Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาพาโรโมมัยซิน (Paromomycin) เป็นยาต้านเชื้อแบคทีเรียที่อยู่ในกลุ่มอะมิโนกลัยโคไซด์ (Aminoglycoside: กลุ่มยาปฏิชีวนะที่เป็นสารประกอบของโปรตีนและน้ำตาลบางชนิดที่มีคุณสมบัติฆ่าเชื้อแบคทีเรียชนิดแกรมลบได้)

ในปี ค.ศ. 1950 (พ.ศ. 2493) นักวิทยาศาสตร์ได้แยกสกัดยานี้จากเชื้อจุลชีพที่ชื่อ Strep tomyces krestomuceticus วงการแพทย์นำมาใช้รักษาการติดเชื้อพยาธิและเชื้ออะมีบาในลำไส้ ของมนุษย์ (โรคบิดมีตัว)

การศึกษาเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยา เมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยานี้พบว่า พาโรโมมัยซินถูกดูดซึมจากทางเดินอาหารได้น้อยมากและถูกขับออกมา กับอุจจาระ โดยอยู่ในรูปที่ไม่เปลี่ยนโครงสร้าง 100% แต่จะดูดซึมได้เร็วหากให้ยาโดยฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ซึ่งยาที่เหลือจากการรักษาจะถูกขับออกมากับปัสสาวะ

องค์การอนามัยโรคจัดให้พาโรโมมัยซินเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของชุมชน แต่ประเทศไทย เราอาจจะพบเห็นการใช้ยาตัวนี้น้อย เพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ป่วยการใช้ยานี้ ต้องเป็นไปตาม ดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น

ยาพาโรโมมัยซินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาพาโรโมมัยซิน

ยาพาโรโมมัยซินมีสรรพคุณดังนี้

ยาพาโรโมมัยซินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาพาโรโมมัยซินคือ ตัวยาจะยับยั้งการสังเคราะห์โปรตีนโดยเข้าไป จับกับสารอาร์เอ็นเอชื่อ 16เอส ไรโบโซมอล อาร์เอ็นเอ (16s ribosomal RNA) ทำให้เชื้ออะมีบา และพยาธิที่ตอบรับกับยานี้หยุดการแพร่กระจายพันธุ์และตายลงในที่สุด

ยาพาโรโมมัยซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาพาโรโมมัยซินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาแคปซูล ขนาด 250 มิลลิกรัม/แคปซูล
  • ยาเม็ด ขนาด 250 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาน้ำ ขนาดความแรง 125 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร
  • หมายเหตุ: ยานี้ในรูปแบบยาฉีดไม่มีวางจำหน่ายในท้องตลาด เพราะการรักษาโดยทั่วไปได้ผลดีจากยารับประทาน

ยาพาโรโมมัยซินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาพาโรโมมัยซินมีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับโรคพยาธิตัวตืด (Tapeworm infection) เช่น ตืดหมู ตืดวัว:

  • ผู้ใหญ่: ให้ยา 1 กรัมทุก 15 นาที เป็นจำนวน 4 ครั้ง สำหรับพยาธิตัวตืดที่มีชื่อ Hymenolepis nana (H. nana) ให้รับประทาน 45 มิลลิกรัม/น้ำ หนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียว/วัน เป็นเวลา 5 - 7 วัน
  • เด็ก: สำหรับเชื้อพยาธิ D.latum, D.caninum, T.saganata (ตืดวัว), หรือ T.solium (ตืด หมู): รับประทาน 11 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมทุก 15 นาทีเป็นจำนวน 4 ครั้ง สำหรับพยาธิที่มีชื่อ H. nana ให้รับประทาน 45 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวันละครั้ง เป็นเวลา 5 - 7 วัน

ข. สำหรับการติดเชื้อปรสิตที่เรียกว่า Cryptosporidium parvum (Cryptospori diosis) ที่เป็นการติดเชื้อฉวยโอกาสในผู้ป่วยโรคเอดส์:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 1.5 - 2.25 กรัม/วัน โดยแบ่งรับประทาน 3 - 6 ครั้ง เป็นเวลา 10 – 14 วัน (หากจำเป็นอาจเพิ่มเวลาการรักษาเป็น 4 - 8 สัปดาห์)
  • เด็ก: การใช้ยานี้รักษาโรคนี้ในเด็ก กำลังอยู่ในการศึกษา

ค. สำหรับการติดเชื้อปรสิต Giardia (Giardiasis):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 - 35 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมโดยแบ่งวันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 7 วัน
  • เด็ก: รับประทาน 25 - 35 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมโดยแบ่งวันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 7 วัน
ง. สำหรับการติดเชื้อปรสิต Dientamoeloa fragilis:
  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 - 35 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมโดยแบ่งวันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 7 วัน
  • เด็ก: รับประทาน 25 - 35 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมโดยแบ่งวันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 7 วัน

จ. สำหรับโรคสมองเหตุจากโรคตับ (Hepatic encephalopathy):

  • ผู้ใหญ่: เสริมการรักษาโรคตับในระยะโคม่า รับประทาน 4 กรัม/วันโดยรับประทานเป็นเวลา 5 - 6 วัน
  • เด็ก: โรคนี้มักพบเป็นโรคในผู้ใหญ่ การใช้ยานี้ในเด็กจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

ฉ. สำหรับการติดเชื้ออะมีบา (Amoebiasis) หรือ โรคบิดมีตัว:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 - 35 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งให้ 3 ครั้งเป็น เวลา 5 - 10 วัน
  • เด็ก: รับประทาน 25 - 30 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งให้ 3 ครั้งเป็นเวลา 5 - 10 วัน

*****หมายเหตุ:

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาพาโรโมมัยซิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาพาโรโมมัยซินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาพาโรโมมัยซินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาพาโรโมมัยซินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น มีอาการท้องเสีย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน มีอาการคล้ายกรดไหลย้อน อาจพบอาการปวดศีรษะ เวียนศีรษะ ผื่นคัน และเป็นพิษต่อประสาทหู

มีข้อควรระวังการใช้ยาพาโรโมมัยซินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาพาโรโมมัยซินดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบัน ทุกชนิด (รวมยาพาโรโมมัยซินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาพาโรโมมัยซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาพาโรโมมัยซินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาพาโรโมมัยซินอย่างไร?

ควรเก็บยาพาโรโมมัยซินระหว่างอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาพาโรโมมัยซินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาพาโรโมมัยซินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Humatin (ฮิวมาติน) Monarch Pharmaceuticals Inc.
Paromomycin Sulfate (พาโรโมมัยซิน ซัลเฟต) CARACO PHARMACEUTICAL LABORATORIES LTD
Gabbryl (แกบบริล) Kalbe Farma (indonesia)

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Paromomycin [2014,Sept 13]
2 http://www.mims.com/USA/Drug/info/paromomycin/?type=full&mtype=generic#Actions [2014,Sept 13]
3 http://www.mims.com/USA/Drug/info/Paromomycin%20Sulfate/Paromomycin%20Sulfate%20Capsule?type=full [2014,Sept 13]
4 http://www.mims.com/Indonesia/Drug/info/Gabbryl/?type=brief [2014,Sept 13]
5 http://www.mims.com/Singapore/Drug/info/Gabbryl/ [2014,Sept 13]
6 http://www.drugs.com/imprints/pd-529-pd-529-226.html [2014,Sept 13]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom