Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หลอดอาหาร  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

กลืนลำบาก  กลืนลำบากเรื้อรัง 

บทนำ

มะเร็งหลอดอาหาร(Esophageal cancer)คือ โรคที่เกิดจากเซลล์ณจุดใดก็ได้ของหลอดอาหารเกิดกลายพันธ์เจริญเติบโตแบ่งตัวรวดเร็วผิดปกติจนกลายเป็นก้อนเนื้อมะเร็ง/แผลมะเร็ง รุกราน/ทำลายหลอดอาหาร และรุกราน/ลุกลามเข้าทำลายเนื้อเยื่อ/ อวัยวะข้างเคียงหลอดอาหาร ต่อมน้ำเหลืองในช่องอก จนในที่สุดแพร่กระจายเข้าระบบน้ำเหลืองไปทำลายต่อมน้ำเหลืองต่างๆทั่วร่างกายนอกช่องอก เช่นที่ เหนือกระดูกไหปลาร้า ลำคอ และ/หรือแพร่กระจายเข้ากระแสเลือด/โลหิตไปทำลายอวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย พบบ่อยที่ ปอด กระดูก และตับ

อนึ่ง หลอดอาหาร (Esophagus) มีลักษณะเป็นท่อกลวง มีความยาวประมาณ 25 เซนติเมตร ซึ่งเป็นอวัยวะต่อเนื่องมาจากคอหอย และอยู่หลังท่อลม ส่วนปลายของหลอดอาหารเป็นกล้ามเนื้อหูรูด ซึ่งสามารถบีบตัวให้หลอดอาหารปิด เพื่อป้องกันไม่ให้อาหารที่อยู่ในกระเพาะอาหารไหลย้อยกลับสู่หลอดอาหาร หลอดอาหารเป็นส่วนหนึ่งของอวัยวะในระบบทางเดินอาหาร ทำหน้าที่เป็นทางลำเลียงอาหารไปสู่กระเพาะอาหารเท่านั้น แต่ไม่มีหน้าที่ในการย่อยอาหาร

ในบทนี้ จะกล่าวถึงโรคมะเร็งหลอดอาหาร ที่เรียกในภาษาแพทย์ว่า Esophageal cancer ซึ่งมะเร็งหลอดอาหารนี้ เป็นมะเร็งพบบ่อยเป็นอันดับ 8 ของทั่วโลก และมักพบบ่อยในประเทศที่กำลังพัฒนาซึ่งรวมทั้งประเทศไทย ที่มีรายงานจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติในปีพ.ศ. 2558 พบโรคนี้เป็นลำดับที่ 9ของมะเร็งในชายไทย แต่ไม่ติดใน10ลำดับแรกของมะเร็งในหญิงไทย

มะเร็งหลอดอาหารโรคมะเร็งหลอดอาหารคืออะไร?

โรคทางเดินอาหาร

โรคมะเร็งของหลอดอาหาร เป็นโรคมะเร็งที่เหมือนโรคมะเร็งอื่นๆ คือการที่เซลล์ภายในหลอดอาหารมีการแบ่งตัวในจำนวนมากขึ้นอย่างผิดปกติ ทำให้เกิดเป็นมะเร็งขึ้นมา และบางครั้งเซลล์มะเร็งเหล่านี้จะมีการแพร่กระจายเข้าสู่ระบบน้ำเหลือง และ/หรือ กระแสเลือด (โลหิต) ทำให้เกิดการแพร่กระจายของตัวโรคไปยัง เนื้อเยื่อ และอวัยวะต่างๆได้ทั่วตัว

โรคมะเร็งหลอดอาหารมักพบในใคร?

มะเร็งหลอดอาหารเป็นโรคของผู้ใหญ่ ส่วนใหญ่มักพบในช่วงอายุ 55-65 ปี โดยสามารถพบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย แต่มักพบในผู้ชายได้มากกว่าผู้หญิงประมาณ 3-4 เท่า

อะไรเป็นสาเหตุของโรคมะเร็งหลอดอาหาร?

ในปัจจุบัน ยังไม่สามารถบอกสาเหตุของมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างชัดเจน แต่พบมีปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับโรคมะเร็งหลอดอาหารหลายปัจจัย ได้แก่

โรคมะเร็งหลอดอาหารมีอาการอย่างไรบ้าง?

โรคมะเร็งหลอดอาหารในระยะเริ่มแรก มักจะไม่แสดงอาการอะไร แต่เมื่อเป็นมากขึ้นจะแสดงอาการคล้ายคลึงกับอาการของโรคที่พบในบริเวณหลอดอาหาร คือ

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งหลอดอาหารได้จาก

นอกจากนั้น แพทย์ยังอาจพิจารณาทำการตรวจสืบค้นเพิ่มเติมอื่นๆตามข้อบ่งชี้ เช่น

โรคมะเร็งหลอดอาหารมีกี่ระยะ?

การแบ่งระยะของโรคมะเร็งหลอดอาหารนั้น แบ่งได้เป็น 4 ระยะ คือ

รักษาโรคมะเร็งหลอดอาหารอย่างไร?

มีปัจจัยหลายอย่างที่จะเป็นตัวกำหนดวิธีรักษามะเร็งหลอดอาหารของแพทย์ ซึ่งที่สำคัญ คือ ระยะของโรค, ตำแหน่งของโรคมะเร็งที่เกิดในหลอดอาหารว่า เป็นหลอดอาหารในส่วนลำคอ หลอดอาหารในส่วนช่องอก หรือ หลอดอาหารส่วนปลายที่อยู่ติดกับกระเพาะอาหาร, และปัจจัยของผู้ป่วยเอง ได้แก่ อายุ ความสมบูรณ์แข็งแรง และโรคประจำตัวของผู้ป่วย, ซึ่งการรักษาหลัก สามารถแบ่ง เป็น 3 วิธีดังนี้

การรักษาโรคมะเร็งหลอดอาหารมีผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียง (ผลแทรกซ้อน/อาการข้างเคียง/ภาวะแทรกซ้อน) จากการรักษาในแต่ละวิธีนั้นจะแตกต่างกันตามแต่ละวิธีที่ผู้ป่วยได้รับรักษา และผลข้างเคียงอาจพบได้มากขึ้นหากผู้ป่วยได้รับการรักษาด้วยหลายๆวิธีร่วมกัน

อนึ่ง อาจพบผลข้างเคียงในระยะยาว (ระยะเวลาหลังครบการรักษาแล้วอย่างน้อยตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปจนตลอดชีวิตของผู้ป่วย) ได้ด้วย แต่โดยทั่วไปโอกาสเกิดผลข้างเคียงเหล่านี้พบได้น้อย ประมาณ 5-15% เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายรังสีบริเวณลำคอ หรือทรวงอก จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานลดลง/ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน เป็นต้น

โรคมะเร็งหลอดอาหารรุนแรงไหม?

โรคมะเร็งหลอดอาหาร จัดเป็นโรคมะเร็งมีความรุนแรงสูง/การพยากรณ์โรคไม่ดี แต่ความรุนแรงของโรคนั้น ยังขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายๆอย่าง ได้แก่

  • ระยะของโรค คือ ระยะของโรคที่สูงขึ้น ก็จะมีความรุนแรงของโรค สูงขึ้นด้วย
  • ตำแหน่งที่เกิดโรค หากเป็นโรคบริเวณหลอดอาหารในส่วนลำคอจะมีผลการรักษาที่แย่กว่าหลอดอาหารในส่วนอื่นๆ เพราะการรักษาด้วยการผ่าตัดทำได้ ยา
  • อายุ พบว่าผู้ป่วยที่อายุน้อยจะมีผลการรักษาที่ดีกว่าผู้ป่วยที่อายุมาก เพราะผู้ป่วยอายุน้อยมีร่างกายสมบูรณ์แข็งแรงและสามารถทนต่อการดูแลรักษาได้ดีกว่า
  • สภาพร่างกายและโรคร่วมอื่นๆของผู้ป่วยที่มีผลต่อสุขภาพของผู้ป่วย เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน พบว่าผู้ป่วยที่มีสุขภาพร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรงจะมีผลการรักษาที่ดี กว่า เพราะสามารถทนต่อการรักษาได้ดีกว่า

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งมะเร็งหลอดอาหารไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรอง (การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง) ให้พบมะเร็งหลอดอาหารในระยะเริ่มแรกตั้งแต่ยังไม่มีอาการ

  • ดังนั้น เมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆดังกล่าว จึงควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เพื่อการวินิจฉัยและรักษาแต่เนิ่นๆ
  • หรือหากมีปัจจัยเสี่ยง เช่น เป็นโรคกรดไหลย้อน หรือมีประวัติการกลืนน้ำยาล้างห้องน้ำ การกลืนน้ำกรด/ด่าง ซึ่งส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุภายในหลอดอาหาร ก็ควรทำการรักษาและพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าระวังการเกิดโรคมะเร็งหลอดอาหาร

ป้องกันโรคมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคมะเร็งหลอดอาหาร แต่มีข้อแนะนำ เพราะอาจลดโอกาสเกิดโรคนี้ได้บ้าง คือ

  • การหลีกเลี่ยงสาเหตุต่างๆที่เป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรค เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มเหล้า การติดเชื้อโรคต่างๆ ด้วยการรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ)

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด รวมมะเร็งหลอดอาหารจะคล้ายกัน ปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญ คือ

  • ปฏิบัติตาม แพทย์ พยาบาล แนะนำ
  • กินยา/ใช้ยาที่แพทย์สั่งให้ครบถ้วน ไม่หยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
  • พบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัดเสมอ
  • ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อ

นอกจากนั้น แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom