่คอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยาออกซิโคโดนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 2 - 4 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือด โดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะเสียเป็นส่วนมาก ข้อจำกัดของการใช้ยานี้นอกจากเรื่องการแพ้ยาแล้ว ยังมีข้อห้ามใช้กับผู้ป่วยด้วยโรคหืด ผู้ป่วยทางเดินอาหารอุดตัน (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ลำไส้อุดตัน) ผู้ที่มีประวัติแพ้ยาแก้ปวดที่มีฤทธิ์เป็นยาเสพติด อีกทั้งมีระยะ เวลาของการใช้ยาที่เป็นเงื่อนไขสำคัญและช่วยป้องกันมิให้ผู้ป่วยเกิดอาการติดยา จากเงื่อนไขที่กล่าวมาการใช้ยาออกซิโคโดนจึงต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

ออกซิโคโดนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ออกซิโคโดน

ยาออกซิโคโดนมีสรรพคุณเป็นยาบรรเทาอาการปวดขั้นปานกลางจนถึงอาการปวดขั้นรุนแรง

ออกซิโคโดนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาออกซิโคโดนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์โดยเข้าไปจับกับตัวรับในสมองที่มีชื่อว่า Opiate receptors เป็นเหตุให้เกิดการยับยั้งกระแสประสาทของความรู้สึกเจ็บปวด หรือเป็นการกดการสั่งงานของสมองนั่นเอง จากกลไกที่กล่าวมาจึงก่อให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ออกซิโคโดนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาออกซิโคโดนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ขนาด 5, 10 และ 20 มิลลิกรัม/แคปซูล
  • ยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาด 5 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร
  • ยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาด 10 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
  • ยาฉีด ขนาด 10 และ 50 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 5, 10, 15, 20, 30, 40, 60, 80, 120 และ 160 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับยา Naloxone เช่น Naloxone hydrochloride 5 มิลลิกรัม + Oxycodone hydrochloride 10 มิลลิกรัม

ออกซิโคโดนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาออกซิโคโดนมีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 5 - 15 มิลลิกรัมทุกๆ 4 - 6 ชั่วโมง หากเป็นยาที่มีรูปแบบออกฤทธิ์เนิ่นนาน/ยาวนาน หรือประเภทค่อยๆปลดปล่อยตัวยา (Extended release tablet) ให้รับประทาน 10 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง ซึ่งสามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้ และหลีกเลี่ยงการรับประทานยานี้ร่วมกับอาหารที่มีไขมันสูง ห้ามเคี้ยวยา ให้กลืนยานี้พร้อมน้ำดื่มในปริมาณที่มากเพียงพอ
  • เด็ก: ยานี้มีผลข้างเคียงที่อันตราย การใช้ยานี้ในเด็กจึงต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาออกซิโคโดน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาออกซิโคโดนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ออกซิโคโดนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาออกซิโคโดนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น อาจมีอาการปัสสาวะลำบาก/ปัสสาวะขัด มีภาวะประสาทหลอน อารมณ์เปลี่ยนแปลง อาจพบภาวะติดยาหรือเกิดอาการแพ้ยา คลื่นไส้ ท้องผูก อาเจียน ปวดศีรษะ มีผื่นคันขึ้นตาผิวหนัง นอนไม่หลับ วิงเวียน

สำหรับอาการผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาด สามารถพบอาการหายใจติดขัด/หายใจลำบาก เกิดภาวะกดการทำงานของสมอง (เช่น ซึม หายใจเบา ช้า) หากพบอาการดังกล่าว ควรรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาล การแก้ไขโดยแพทย์จะรักษาและปรับระบบหายใจของผู้ป่วยให้กลับมาเป็นปกติโดยเร็ว สามารถใช้ยา Naloxone ในการต่อต้านพิษของยาออกซิโคโดนได้ แต่ทั้งนี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

มีข้อควรระวังการใช้ออกซิโคโดนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาออกซิโคโดนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาออกซิโคโดนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ออกซิโคโดนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาออกซิโคโดนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาออกซิโคโดนอย่างไร?

ควรเก็บยาออกซิโคโดนในอุณหภูมิช่วง 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ออกซิโคโดนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาออกซิโคโดนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
OxyContin (ออกซิคอนติน) Napp Pharmaceuticals Ltd
OxyNorm (ออกซินอร์ม) Napp Pharmaceuticals Ltd
Longtec (ลองเทค) Odem Pharmaceuticals Ltd
Lynlor (ลินเลอร์) Actavis UK Ltd
Reltebon (เรลเทบอน) Actavis UK Ltd
Shortec (ชอร์เทค) Odem Pharmaceuticals Ltd
Targinact (ทาร์จิแน็กท์) Napp Pharmaceuticals Ltd

บรรณานุกรม

1 http://www.drugs.com/oxycodone.html [2015,March 21]
2 https://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=oxycodone [2015,March 21]
3 http://en.wikipedia.org/wiki/Oxycodone [2015,March 21]
4 https://www.mims.com/usa/drug/info/oxycodone/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,March 21]
5 http://www.drugs.com/dosage/oxycodone.html#Usual_Adult_Dose_for_Pain [2015,March 21]
6 http://www.drugs.com/drug-interactions/budeprion-xl-with-oxycodone-440-3240-1770-0.html [2015,March 21]
7 http://www.mims.co.uk/Drugs/pain/pain-fever [2015,March 21]
8 http://www.drugs.com/oxycontin-images.html [2015,March 21]
9 https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/3507 [2015,March 21]
10 http://www.medsafe.govt.nz/consumers/cmi/o/OxyNormcap.pdf [2015,March 21]
11 https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/24099 [2015,March 21]
12 http://www.drugs.com/imprints/onx-10-22277.html [2015,March 21]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Kunniya Aem
Frame Bottom