Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าประเภท นอนซีเล็กทีฟเบต้าบล็อกเกอร์ (Nonselective beta blockers หรือ Nonselective beta antagonists) ได้ถูกนำมาใช้เพื่อบำบัดรักษาอาการโรคหัวใจเช่น หัวใจขาดเลือด หัวใจล้มเหลว หัวใจเต้นผิดจังหวะ เป็นต้น รวมถึง โรคความดันโลหิตสูง โรคต้อหิน และโรคไมเกรน ตัวอย่างยากลุ่มปิดกั้นเบต้าได้แก่ Bucindolol, Carteolol, Carvedilol, Labetalol, Nadolol, Oxprenolol, Penbutolol, Pindolol, Propranolol, Sotalol, และ Timolol การที่จะเลือกใช้ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าตัวใดว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยมากที่สุด ต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น ด้วยอา การโรคในผู้ป่วยแต่ละคนมีความจำเพาะและแตกต่างกันออกไป ส่วนระยะเวลาในการใช้ยากลุ่มนี้มีตั้ง แต่เป็นสัปดาห์ เดือน หรือในผู้ป่วยบางกลุ่มต้องใช้ตลอดชีวิต ทั้งนี้ขึ้นกับความรุนแรงและอาการของผู้ป่วยเอง

ตัวรับเบต้า (Beta receptor หรือ Beta adrenoreceptor) คือตัวรับที่ทำงานเกี่ยวข้องกับฮอร์ โมนที่กระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติที่สำคัญคือ ฮอร์โมน Noradrenalin/Epinephrine ซึ่งตัวรับนี้จะมีอยู่ในอวัยวะต่างๆเช่น หลอดเลือดแดง กล้ามเนื้อหัวใจ กล้ามเนื้อเรียบ ซึ่งจะส่งผลถึงการหดตัวของหลอดเลือดแดงและของกล้ามเนื้อเรียบ (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความยาเรื่อง เบต้า บล็อกเกอร์/Beta blocker)

คณะกรรมการอาหารและยาได้บรรจุยาบางตัวของยากลุ่มปิดกั้นเบต้าลงในบัญชียาหลักแห่ง ชาติเช่น Carvedilol, Labetalol, Timolol และ Propranolol โดยจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย ผู้ป่วยจึง ไม่สมควรไปซื้อหามารับประทานเองโดยเด็ดขาด นอกจากจะไม่ทำให้อาการโรคดีขึ้นแล้ว อาจทำให้เกิดอันตรายติดตามมาอย่างมากมาย เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยจึงต้องใช้ยากลุ่มนี้ตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาปิดกั้นตัวรับเบต้า

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีสรรพคุณดังนี้

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อตัวรับของเซลล์ประสาทอัตโนมัติคือ Beta adrenoreceptor/Beta receptor (ที่แบ่งย่อยเป็น Beta-1 และ Beta-2 adreno receptors) ส่งผลทำให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือดแดง ลดอัตราการเต้นและการบีบตัวของหัว ใจ ลดความดันโลหิต นอกจากนี้ยังลดปริมาณสารน้ำ/ของเหลวที่ไหลเวียนในลูกตา ทำให้ความดันในลูกตาลดลง ด้วยกลไกต่างๆ ที่กล่าวมาทำให้ยากลุ่มนี้มีฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีขนาดรับประทานอย่างไร?

เนื่องจากยาในกลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีหลากหลายตำรับยา/ชนิด จึงให้รับประทานและใช้แต่ละตำรับยาตามคำแนะนำแพทย์อย่างเคร่งครัด ห้ามซื้อยาหรือปรับขนาดรับประทานหรือขนาดการใช้ยาด้วยตนเอง

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้า ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและ เภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้ เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น ท้องเสีย ปากแห้ง เป็นตะคริวที่หน้าท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ผื่นคัน อ่อนแรง ปวดศีรษะ การมองเห็นภาพไม่ชัดเจน ซึมเศร้า จิตใจสับสน วิงเวียน ฝันร้าย หอบหืด นอนไม่หลับ กรณีของผู้ป่วยโรคเบาหวาน อาจส่งผลให้มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ และกรณีที่หยุดการใช้ยาทันทีอาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวติดตามมา

มีข้อควรระวังการใช้ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าดังนี้

  • ห้ามใช้กับผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ยากลุ่มนี้
  • ห้ามหยุดการใช้ยานี้เองโดยทันทีทันใด
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคไต โรคตับ ผู้ป่วยโรคหืด
  • การใช้ยานี้กับหญิงตั้งครรภ์และหญิงที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร จะต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น ห้ามมิให้ผู้ป่วยเลือกใช้ยาหรือปรับขนาดการรับประทานยาเองโดยเด็ดขาด
  • ระวังเรื่องการขับขี่ยวดยานพาหนะในระหว่างที่มีการใช้ยากลุ่มปิดกั้นเบต้า ด้วยยากลุ่มนี้อาจก่อให้เกิดอาการวิงเวียนได้
  • ห้ามแบ่งยานี้ให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าอย่างไร?

ควรเก็บยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้ามีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยากลุ่มปิดกั้นตัวรับเบต้าที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Caraten (คาราเท็น)Berlin Pharm
Dilatrend (ไดลาเทรนด์)Roche
Tocarlol (โทคาร์ลอล)T. O. Chemicals
Trandate (ทรานเดท)A.Menarini
Archimol (อาร์ชิมอล)T P Drug
Glauco Oph (กลาวโค ออฟ)Seng Thai
Opsartimol (ออฟซาร์ไทมอล)Charoon Bhesaj
Timodrop (ทิโมดร็อพ)Biolab
Timo-optal (ทิโม-ออฟตัล)Olan-Kemed
Timoptol (ทิมอพทอล)MSD
Timosil (ทิโมซิล)Silom Medical
Alperol (อัลพิรอล)Pharmasant Lab
Betalol (เบตาลอล)Berlin Pharm
Betapress (เบตาเพรส)Polipharm
C.V.S. (ซี.วี.เอส)T. Man Pharma
Cardenol (คาร์ดินอล)T.O. Chemicals
Chinnolol (ชินโนลอล)Chinta
Emforal (เอ็มโฟรอล)Remedica
Idelol 10 (ไอดิลอล 10)Medicine Products
Inderal (อินดิรอล)AstraZeneca
Normpress (นอร์มเพรส)Greater Pharma
Palon (พาลอล)Unison

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Beta_blocker [2014,Nov15]
2 http://www.drugs.com/drug-class/non-cardioselective-beta-blockers.html [2014,Nov15]
3 http://www.medicinenet.com/beta_blockers/page2.htm#what_are_the_side_effects_of_beta_blockers [2014,Nov15]
4 http://www.medicinenet.com/beta_blockers/page3.htm#for_what_conditions_are_beta_blockers_used [2014,Nov15]
5 http://www.medicinenet.com/beta_blockers-oral/page3.htm [2014,Nov15]
6 http://www.medscape.com/viewarticle/421426_3 [2014,Nov15]
7 http://www.webmd.com/migraines-headaches/beta-blockers-for-migraine-headaches [2014,Nov15]
8 http://www.webmd.com/eye-health/beta-blockers-for-glaucoma [2014,Nov15]
9 http://www.patient.co.uk/health/beta-blockers [2014,Nov15]
10 http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-pressure/in-depth/beta-blockers/art-20044522 [2014,Nov15]
11 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/29#item-8398 [2014,Nov15]
12 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=Beta-Blockers [2014,Nov15]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน chananchida.koopakorn
Frame Bottom