Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  เภสัชกรรม  เภสัชวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ท้องผูกสลับท้องเสีย 

บทนำ

เซนโนไซด์ (Sennosides) หรือที่มักรู้จักกันในชื่อการค้าว่า ยาเซโนคอต (Senokot) เป็นอนุพันธุ์ของสาร Anthraquinone มนุษย์สกัดได้จากใบของต้นมะขามแขก (จึงเป็นที่มาของอีกชื่อ ของยาตัวนี้ คือ ‘มะขามแขก’) นำมาใช้ประโยชน์เป็นยาระบาย (ยาแก้ท้องผูก) ตลาดวงการยาบ้านเราสามารถพบในรูปแบบของสารสกัดแล้วนำมาผลิตเป็นยาเม็ดหรือยาแค็ปซูล หรือรูปแบบของชาชงดื่มโดยใช้ใบมะขามแขกแทนใบชา หรือผลิตเป็นรูปยาน้ำสำหรับเด็ก สำหรับประเทศไทยมีการจดทะเบียนยาทั้งแผนปัจจุบัน (รูปแบบของสารสกัด) และยาแผนโบ ราณ (รูปแบบชาชง) ถือเป็นทางเลือกของประชาชนในการใช้ผลิตภัณฑ์ หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป อีกทั้งยังมีใช้ในหลายโรงพยาบาล

การใช้ยาเซนโนไซด์ให้ถูกต้องและปลอดภัย ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง และผู้ป่วยมักจะได้รับคำแนะนำให้หยุดใช้ยาเมื่อระบบการขับถ่ายกลับมาเป็นปกติ

ยาเซนโนไซด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เซนโนไซด์

สรรพคุณของยาเซนโนไซด์ คือ

ยาเซนโนไซด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ คือ หลังรับประทานยาเซนโนไซด์ ตัวยาจะถูกเปลี่ยนโครงสร้างโดยแบคทีเรียภายในลำไส้ และได้สารสำคัญคือ Rheinanthrone ซึ่งจะช่วยให้ลำไส้ใหญ่มีการ เคลื่อนตัวมากขึ้นส่งผลให้เกิดความรู้สึกอยากขับถ่ายในที่สุด โดยกระบวนการดังกล่าวจะเกิดขึ้นหลังรับประทานยาไปแล้ว 6 – 12 ชั่วโมง

ยาเซนโนไซด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเซนโนไซด์มีการจัดจำหน่ายในรูปแบบของ ยาเม็ด โดยมีปริมาณสารสำคัญ 7.5 มิลลิ กรัมต่อเม็ด

ยาเซนโนไซด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ขนาดรับประทานของยาเซนโนไซด์ คือ

ทั้งนี้ สามารถรับประทานยาเซนโนไซด์ ก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ และควรฝึกการขับถ่ายให้เป็นไปตามธรรมชาติและหยุดการใช้ยา

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาเซนโนไซด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาเซนโนไซด์ สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2เท่า

ยาเซนโนไซด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ผลไม่พึงประสงค์ของยาเซนโนไซด์ คือ อาจก่อให้เกิดอาการไม่สบายในระบบทางเดินอาหาร รบกวนสมดุลของเกลือแร่ในร่างกายโดยเฉพาะเกลือโพแทสเซียม บางคนอาจมีอาการท้องเสีย และลำไส้ใหญ่จะทำงานน้อยลง เพราะต้องการยาเข้าไปกระตุ้นหรือพูดเป็นภาษาง่าย ๆว่าลำไส้เริ่มดื้อยา

มีข้อควรระวังการใช้ยาเซนโนไซด์อย่างไร?

ข้อควรระวังในการใช้ยาเซนโนไซด์ คือ

***** อนึ่ง

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาเซนโนไซด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิด ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาเซนโนไซด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ปฏิกิริยาระหว่างยาของยาเซนโนไซด์กับยาอื่น คือ

ควรเก็บรักษายาเซนโนไซด์อย่างไร

ควรเก็บยาเซนโนไซด์ภายใต้อุณหภูมิห้อง บรรจุในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาเซนโนไซด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิตยาเซนโนไซด์ในประเทศไทย เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Emulax Senna (อีมูแลกซ์ เซนนา) British Dispensary (L.P)
Senokot (เซโนคอต)Reckitt Benckiser

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Senna_glycosides [2014,April 20].
2. http://www.sennosides.com/disease1.htm[2014,April 20].
3. http://www.sennosides.co.in/sennosides.html#storage [2014,April 20].
4. https://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=senna+-+sennosides+a+and+b [2014,April 20].
5. https://www.mims.com/Thailand/drug/info/Senokot/?q=sennosides&type=brief [2014,April 20].
6. http://www.drugs.com/drug-interactions/a-methapred-with-senna-1607-1956-2054-0.html [2014,April 20].
7. The Complete German Commission E Monographs page 204-206 Developed by a special expert committee of the German Federal Institute for Drugs and Medical Devices



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom