Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  ระบบทางเดินอาหาร 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ท้องผูกสลับท้องเสีย 

บทนำ

โรคลำไส้แปรปรวน หรือเรียกย่อว่า โรคไอบีเอส (IBS, Irritable bowel syndrome หรือ อาจเรียกว่า Spastic colon) ได้แก่ โรคซึ่งเกิดจากการทำงานผิดปกติของลำไส้ ซึ่งก่อให้เกิดอาการ ปวดท้อง ท้องเสียสลับท้องผูก เป็นๆหายๆ โดยแพทย์มักตรวจไม่พบพยาธิสภาพ (สิ่งผิดปกติ) ของอวัยวะต่างๆในระบบทางเดินอาหาร (กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก และลำไส้ใหญ่)

โรคลำไส้แปรปรวน เป็นโรคพบได้บ่อยโรคหนึ่ง แต่ความชุกของโรคในแต่ละประเทศจะแตกต่างกัน มีรายงานพบได้ประมาณ 6% ของประชากรแคนาดา ไปจนถึงประมาณ 40% ของประชากรบราซิลและเม็กซิโก

โรคลำไส้แปรปรวน เป็นโรคพบในผู้ใหญ่ พบได้สูงกว่าเมื่ออยู่ในวัยหนุ่มสาว โดยประ มาณ 50% เกิดในอายุก่อน 35 ปี บางประเทศพบในผู้หญิงสูงกว่าในผู้ชายประมาณ 2-3 เท่า เช่น ในประเทศทางตะวันตก แต่บางประเทศพบในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิง เช่น ในประเทศอิน เดียที่ 70-80% ของโรคพบเกิดในผู้ชาย

โรคลำไส้แปรปรวนเกิดได้อย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนของการเกิดโรคลำไส้แปรปรวน แต่จากการศึกษา มีได้หลายสมมุติฐาน คือ

โรคลำไส้แปรปรวนมีอาการอย่างไร?

โรคลำไส้แปรปรวน เป็นโรคเรื้อรัง ดังนั้น อาการต่างๆจึงมักเป็นๆหายๆ บางครั้งอาการอาจดีขึ้น ไม่มีอาการเป็นหลายๆเดือน แล้วกลับมามีอาการใหม่อีก โดยอาการพบบ่อยของโรคลำไส้แปรปรวน ได้แก่

อนึ่งอาการของโรคมักรุนแรงขึ้นเมื่อ กินอาหาร หรือ ดื่มเครื่องดื่มบางชนิด เช่น นม เครื่องดื่มกาเฟอีน (เช่น ชา กาแฟ โคลา) เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ช็อกโกแลต และ/หรือ ผัก ผล ไม้ บางชนิด กินอาหารแต่ละมื้อในปริมาณมาก ช่วงมีประจำเดือน และ/หรือในช่วงมีความ เครียด แต่อย่างไรก็ตาม ปัจจัยเหล่านี้แตกต่างกันได้ในแต่ละบุคคลซึ่งควรต้องสังเกตด้วยตนเอง

แพทย์วินิจฉัยโรคลำไส้แปรปรวนได้อย่างไร?

ดังกล่าวแล้วว่า เป็นโรคที่มีแต่อาการ แต่ตรวจไม่พบสิ่งผิดปกติ ดังนั้น แพทย์จึงวินิจฉัยโดยตรวจแยกโรคอื่นๆของระบบทางเดินอาหารออกไป ซึ่งเมื่อตรวจทุกอย่างไม่พบโรคอื่นๆ จึงสรุปว่า เป็นโรคลำไส้แปรปรวน

โดยทั่วไป อาการของโรคลำไส้แปรปรวน คล้ายกับอาการของโรคลำไส้อักเสบ และโรค มะเร็งลำไส้ใหญ่ ดังนั้น การวินิจฉัยโดยทั่วไป คือ จากประวัติอาการของผู้ป่วย การตรวจร่าง กาย การตรวจอุจจาระ อาจตรวจภาพลำไส้ใหญ่ด้วยเอกซเรย์สวนแป้ง หรือ การส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหารและลำไส้ หรือ บางครั้งอาจตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้อง ทั้งนี้ขึ้นกับอา การผู้ป่วย ความผิดปกติที่แพทย์ตรวจพบ และดุลพินิจของแพทย์

รักษาโรคลำไส้แปรปรวนอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคลำไส้แปรปรวน ได้แก่ การรักษาตามอาการ เช่น กินยาแก้ท้องเสียเมื่อท้องเสียบ่อย ใช้ยาแก้ท้องผูกเมื่อท้องผูก ยาคลายเครียด ยาลดการบีบตัวของลำไส้ ยาต้านสารซีโรโทนิน ยาอื่นๆด้านจิตเวชเพื่อบรรเทาอาการเครียด และการปรึกษาโภชนากรเพื่อปรับเปลี่ยนประเภท/ปริมาณ และ/หรือพฤติกรรมการบริโภคอาหาร

โรคลำไส้แปรปรวนรุนแรงไหม? มีผลข้างเคียงไหม?

โดยทั่วไป โรคลำไส้แปรปรวนเป็นโรคไม่รุนแรง ไม่ทำให้เสียชีวิต แต่เนื่องจากเป็นโรคเรื้อรัง และเกี่ยวข้องกับการขับถ่าย จึงมักส่งผลต่อคุณภาพชีวิต โรคลำไส้แปรปรวน มักไม่มีผลข้างเคียงแทรกซ้อน และไม่เป็นสาเหตุให้เกิดโรคลำไส้อักเสบ หรือ โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ (โรคมะเร็งลำไส้)

ดูแลตนเองอย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลตนเอง เมื่อมีอาการดังกล่าวแล้วในหัวข้อ อาการ คือ การปรึกษาแพทย์ เพราะดังกล่าวแล้วว่า เป็นอาการคล้าย โรคลำไส้อักเสบ หรือ โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ทั้งนี้เพื่อวินิจฉัยแยกโรคเหล่านั้น และเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่า เป็นโรคลำไส้แปรปรวน การดูแลตนเอง/การพบแพทย์ ได้แก่

ป้องกันโรคลำไส้แปรปรวนอย่างไร?

ดังกล่าวแล้วว่า โรคลำไส้แปรปรวนเป็นโรคยังไม่ทราบสาเหตุ การป้องกันจึงเป็นไปได้ยาก วิธีที่ดีที่สุด คือ

บรรณานุกรม

  1. Braunwald, E., Fauci, A., Kasper, L., Hauser, S., Longo, D., and Jameson, J. (2001). Harrison’s principles of internal medicine (15th ed.). New York: McGraw-Hill.
  2. Hadley, S., and Gaarder, S. (2005). Treatment of irritable bowel syndrome. Am Fam Physician. 72, 2501-2508.
  3. Irritable bowel syndrome. http://en.wikipedia.org/wiki/Irritable_bowel_syndrome [2013,Jan 21].
  4. Irritable bowel syndrome. http://emedicine.medscape.com/article/180389-overview#showall [2012,Jan21].


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน Cake10 bipo123 fronmas
Frame Bottom