Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

รังไข่  ระบบอวัยวะสืบพันธุ์สตรี 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ก้อนในท้องน้อย 

บทนำ

รังไข่ (Ovary) เป็นอวัยวะคู่ มีทั้งด้านซ้ายและด้านขวา เป็นอวัยวะอยู่ใน ช่องท้องน้อย (อุ้งเชิงกราน) และอยู่ในระบบสืบพันธุ์เฉพาะของผู้หญิง มีหน้าที่สร้างไข่เพื่อการผสมพันธุ์ และสร้างฮอร์โมนเพศหญิง โดยปกติรังไข่แต่ละข้าง ในวัยเจริญพันธุ์ (วัยมีประจำเดือน) มีขนาดประมาณ 1.5x2.5x4 เซนติเมตร และมีน้ำหนักข้างละประมาณ 4-5 กรัม

รังไข่สามารถเกิดโรคมะเร็งได้ทั้งสองข้าง โดยพบเกิดกับข้างซ้าย และข้างขวาใกล้เคียงกัน ซึ่งพบพร้อมกันทั้งสองข้างได้ประมาณ 25% โรคมะเร็งรังไข่ (Ovarian cancer) เป็นมะเร็งพบบ่อยทั่วโลก รวมทั้งในผู้หญิงไทย (เป็น 1 ใน 10 โรคมะเร็งพบบ่อย) โดยทั่วไป พบได้ทั้งในเด็กโต และในผู้ใหญ่ แต่พบได้สูงขึ้นในช่วงอายุตั้งแต่อายุ 50 ปีขึ้นไป ในสหรัฐอเมริกา พบโรคนี้ได้ประมาณ 12.8 รายต่อประชากรหญิง 100,000 คนต่อปี ซึ่งในปี 2010 พบผู้ป่วยใหม่โรคนี้ประมาณ 21,880 ราย ในการนี้เสียชีวิตจากโรคนี้ประมาณ 13,850 ราย ในประเทศไทย ในช่วงพ.ศ. 2544-2546 พบโรคนี้ได้ 5.1 ราย ต่อประชากรหญิง 100,000 คน

โรคมะเร็งรังไข่ มีหลายชนิด แต่แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ กลุ่มเกิดจากเซลล์ตัวอ่อน ที่เรียกว่า เจิมเซลล์ (Germ cell) ซึ่งพบได้น้อย และมักพบในเด็กและในหญิงอายุน้อย และกลุ่มเกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อบุผิว (Epithelium) ซึ่งเป็นมะเร็งชนิดพบได้บ่อย และเป็นชนิดเกิดในผู้ใหญ่ โดยพบได้สูงขึ้นตั้งแต่อายุ 50 ปีขึ้นไป ทั้งนี้ โดยทั่วไป เมื่อพูดถึงโรคมะเร็งรังไข่ มักหมายถึง โรคมะเร็งรังไข่ชนิดเกิดจากเนื้อเยื่อบุผิว

มะเร็งรังไข่

โรคมะเร็งรังไข่มีสาเหตุจากอะไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุการเกิดโรคมะเร็งรังไข่ แต่พบมีปัจจัยเสี่ยง คือ

โรคมะเร็งรังไข่มีอาการอย่างไร?

ไม่มีอาการเฉพาะของโรคมะเร็งรังไข่ในระยะแรกๆ แต่เป็นอาการคล้ายทางโรคกระเพาะอาหารทั่วไป เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นท้อง เรอ หรือมีอาการปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ และ/หรือท้องผูก จากก้อนมะเร็งกดเบียดทับลำไส้เล็ก กระเพาะปัสสาวะ และ/หรือลำไส้ใหญ่ ดังนั้นจึงเป็นสาเหตุให้ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ด้วยโรคในระยะลุกลามเสมอ กล่าวคือ เมื่อคลำก้อนเนื้อได้ในท้องน้อย ปวดท้องน้อย มีประจำเดือนผิดปกติ หรือมีน้ำในช่องท้อง (ท้อง มาน)

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งรังไข่ได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งรังไข่ได้จาก ประวัติอาการ การตรวจร่างกาย การตรวจภายใน การตรวจเลือดดูค่าสารมะเร็งที่สร้างจากเซลล์มะเร็งรังไข่ การตรวจภาพช่องท้องด้วยอัลตราซาวด์ และ/หรือ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์

ในโรคเกี่ยวกับมีก้อนเนื้อในรังไข่ จะไม่มีการตัดชิ้นเนื้อเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยาเหมือนในโรคอื่นๆ เพราะอาจมีผลข้างเคียงจากการตัดชิ้นเนื้อได้สูง เช่น เกิดเลือดออกในช่องท้อง หรือ มีลำไส้ทะลุได้จากเข็มเจาะพลาดไปโดนลำไส้ และหากเป็นมะเร็ง จะเป็นสาเหตุให้เซลล์มะเร็งลุกลามเข้าสู่เยื่อบุช่องท้อง นอกจากนั้น เมื่อมีก้อนเนื้อในรังไข่ การรักษาหลัก คือ การผ่าตัดเสมอ ดังนั้น การวินิจฉัยโรคมะเร็งรังไข่ที่แน่นอน จึงได้จากแพทย์ตรวจรังไข่ในขณะผ่าตัด และจากตัดชิ้นเนื้อจากก้อนเนื้อหลังผ่าตัดตรวจทางพยาธิวิทยา

โรคมะเร็งรังไข่มีกี่ระยะ?

โรคมะเร็งรังไข่มี 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ และในแต่ละระยะยังแบ่งย่อยได้อีก เพื่อแพทย์โรคมะเร็งใช้เป็นข้อบ่งชี้ทางการรักษา และในการศึกษาวิจัย ซึ่งในที่นี้จะกล่าวถึงแต่ 4 ระยะหลัก ได้แก่

รักษาโรคมะเร็งรังไข่ได้อย่างไร?

แนวทางการรักษาของโรคมะเร็งรังไข่ คือ ผ่าตัดรังไข่ทั้งสองข้างร่วมกับผ่าตัดมดลูก และปีกมดลูกทั้งสองข้างเพราะเป็นอวัยวะที่โรคมะเร็งอาจลุกลามได้ และรักษาต่อเนื่องด้วยยาเคมีบำบัดเมื่อเป็นโรคที่เซลล์มะเร็งเป็นชนิดรุนแรง และ/หรือเมื่อมีโรคลุกลามแล้ว ส่วนรังสีรักษา จะใช้ในกรณีเมื่อมีโรคแพร่กระจาย เพียงเพื่อช่วยบรรเทาอาการ เช่น เมื่อมีโรคแพร่กระ จายเข้ากระดูก และก่ออาการปวดกระดูก เป็นต้น ส่วนยารักษาตรงเป้า ยังอยู่ในการศึกษา และราคายายังแพงมหาศาลเกินกว่าผู้ป่วยทุกคนเข้าถึงยาได้

มีผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งรังไข่อย่างไรบ้าง?

ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งรังไข่ เมื่อเกิดจากการผ่าตัด คือ แผลติดเชื้อ และการสูญเสียอวัยวะ และการขาดฮอร์โมนเพศจากการผ่าตัดรังไข่เมื่อผู้ ป่วยยังไม่หมดประจำ เดือน

ผลข้างเคียงจากยาเคมีบำบัดเช่นเดียวกับในยาเคมีบำบัดรักษาโรคมะเร็งทุกชนิด คือ คลื่นไส้ อาเจียน และไขกระดูกทำงานลดลง จึงเกิดภาวะซีด ภาวะติดเชื้อจากเม็ดเลือดขาวต่ำ (ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำจากเคมีบำบัด และ/หรือรังสีรักษา) และเลือดออกง่ายแต่หยุดยากจากภาวะเกล็ดเลือดต่ำ

ผลข้างเคียงที่อาจพบได้จากยารักษาตรงเป้า คือ ยาบางชนิดอาจก่อให้เกิดสิวขึ้นทั่วตัวรวมทั้งใบหน้า และยาบางชนิดอาจก่อให้เกิดภาวะเลือดออกได้ง่าย แผลติดยากเมื่อเกิดบาด แผล และอาจเป็นสาเหตุให้ผนังลำไส้ทะลุได้

ทั้งนี้ผลข้างเคียงจะสูงขึ้นเมื่อ ใช้หลายๆวิธีรักษาร่วมกัน เมื่อมีโรคเรื้อรังประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคมีการอักเสบเรื้อรังของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เช่น โรคภูมิต้านตนเอง เมื่อสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และในผู้สูงอายุ

โรคมะเร็งรังไข่รุนแรงไหม?

โรคมะเร็งรังไข่ชนิดที่เกิดจากเซลล์มะเร็งเจิมเซลล์ เป็นโรคมีความรุนแรงค่อนข้างต่ำถึงปานกลาง เพราะโรคมักตอบสนองได้ดีต่อยาเคมีบำบัด แต่โรคมะเร็งรังไข่ชนิดเกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อบุผิว จัดเป็นโรคค่อนข้างรุนแรง เพราะดังกล่าวแล้วว่า ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ในโรคระ ยะลุกลาม ดังนั้นการผ่าตัดก้อนเนื้อมะเร็งให้หมดจึงมักเป็นไปได้ยาก และเซลล์มะเร็งมักดื้อต่อยาเคมีบำบัดที่มีใช้อยู่ในปัจจุบัน โดยทั่วไปอัตรารอดที่ 5 ปี ในโรคระยะที่ 1 ประมาณ 60-70% ระยะที่ 2 ประมาณ 30-60% โรคระยะที่ 3 ประมาณ 0-50% และโรคระยะที่ 4 ประมาณ 0-20 %

ตรวจคัดกรองโรคมะเร็งรังไข่ได้อย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองที่มีประสิทธิภาพ (การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง) ในการตรวจให้พบโรคมะเร็งรังไข่ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดในขณะนี้ คือ การรีบพบสูตินรีแพทย์เสมอ เมื่อมีความผิดปกติทางประจำเดือน ทางปัสสาวะ และ/หรือ ทางอุจจาระ และ/หรือ คลำได้ก้อนเนื้อในช่องท้องน้อย หรือเมื่อมีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวแล้วต่อการเกิดโรคมะเร็งรังไข่ ทั้งนี้เพื่อการตรวจวินิจฉัย และการรักษา แต่เนิ่นๆ

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน ประเทศที่เจริญแล้ว กำลังมีการศึกษาอย่างจริง จังเพื่อให้สามารถค้นพบวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งรังไข่ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้สามารถพบโรคได้ตั้งแต่ในระยะยังไม่มีอาการ ซึ่งจะส่งผลให้ประสิทธิภาพในการรักษาสูงขึ้น จนสามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคลงได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

ป้องกันโรคมะเร็งรังไข่อย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งรังไข่ และเมื่อดูจากปัจจัยเสี่ยงแล้ว เป็นเรื่องยากที่จะป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็ง อ่านเพิ่มเติมใน การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็ง

บรรณานุกรม

  1. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  2. Edge, S. et al. (2010). AJCC: Cancer staging handbook. New York: Springer.
  3. Hafty, B., and Wilson, L. (2009). Handbook of radiation oncology. Boston: Jones and Bartlett Publishers.
  4. Khuhaprema, T. et al. (2010). Cancer in Thailand. Volume. V, 2001-2003. Thai National Cancer Institute.
  5. Ovarian cancer http://en.wikipedia.org/wiki/Ovarian_cancer [2012, Jan 2].
  6. Perez,C., Brady, L., Halperin, E., and Schmidt-Ullrich, R. (2004). Principles and practice of radiation oncology. (4th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
updated 2013, May 22

เว็บบอร์ด
User โรคมือเท้าปาก จากโรงเรียนหนูน้อย อาการเจ็บซี่โครง อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และ/หรือของกระดูกซี่โครง ดังนั้นจึงขึ้นกับว่าคุณไปทำอะไรมา เช่น การออกแรงใช้กล้ามเนื้อ/กระดูก.... โดย Tippatai » 02/05/2012

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน naramid.nigrommunin.1 Destinyyy11 poopo.mad abz123 bldoraemonhee
Frame Bottom