Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ทั่วร่างกาย   ภาวะขาดฮอร์โมนเพศชาย 

บทนำ

ในร่างกายมนุษย์มีสารเคมีที่เรียกว่าฮอร์โมน(Hormone) ซึ่งมีการผลิตจากต่อมไร้ท่อที่อยู่ตามอวัยวะต่างๆของร่างกาย ฮอร์โมนแต่ละชนิดจะส่งผลต่อการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆในร่างกาย ตลอดจนกระทั่งสภาพทางอารมณ์และจิตใจ อาจสรุปหน้าที่ของฮอร์โมนในร่างกายมนุษย์อย่างกว้างๆ ดังนี้

  • กระตุ้นหรือยับยั้งการเจริญเติบโต เช่น จากทารกเข้าสู่วัยเด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่และเข้าสู่วัยชรา
  • ส่งผลให้ร่างกายนอนหลับ ตื่นขึ้น อาจกล่าวได้ว่าฮอร์โมนบางตัวจะทำหน้าที่เป็นนาฬิกาชีวภาพ(Circadian rhythm)
  • ทำให้มีอารมณ์เบิกบาน เกิดอารมณ์เหวี่ยง/อารมณ์แปรปรวน ก้าวร้าว ซึมเศร้า
  • ช่วยกระตุ้นหรือกดการฟื้นสภาพของเซลล์ต่างๆในร่างกาย
  • สนับสนุนการสร้างภูมิคุ้มกันหรือไม่ก็กดการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย
  • ควบคุมระบบการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย เช่น การทำลายสารพิษ หรือการสังเคราะห์สารอาหาร
  • ส่งผลต่อพฤติกรรม เช่น เกิดความรู้สึกชอบเพศตรงกันข้าม เตรียมป้องกันตัวหรือกระตุ้นให้ต่อสู้ มีความหวาดกลัวและเกิดการหนีเอาตัวรอด
  • ควบคุมการมีรอบเดือน(ประจำเดือน)ของสตรี
  • ทำให้รู้สึกหิวอาหาร

การเปลี่ยนแปลงระดับปริมาณฮอร์โมนแต่ละชนิด สามารถส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิต ความผิดปกติของการมีฮอร์โมนมากเกินไปหรือมีภาวะขาดแคลน/พร่องฮอร์โมนส่วนมากจะก่อให้เกิดผลเสียทั้งสิ้น ภาวะขาดแคลนฮอร์โมนเพศชายเป็นหนึ่งกลุ่มอาการที่เกิดกับบุรุษ ปัจจุบันได้มีการศึกษาทั้ง สาเหตุ อาการ และความรุนแรงที่เกิดขึ้น ตลอดจนกระทั่งการบำบัดรักษาเพื่อให้คุณภาพชีวิตกลับมาดีเหมือนปกติ

ฮอร์โมนเพศชายคืออะไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย

ฮอร์โมนเพศชาย ในทางการแพทย์ที่มักจะกล่าวถึงกันบ่อย คือ ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ที่ผลิตจากเซลล์ของลูกอัณฑะ เทสโทสเตอโรนสามารถพบได้ในเพศหญิงเช่นกัน โดยรังไข่จะเป็นอวัยวะที่ผลิตฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ธรรมชาติร่างกายสตรีจะผลิตฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนน้อยกว่าบุรุษประมาณ 7–8 เท่า หน้าที่สำคัญของเทสโทสเตอโรน จะช่วยทำให้เกิดลักษณะร่างกายของบุรุษ เช่น มีกล้ามเนื้อ เกิดการสะสมมวลกระดูก เร่งการเจริญเติบโตของขนตามร่างกาย และของอวัยวะเพศในชายให้เจริญสมบูรณ์เต็มที่ เสียงแตกเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น ตลอดจนกระทั่งส่งผลต่ออารมณ์ทางเพศ การทำงานของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในมนุษย์เริ่มขึ้นหลังจากมีการปฏิสนธิในครรภ์มารดาได้ประมาณ 4–6 สัปดาห์ ช่วงนี้เทสโทสเตอโรนจะกระตุ้นการสร้างอวัยวะเพศอย่างค่อยเป็นค่อยไป มีการเจริญของท่อปัสสาวะ เกิดถุงอัณฑะ และทำให้อวัยวะเพศชายมีขนาดโตขึ้นอีกด้วย ในช่วงไตรมาสที่สองของการตั้งครรภ์ เทสโทสเตอโรนจะส่งผลต่อการเจริญขององคชาติในเด็กชายอย่างชัดเจน หลังการคลอดและช่วงชีวิตเริ่มเข้าสู่วัยรุ่น ร่างกายจะมีการสร้างเทสโทสเตอโรนสูงมากขึ้นทั้งเด็กชายและเด็กหญิง การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้เด็กวัยรุ่นเริ่มมี กลิ่นตัว ผิวมัน มีสิวขึ้นมาก ขนขึ้นบริเวณอวัยวะเพศ ความสูงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว กระดูกเจริญเติบโตมากขึ้น และอายุช่วงวัยรุ่นเพศชาย เทสโทสเตอโรนยังกระตุ้นให้เกิดการสร้างอสุจิ กระตุ้นปุ่มกระสันบริเวณองคชาติให้ทำงานมากขึ้น รูปใบหน้าเริ่มเปลี่ยนแปลงและพัฒนาดูเป็นผู้ใหญ่ เริ่มชอบเพศตรงข้าม เหล่านี้ล้วนเป็นผลมาจากฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนทั้งสิ้น

ปัจจัยอะไรที่ทำให้ฮอร์โมนเพศชายลดต่ำลง?

ปกติในบุรุษ การสร้างฮอร์โมนเพศชายจะค่อยๆลดต่ำลงโดยเริ่มที่อายุประมาณ 30 ปีเป็นต้นไป และในชายผู้สูงวัย/ผู้สูงอายุมักจะเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากฮอร์โมนเพศชาย/เทสโทสเตอโรนต่ำมากที่สุด อย่างไรก็ตาภาวะฮอร์โมนเพศชายต่ำ ไม่จำเป็นต้องเกิดกับผู้สูงอายุเท่านั้น มีสาเหตุและปัจจัยอื่นอีกที่สามารถทำให้บุรุษในแต่ละช่วงของอายุเกิดการขาดฮอร์โมนเพศชาย เช่น

สำหรับปัจจัยเสี่ยงที่กล่าวมาทั้งหมด มีทั้งปัจจัยที่ผู้บริโภค/ผู้ป่วยสามารถควบคุมหรือหลีกเลี่ยงได้ แต่ปัจจัยที่มีสาเหตุจากการเกิดโรคหรือเกิดการได้รับบาดเจ็บ ต้องให้แพทย์เป็นผู้ดูแลจะปลอดภัยที่สุด

อาการของภาวะพร่องฮอร์โมนเพศชายเป็นอย่างไร?

บุรุษที่มีภาวะฮอร์โมนเพศชายต่ำ จะมีอาการที่โดดเด่น ดังนี้ เช่น

สตรีที่มีภาวะพร่องฮอร์โมนเพศชาย ก็มีสัญญาณเตือนเช่นเดียวกัน อาทิ อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ น้ำหนักตัวเพิ่ม อารมณ์ทางเพศถดถอย ซึมเศร้า กระดูกพรุน วิตกกังวล ประจำเดือนผิดปกติ ผมร่วงเช่นเดียวกับบุรุษ ไม่บรรลุจุดสุดยอดทางเพศ

ตัวอย่างดังกล่าวข้างต้นสามารถใช้เป็นแนวทางบ่งบอกภาวะพร่องฮอร์โมนเพศชายได้อย่างดี การบำบัดด้วยวิธีทางการแพทย์แผนปัจจุบันเป็นทางเลือกที่เหมาะสมและปลอดภัย ผู้บริโภคสามารถขอคำแนะนำและเข้ารับการบำบัดจากสถานพยาบาลต่างๆที่เปิดบริการดูแลในเรื่องฮอร์โมนบำบัดได้ทั่วไป

สามารถเพิ่มระดับฮอร์โมนเพศชายได้อย่างไร?

การเพิ่มระดับฮอร์โมนเพศชายมีหลายวิธี อาจเริ่มจากขั้นตอนง่ายๆไปจนกระทั่งการใช้ยาฮอร์โมนเพศชายมาสนับสนุน ดังนี้

*หมายเหตุ:ในบทความนี้จะมุ่งประเด็นสำคัญที่ “ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายจะแสดงฤทธิ์/มีกลไกการออกฤทธิ์เป็น “Anabolic-androgenic steroid” คือ ยาที่กระตุ้นให้ร่างกายแสดงลักษณะความเป็นบุรุษออกมา

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายที่ถูกสังเคราะห์เลียนแบบเทสโทสเตอโรน มีรูปแบบเภสัชภัณฑ์เป็น

การใช้เทสโทสเตอโรนสังเคราะห์ดังกล่าว อาจเป็นลักษณะสูตรตำรับแบบยาเดี่ยว หรือสูตรตำรับผสม โดยแต่ละสูตรตำหรับยามีความแรง(Dose)ที่แตกต่างกันออกไป

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาหรือไม่ได้มารับการฉีดยาตามนัดหมายควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย หรือไม่ได้มารับการฉีดยาตามนัดหมายควรทำดังนี้

  • หากลืมรับประทานยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ
  • กรณีไม่ได้มารับการฉีดยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย ต้องติดต่อ แพทย์/พยาบาล/บุคคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนัดหมายการฉีดยาครั้งใหม่โดยเร็ว ไม่ควรหยุดการรักษาโดยมิได้ขอคำปรึกษาจากแพทย์

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อห้ามใช้และข้อควรระวังการใช้ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายอย่างไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีข้อห้ามใช้และข้อควรระวังดังนี้ เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษายาทดแทนฮอร์โมนเพศชายอย่างไร?

ควรเก็บยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายตามคำแนะนำของเอกสารกำกับยา ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชายมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาทดแทนฮอร์โมนเพศชาย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Androgel (แอนโดรเจล)Besins Healthcare
Depo-Test 250 (ดีโป-เทส 250)Samarth Pharma
Nebido (เนบิโด)Bayer HealthCare Pharma
Test-Comp 250 (เทสท์-คอมป์ 250)Samarth Pharma
Testos (เทสโทส)Nanomed
Testosterone Propionate March (เทสโทสเตอโรน โพรพิโอเนท มาร์ช ) March Pharma
Testoviron Depot (เทสโทไวรอน ดีโป)Bayer HealthCare Pharma

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ เช่น Axiron, Androderm, Testim, Vogelxo, Fortesta

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Hormone#Therapeutic_use [2017,Dec23]
  2. https://www.healthline.com/health/low-testosterone-causes#symptoms2 [2017,Dec23]
  3. https://www.webmd.com/women/guide/normal-testosterone-and-estrogen-levels-in-women#1 [2017,Dec23]
  4. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/undescended-testicle/symptoms-causes/syc-20351995 [2017,Dec23]
  5. https://www.healthline.com/health/low-testosterone-causes#causes3 [2017,Dec23]
  6. http://www.activebeat.com/your-health/women/10-signs-of-low-testosterone-in-women/ [2017,Dec23]
  7. https://www.healthline.com/health/low-testosterone#replacement-therapy5 [2017,Dec23]
  8. https://www.mims.com/thailand/drug/search?q=testosterone [2017,Dec23]
  9. https://www.mims.com/thailand/drug/info/androgel/?type=brief [2017,Dec23]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน OOOkdOOO
Frame Bottom