Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ประสาท  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ความดันโลหิตต่ำมาก 

บทนำ

ฟีนิลเอฟรีน (Phenylephrine) จัดเป็นยาประเภท แอลฟา1-แอดริเนอจิก รีเซ็ปเตอร์ อะโกนิส (Alpha 1- Adrenergic receptor agonist, ยาเกี่ยวข้องกับการทำงานของกล้ามเนื้อเรียบ) ถูกนำมา ใช้ด้วยวัตถุประสงค์ระงับน้ำมูกมากเนื่องจากไข้หวัด ใช้เป็นยายารูม่านตา และช่วยเพิ่มความดันโลหิตในผู้ป่วยที่มีภาวะความดันโลหิตต่ำ

ฟีนิลเอฟรีนถูกวางจำหน่ายและใช้เป็นทางเลือกทดแทนยาซูโดเอฟิดรีน (Pseudoephedrine) ด้วยซูโดเอฟิดรีนสามารถนำไปผลิตเป็นยาเสพติดประเภทยาบ้าได้

ในด้านการบริหารยา/การนำยามาใช้มีหลายรูปแบบเช่น เป็นยาเม็ดและยาน้ำสำหรับรับประทาน หรือยาหยอด หรือสเปรย์ทางจมูก เป็นยาหยอดตา ยาเหน็บทวาร หรือยาฉีด

ร่างกายสามารถดูดซึมฟีนิลเอฟรีนจากระบบทางเดินอาหารได้ประมาณ 38% เมื่อยาเข้าสู่กระ แสเลือดจะจับกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 95% ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของฟีนิลเอฟ รีน และร่างกายต้องใช้เวลา 2.1 - 3.4 ชั่วโมงเพื่อขับยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะเป็นส่วนมาก

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุฟีนิลเอฟรีนลงในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยอยู่ในหมวดยาหยอดตา

สำหรับตลาดยาของบ้านเราสามารถพบเห็นฟีนิลเอฟรีนในรูปแบบยาผสมชนิดรับประทานเช่น กลุ่มยาแก้โรคหวัดที่มีส่วนผสมฟีนิลเอฟรีนกับคลอเฟนิรามีน (Chlorpheniramine) หรือกับยาบรอม เฟนิรามีน (Brompheniramine) ร่วมกับยาพาราเซตามอล (Paracetamol) ยังมีการใช้ในรูปแบบยา ใช้ภายนอกอีกหลายรายการที่เป็นทางเลือกสำหรับผู้บริโภค อย่างไรก็ตามการใช้ยานี้ไม่ว่าจะเป็นด้วยวัตถุประสงค์การรักษาโรคใดๆก็ตาม จะต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น

ยาฟีนิลเอฟรีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาฟีนิลเอฟรีน

ยาฟีนิลเอฟรีนมีสรรพคุณดังนี้

ยาฟีนิลเอฟรีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาฟีนิลเอฟรีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อผนังหลอดเลือดทำให้เกิดการหดตัวของหลอดเลือดฝอย และจะทำให้กล้ามเนื้อบริเวณรูม่านตาขยายออกเมื่อนำมาหยอดตา จากกลไกเหล่านี้ทำให้ฟีนิลเอฟรีนมีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

ยาฟีนิลเอฟรีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาฟีนิลเอฟรีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยาฟีนิลเอฟรีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาฟีนิลเอฟรีนมีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับอาการคัดจมูกน้ำมูกมาก:

  • ผู้ใหญ่: ตัวยาในรูปแบบ Phenylephrine HCl รับประทาน 10 มิลลิกรัมทุกๆ 4 ชั่วโมง
  • เด็กอายุ 2 - 6 ปี: ตัวยาในรูปแบบ Phenylephrine tannate รับประทาน 1.87 - 3.75 มิลลิ กรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
  • เด็กอายุ 6 - 12 ปี: ตัวยาในรูปแบบ Phenylephrine HCl รับประทาน 10 มิลลิกรัมทุกๆ 4 ชั่ว โมง หรือตัวยาในรูปแบบ Phenylephrine tannate รับประทาน 3.75 - 7.5 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
  • เด็กอายุมากกว่า 12 ปี: ตัวยาในรูปแบบ Phenylephrine HCl รับประทาน 10 - 20 มิลลิกรัม ทุกๆ 4 ชั่วโมง หรือตัวยาในรูปแบบ Phenylephrine tannate รับประทาน 7.5 - 15 มิลลิกรัมทุกๆ 12ชั่วโมง
  • ไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดในการใช้ยานี้ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี ดังนั้นการใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

ข. สำหรับอาการความดันโลหิตต่ำ:

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดการใช้ยานี้ในตัวยาทุกรูปแบบต้องขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น
  • ในยารับประทานผู้ป่วยไม่ควรปรับเปลี่ยนขนาดการรับประทานหรือเพิ่มขนาดการรับ ประทานด้วยตนเอง

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาฟีนิลเอฟรีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาฟีนิลเอฟรีนสามารถรับประทานยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับ การรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาฟีนิลเอฟรีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาฟีนิลเอฟรีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น วิตกกังวล หัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจเต้นเร็วหรือช้าผิดปกติ ชีพจรเต้นผิดปกติ ปวดศีรษะ ปลายมือ - เท้าเย็น คลื่นไส้ อาเจียน เหงื่อออกมาก อ่อนแรง หวาดกลัว กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ รู้สึกสับสน เบื่ออาหาร ปัสสาวะขัด น้ำตาลในเลือดสูง ร่างกายมีภาวะเป็นกรดมากขึ้น (อาการเช่น อ่อนเพลีย ซึม หายใจเร็ว หายใจลำบาก) หัวใจมีการบีบตัวเพิ่มขึ้นจนอาจเกิดภาวะเจ็บหน้าอกและหัวใจหยุดเต้น หรือเกิดภาวะความดันโลหิตสูงจนเป็นเหตุให้มีภาวะเลือดออกในกะโหลกศีรษะได้

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีนิลเอฟรีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีนิลเอฟรีนดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาฟีนิลเอฟรีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาฟีนิลเอฟรีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาฟีนิลเอฟรีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาฟีนิลเอฟรีนอย่างไร?

สามารถเก็บยาฟีนิลเอฟรีน

นอกจากนี้ ควรเก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาฟีนิลเอฟรีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟีนิลเอฟรีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตดังนี้

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Aorinyl (เอโอรีนิล)Medicine Products
Apracur (อะพราเคอร์)Apracure
Asiatapp (เอเชียแท็ป)Asian Pharm
Bepeno (เบเพโน)Milano
Bepeno-G (เบเพโน-จี)Milano
Bromceryl (บรอมเซอริล)Suphong Bhaesaj
Bromesep (บรอมอีเซพ)Siam Bheasach
Bromlamine (บรอมลามีน)Chinta
Bromped (บรอมเพด)B L Hua
Bromtussia (บรอมทัสเซีย)Asian Pharm
C-Colotab (ซี-โคโลแท็บ)Chinta
Centapp (เซนแท็บ)Central Poly Trading
Chlorgest (คลอเจส)Ranbaxy
CliniCold (คลีนิโคล)Bangkok Lab & Cosmetic
Coolby Cough (คูลบี คอท)Central Poly Trading
Decolgen (ดีคอลเจน)Great Eastern
Dimetapp Elixir (ไดมีแท็บ อิลิเซอร์)Pfizer Consumer Healthcare
Ditap (ไดแท็บ)T. O. Chemicals
Eye-Gene (อาย-จีน)LF Asia
K.B. Fedamol (เค.บี. เฟดามอล)K.B. Pharma
McXY Cold (แม็กซ์ซี คูล)Millimed
Meditapp (เมดิแท็บ)Medifive
Mexy (เม็กซี่)Millimed
Nasotane (นาโซแทน)Community Pharm PCL
Nasotapp (นาโซแท็บ)Community Pharm PCL
Pacogen (พาโคเจน)Chinta
Painol (ไพนอล)The Forty-Two
Phemine (เฟมีน)T. Man Pharma
Phenylephrine HCl Silom Medical (ฟีนิลเอฟรีน เฮชซีไอ สีลม เมดิคอล)Silom Medical
Polydrop (โพลีดร็อป)Central Poly Trading
Sinufen (ซินูเฟน)Medicpharma
St Luke's Cold (เซนต์ ลุกส์ โคล)British Dispensary (L.P.)
Tiffy (ทิฟฟี่)Thai Nakorn Patana
Unihist (ยูนิฮิสท์)Unison
Visotone (วิโซโตน)British Dispensary (L.P.)

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Phenylephrine [2014,Nov22]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=phenylephrine [2014,Nov22]
3 http://www.drugs.com/mtm/phenylephrine.html [2014,Nov22]
4 http://www.drugs.com/drug-interactions/phenylephrine.html [2014,Nov22]
5 http://www.mims.com/usa/drug/info/phenylephrine/?type=full&mtype=generic [2014,Nov22]
6 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=phenylephrine [2014,Nov22]
7 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=phenylephrine [2014,Nov22] 8 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Eye-Gene/?type=brief [2014,Nov22]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน Qwezia King123 Vavaaaa
Frame Bottom