Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หู  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ก้อน  แผลเรื้อรังที่หู 

บทนำ

มะเร็งหู(Ear cancer) คือโรคที่เกิดจากเซลล์ของเนื้อเยื่อหูในตำแหน่งใดของหูก็ได้ เกิด กลายพันธ์ เจริญเติบโตผิดปกติและรวดเร็ว โดยที่ร่างกายควบคุมการเจริญแบ่งตัวนี้ไม่ได้ จนส่งผลให้เกิดเป็นก้อนเนื้อมะเร็ง/แผลมะเร็งรุกราน/ลุกลามทำลายเนื้อเยื่อหูได้ในทุกส่วน จนหูสูญเสียการทำงาน และยังรุกราน/ลุกลามเข้าทำลายเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียงหู ต่อมน้ำเหลืองหน้ารูหูและที่ลำคอ และในที่สุด รุกรานเข้าสู่กระแสเลือดไปยังอวัยวะต่างๆได้ทั่วร่างกาย พบบ่อยที่ ปอด, และ/หรือแพร่กระจายทางระบบน้ำเหลืองไปทำลายต่อมน้ำเหลืองนอกลำคอ เช่น รักแร้ ช่องอก ขาหนีบ

อนึ่ง หู (Ear) เป็นอวัยวะมีหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยิน และช่วยในการทรงตัวของร่างกาย แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

ก. หูชั้นนอก: ประกอบด้วย ใบหู ช่องหูชั้นนอก และแก้วหู ซึ่งทั้งหมดมีหน้าที่นำคลื่นเสียงเพื่อผ่านไปยัง หูชั้นกลาง และหูชั้นใน ตามลำดับ

ข. หูชั้นกลาง: ประกอบด้วยกระดูกหูเล็กๆ 3 ท่อน มีหน้าที่นำส่ง และขยายคลื่นเสียงจากหูชั้นนอกเข้าสู่หูชั้นใน

ค. หูชั้นใน: ประกอบด้วยเนื้อเยื่อประสาท 2 ชนิด

  • ชนิดหนึ่งรับคลื่นเสียงจากหูชั้นกลาง นำส่งสมองใหญ่ส่วนขมับ (Temporal lobe) เพื่อแปลงเป็นเสียงให้เราได้ยิน
  • อีกส่วนซึ่งเป็นของเหลวอยู่ในอวัยวะมีรูปเป็นท่อครึ่งวงกลมเล็กๆ 3 ท่อ มีหน้าที่เพื่อการทรงตัวของร่างกาย

(แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง หู: กายวิภาคของหู)

โรคมะเร็งหู (Ear cancer) เป็นโรคพบน้อยมากไม่ถึง 1% ของโรคมะเร็งทั้งหมดทุกชนิด ซึ่งเมื่อเกิดขึ้น มักเกิดกับเนื้อเยื่อหูชั้นนอก ไม่ค่อยพบโรคมะเร็งของหูชั้นกลาง หรือหูชั้นใน ดังนั้น เมื่อกล่าวถึงโรคมะเร็งของหู จึงหมายถึง “โรคมะเร็งของหูชั้นนอก” ซึ่งรวมทั้งในบทความนี้ด้วย

เนื้อเยื่อสำคัญของหูชั้นนอกที่เกิดโรคมะเร็ง เกือบทั้งหมดเกิดจากเนื้อเยื่อบุผิว ซึ่งเนื้อเยื่อบุผิวของหูชั้นนอก คือเนื้อเยื่อชนิดเดียวกับเนื้อเยื่อผิวหนัง ดังนั้นโรคมะเร็งของหูชั้นนอกจึงมี ธรรมชาติของโรค, สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง, ชนิดของเซลล์มะเร็ง, วิธีวินิจฉัย, และระยะโรค, เช่น เดียวกับ ‘โรคมะเร็งผิวหนัง

