Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หลอดอาหาร  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

กลืนลำบาก 

บทนำ

หลอดอาหาร (Esophagus) มีลักษณะเป็นท่อกลวงมีความยาวประมาณ 25 เซนติเมตร ซึ่งต่อมาจากคอหอย และอยู่หลังท่อลม ส่วนปลายของหลอดอาหารเป็นกล้ามเนื้อหูรูด ซึ่งสา มารถบีบตัวให้หลอดอาหารปิด เพื่อป้องกันไม่ให้อาหารที่อยู่ในกระเพาะอาหารไหลย้อยกลับสู่หลอดอาหารอีก หลอดอาหารเป็นส่วนหนึ่งของอวัยวะในระบบการย่อยอาหาร ทำหน้าที่เป็นทางลำเลียงอาหารไปสู่กระเพาะอาหารเท่านั้น แต่ไม่มีหน้าที่ในการย่อยอาหาร

ในบทนี้ จะกล่าวถึงโรคมะเร็งหลอดอาหาร ที่เรียกในภาษาแพทย์ว่า Esophageal can cer ซึ่งมะเร็งหลอดอาหารนี้ เป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับ 7 ของทั่วโลก และมักพบบ่อยในประเทศที่กำลังพัฒนาซึ่งรวมทั้งประเทศไทย

มะเร็งหลอดอาหาร

โรคมะเร็งหลอดอาหารคืออะไร?

โรคมะเร็งของหลอดอาหาร เป็นโรคมะเร็งที่เหมือนโรคมะเร็งอื่นๆ คือการที่เซลล์ภายในหลอดอาหารมีการแบ่งตัวในจำนวนมากขึ้นอย่างผิดปกติทำให้เกิดเป็นมะเร็งขึ้นมา และบางครั้งเซลล์มะเร็งเหล่านี้จะมีการแพร่กระจายเข้าสู่ระบบน้ำเหลือง และ/หรือ กระแสเลือด (โลหิต) ทำให้เกิดการแพร่กระจายของตัวโรคไปยังเนื้อเยื่อ และอวัยวะต่างๆได้ทั่วตัว

โรคมะเร็งหลอดอาหารมักพบในใคร?

มะเร็งหลอดอาหารเป็นโรคของผู้ใหญ่ ส่วนใหญ่มักพบในช่วงอายุ 55-65 ปี โดยสามารถพบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย แต่มักพบในผู้ชายได้มากกว่าผู้หญิงประมาณ 3-4 เท่า

อะไรเป็นสาเหตุของโรคมะเร็งหลอดอาหาร?

ในปัจจุบัน ยังไม่สามารถบอกสาเหตุของมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างชัดเจน แต่พบมีปัจ จัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับโรคมะเร็งหลอดอาหารหลายปัจจัย ได้แก่

  • ความผิดปกติของพันธุกรรมของแต่ละคน ซึ่งไม่ใช่ชนิดถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์
  • เชื้อชาติ พบอุบัติการณ์ของโรคสูงขึ้นในชาว อิหร่าน โซเวียต และจีน และพบได้น้อยในชาวอเมริกา
  • การดื่มสุรา และ/หรือ การสูบบุหรี่
  • การขาดสารอาหารบางชนิด จากการบริโภคอาหารไม่ครบทุกหมู่ (อาหารมีประโยชน์ 5 หมู่) อย่างต่อเนื่อง
  • อาจจากการบริโภคอาหารบางชนิดอย่างต่อเนื่อง เช่น อาหารที่มีสารไนโตรโซ (Ni troso compound) หรือ ไนโตรซามีน (Nitrosamine) ซึ่งมีอยู่ในอาหารประเภทเนื้อ สัตว์ที่ใส่สารนี้เป็นสารกันบูด อาหารประเภทย่าง เช่น ปลาทะเลย่าง ปลาหมึกย่าง นอกจากนี้สารบางอย่างที่ใช้ปรุงรสอาหาร อาจเป็นตัวการเพิ่มการเกิดไนโตรซามีนได้ เช่น พริก และพริกไทย ซึ่งใส่ในอาหารที่มีเนื้อสัตว์และเครื่องแกง
  • อาจจาก โรคกรดไหลย้อน (ไหลกลับ) ทำให้เยื่อบุภายในหลอดอาหารเกิดการบาด เจ็บเสียหายต่อเนื่อง เรื้อรัง และกลายเป็นมะเร็งของหลอดอาหารได้
  • อาจจากการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดของหลอดอาหาร
  • อาจจากการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุภายในหลอดอาหารจากสาเหตุต่างๆ เช่น การกลืนน้ำยาล้างห้องน้ำ การกลืนน้ำกรด หรือ น้ำด่าง ทำให้เยื่อบุภายในหลอดอา หารเกิดความเสียหายต่อเนื่อง เรื้อรัง และกลายเป็นมะเร็งของหลอดอาหารได้

โรคมะเร็งหลอดอาหารมีอาการอย่างไรบ้าง?

โรคมะเร็งหลอดอาหารในระยะเริ่มแรก มักจะไม่แสดงอาการอะไร แต่เมื่อเป็นมากขึ้นจะแสดงอาการคล้ายคลึงกับอาการของโรคที่พบในบริเวณหลอดอาหาร คือ

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งหลอดอาหารได้จาก

โรคมะเร็งหลอดอาหารมีกี่ระยะ?

การแบ่งระยะของโรคมะเร็งหลอดอาหารนั้น แบ่งได้เป็น 4 ระยะ คือ

รักษาโรคมะเร็งหลอดอาหารอย่างไร?

มีปัจจัยหลายอย่างที่จะเป็นตัวกำหนดวิธีรักษาของแพทย์ ซึ่งที่สำคัญ คือ ระยะของโรค ตำแหน่งของโรคมะเร็งที่เกิดในหลอดอาหารว่า เป็นหลอดอาหารในส่วนลำคอ หลอดอาหารในส่วนช่องอก หรือ หลอดอาหารส่วนปลายที่อยู่ติดกับกระเพาะอาหาร และปัจจัยของผู้ป่วยเอง ได้แก่ อายุ ความสมบูรณ์แข็งแรง และโรคประจำตัวของผู้ป่วย ซึ่งการรักษาหลัก สามารถแบ่ง เป็น 3 วิธีดังนี้

การรักษาโรคมะเร็งหลอดอาหารมีผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียง (ผลแทรกซ้อน) จากการรักษาในแต่ละวิธีนั้นจะแตกต่างกันตามแต่ละวิธีที่ผู้ป่วยได้รับรักษา และผลข้างเคียงอาจพบได้มากขึ้นหากผู้ป่วยได้รับการรักษาด้วยหลายๆวิธีร่วมกัน

อนึ่ง อาจพบผลข้างเคียงในระยะยาว (ระยะเวลาหลังครบการรักษาแล้วอย่างน้อยตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปจนตลอดชีวิตของผู้ป่วย) ได้ด้วย แต่โดยทั่วไปโอกาสเกิดผลข้างเคียงเหล่านี้พบได้น้อย ประมาณ 5-15% เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายรังสีบริเวณลำคอ หรือทรวงอก จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานลดลง เป็นต้น

โรคมะเร็งหลอดอาหารรุนแรงไหม?

โรคมะเร็งหลอดอาหาร จัดเป็นโรคมะเร็งมีความรุนแรงสูง แต่ความรุนแรงของโรคนั้น ยังขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายๆอย่าง ได้แก่

  • ระยะของโรค คือ ระยะของโรคที่สูงขึ้น ก็จะมีความรุนแรงของโรค สูงขึ้นด้วย
  • ตำแหน่งที่เกิดโรค หากเป็นโรคบริเวณหลอดอาหารในส่วนลำคอจะมีผลการรักษาที่แย่กว่าหลอดอาหารในส่วนอื่นๆ เพราะการรักษาด้วยการผ่าตัดทำได้ยาก
  • อายุ พบว่าผู้ป่วยที่อายุน้อยจะมีผลการรักษาที่ดีกว่าผู้ป่วยที่อายุมาก เพราะผู้ป่วยอายุน้อยมีร่างกายสมบูรณ์แข็งแรงและสามารถทนต่อการดูแลรักษาได้ดีกว่า
  • สภาพร่างกายและโรคร่วมอื่นๆของผู้ป่วยที่มีผลต่อสุขภาพของผู้ป่วย เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน พบว่าผู้ป่วยที่มีสุขภาพร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรงจะมีผลการรักษาที่ดี กว่า เพราะสามารถทนต่อการรักษาได้ดีกว่า

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งมะเร็งหลอดอาหารไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรอง (การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง) ให้พบมะเร็งหลอดอาหารในระยะเริ่มแรกตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ดังนั้นเมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆดังกล่าว จึงควรรีบพบแพทย์ เพื่อการวินิจฉัยและรักษาแต่เนิ่นๆ หรือหากมีปัจจัยเสี่ยง เช่น เป็นโรคกรดไหลย้อน หรือมีประวัติการกลืนน้ำยาล้างห้องน้ำ การกลืนน้ำกรด/ด่าง ซึ่งส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุภายในหลอดอาหาร ก็ควรทำการรักษาและพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าระวังการเกิดโรคมะเร็งหลอดอาหาร

ป้องกันโรคมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคมะเร็งหลอดอาหาร แต่มีข้อแนะนำ เพราะอาจลดโอกาสเกิดโรคนี้ได้บ้าง คือ การหลีกเลี่ยงสาเหตุต่างๆที่เป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรค เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มเหล้า การติดเชื้อโรคต่างๆด้วยการรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ)

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็ง อ่านเพิ่มเติมใน การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็ง

updated 2013, May 22


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน sirikul bumbumbimbim Mrmann Nana tana
Frame Bottom