โรคมะเร็งของหูชั้นนอก เกิดได้ทั้งกับ ใบหู และเนื้อเยื่อบุผิวในท่อหู เป็นโรคมะเร็งของผู้ใหญ่ มักพบในอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป แต่พบในอายุน้อยกว่านี้ได้ โดยผู้หญิงและผู้ชายพบโรคใกล้เคียงกัน รวมทั้งการเกิดในหูด้านซ้ายและหูด้านขวาก็ใกล้เคียงกัน และมักพบเกิดกับหูเพียงข้างเดียว

ทั้งนี้จากที่เป็นโรคพบได้น้อยมาก จึงยังไม่มีสถิติการเกิดมะเร็งหูที่ชัดเจนทั่วโลก โดยในประเทศไทย รายงานจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุขในปีพ.ศ. 2558(ผู้ป่วยช่วง 2553-2555) ไม่พบรายงานมะเร็งหูทั้งในหญิงและชายไทย

โรคมะเร็งหูมีกี่ชนิด?

มะเร็งหู

ดังกล่าวแล้วว่ โรคมะเร็งของหูชั้นนอกเป็นโรคมะเร็งชนิดเดียวกับโรคมะเร็งผิวหนัง ดังนั้นชนิดของโรคมะเร็งจึงเช่นเดียวกับของโรคมะเร็งผิวหนัง ซึ่งมีได้หลากหลายชนิดทั้งชนิดมะเร็งคาร์ซิโนมา (Carcinoma) และชนิดมะเร็งซาร์โคมา (Sarcoma) แต่ที่พบบ่อยเกือบทั้งหมด และจะกล่าวถึง ‘ในบทความนี้’ คือชนิดคาร์ซิโนมาของหูชั้นนอกซึ่งแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ

ก. โรคมะเร็งหูชั้นนอกชนิดไม่ใช่เมลาโนมา (Non melanoma skin cancer): ที่พบบ่อยมี 2 ชนิด คือ ชนิด เบซาลเซลล์ หรือเรียกย่อว่า บีซีซี (Basal cell Carcinoma หรือ BCC), และชนิดสะความัส หรือเรียกย่อว่า เอสซีซี (Squamous cell carcinoma หรือ SCC)

ข.โรคมะเร็งหูชั้นนอกชนิดเมลาโนมา (Melanoma หรือ Malignant melanoma): เป็นโรคมะเร็งที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีของเนื้อเยื่อบุผิวที่เรียกว่า เมลาโนไซต์ (Melanocyte) เป็นมะเร็งพบได้ตั้งแต่ในเด็กโตขึ้นไป ในคนอายุต่ำกว่า 20 ปีพบมะเร็งชนิดนี้ได้ประมาณ 1 % ของมะเร็งชนิดนี้ทั้งหมด และจะพบสูงขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น จนพบได้สูงสุดในช่วงอายุ 45-65 ปี ต่อจากนั้นจะพบได้น้อยลง ผู้ชายพบสูงกว่าผู้หญิงเล็กน้อย เป็นโรคมะเร็งที่มีความรุนแรงสูง โรคลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองและแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิตได้สูง ซึ่งเมื่อแพร่กระจายมักไปยัง ปอด กระดูก และสมอง(แนะนำอ่านรายละเอียดโรคนี้ได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ‘มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา มะเร็งไฝ’)

อนึ่ง โรคมะเร็งหูชนิดอื่นๆ รวมทั้งของ หูชั้นนอก หูชั้นกลาง และหูชั้นใน เป็นโรคมะเร็งหูที่พบได้น้อยมากๆๆ จึงไม่ขอกล่าวถึงในบทความนี้

โรคมะเร็งหูเกิดจากอะไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอนของโรคมะเร็งหูชั้นนอก แต่อาจมีบางสาเหตุเป็นปัจจัยเสี่ยงได้ คือ

โรคมะเร็งหูมีอาการอย่างไร?

อาการของโรคมะเร็งหูชั้นนอก คือ

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งหูได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งหูชั้นนอกได้จาก

โรคมะเร็งหูมีกี่ระยะ?

ดังกล่าวแล้วว่า ‘โรคมะเร็งหูชั้นนอก’ เป็นโรคมะเร็งชนิดเดียวกับโรคมะเร็งผิวหนัง ดังนั้นระยะโรคมะเร็งจึงเช่นเดียวกับของโรคมะเร็งผิวหนัง ซึ่งแบ่งเป็น 4 ระยะ และยังขึ้นกับชนิดของเซลล์มะเร็งด้วยเช่นกัน ซึ่งได้แก่

ก. ระยะโรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา:

อนึ่ง มะเร็งกลุ่มนี้ ถ้าตรวจพบในระยะก่อนมีการรุกรานออกนอกเยื่อบุผิว(Non invasive cancer) จะเรียกว่า มะเร็งระยะศูนย์ (ระยะ0) หรือ Carcinoma in situ (CIS) ดังนั้นแพทย์หลายท่านจึงยังไม่จัดให้เป็นโรคมะเร็งอย่างแท้จริง เป็นระยะที่รักษาโดยผ่าตัดเพียงวิธีการเดียว และรักษามีโอกาสหายสูงมากกว่า 90% แต่อย่างไรก็ตาม เป็นระยะโรคที่พบได้น้อยมาก

ข. ระยะโรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา: ซึ่งบางระยะของโรคแบ่งย่อยได้อีกที่มักใช้สำหรับแพทย์โรคมะเร็งเพื่อใช้ช่วยใน การพิจารณาวิธีรักษา บอกการพยากรณ์โรค และเพื่อการศึกษา

โรคมะเร็งหูรักษาอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งหูชั้นนอก เช่นเดียวกับในการรักษาโรคมะเร็งผิวหนังเพราะเป็นโรคมะเร็งชนิดเดียวกัน กล่าวคือ

มีผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งหูอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งหู ขึ้นกับวิธีรักษา ตัวอย่าง เช่น

โรคมะเร็งหูรุนแรงไหม?

โรคมะเร็งหู เป็นโรคมะเร็งมีความรุนแรงปานกลาง มีโอกาสรักษาได้หาย ทั้งนี้โอกาสรักษาหายขึ้นกับ

  • ระยะโรค
  • ชนิดเซลล์มะเร็ง
  • การสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัด
  • อายุ และสุขภาพของผู้ป่วย
  • แต่เนื่องจากเป็นโรคที่พบได้น้อยมาก จึงไม่มีสถิติโดยรวมใน อัตรารอดที่ห้าปีของโรคในแต่ละระยะ ทั้งนี้แพทย์จะพูดคุยกับผู้ป่วยและกับครอบครัวผู้ป่วยเป็นรายๆไป

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งหูไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีในการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งหูชั้นนอกให้พบตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ดังนั้นที่ดีที่สุด คือ หมั่นสังเกตอาการผิดปกติต่างๆของตนเอง เมื่อมีอาการดังกล่าวแล้วในหัวข้อ’อาการฯ’ ควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล ภายใน 1-2 สัปดาห์ เพื่อการวินิจฉัยโรค และการรักษาแต่เนิ่นๆ

ป้องกันโรคมะเร็งหูอย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งหูชั้นนอก แต่อาจลดปัจจัยเสี่ยงได้โดยการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวแล้วที่หลีกเลี่ยงได้ เช่น

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด รวมถึง มะเร็งหู จะคล้ายกัน สามารถปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญ คือ

นอกจากนั้น แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง

บรรณานุกรม

  1. AJCC cancer staging manual, 8th Edition
  2. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  3. Imsamran, W. et al. (2015). Cancer in Thailand vol Viii, 2010-2012, National Cancer Institute, Ministry of Public Health. Thailand
  4. Perez,C., Brady, L., Halperin, E., and Schmidt-Ullrich, R. (2004). Principles and practice of radiation oncology. (4th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Ear [2019,March23]
  6. https://www.healthline.com/health/ear-cancer [2019,March23]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom