Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กล่องเสียง  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เสียงแหบ  โรคมะเร็ง  เสียงแหบเรื้อรัง 

บทนำ

มะเร็งกล่องเสียง(Laryngeal cancer) คือโรคที่เกิดจากเซลล์ที่จุดใดของกล่องเสียง ก็ได้ เกิดการกลายพันธ์ มีการเจริญแบ่งตัวรวดเร็วผิดปกติ โดยที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมการเจริญแบ่งตัวนี้ได้ จนในที่สุดเกิดเป็นแผลมะเร็ง/ก้อนมะเร็งรุกราน/ลุกลามทำลายกล่องเสียงเองและเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง ลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองข้างเคียง/ต่อมน้ำเหลืองลำคอ และแพร่กระจายทางระบบน้ำเหลืองไปทำลายต่อมน้ำเหลืองนอกลำคอ เช่นที่รักแร้ และ/หรือแพร่กระจายทางกระแสโลหิตไปทำลายอวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย พบบ่อย ที่ปอด

กล่องเสียง (Larynx) เป็นอวัยวะเดี่ยว อยู่ด้านหน้าของลำคอ มีหน้าที่ในการออกเสียง ช่วยการหายใจ และช่วยการกลืนอาหาร ซึ่งอวัยวะที่อยู่ติดกับกล่องเสียงทางด้านหน้า คือ กระดูกลูกกระเดือก/กระดูกอ่อนไทรอยด์ ต่อมไทรอยด์ และอวัยวะที่อยู่ติดกับกล่องเสียงทางด้านหลัง คือ หลอดอาหาร และกระดูกสันหลังลำคอ ดังนั้นเมื่อเป็นมะเร็งกล่องเสียง โรคจึงลุกลามเข้าอวัยวะต่างๆเหล่านั้นได้ง่าย

เนื้อเยื่อกล่องเสียงเอง ยังแบ่งออกเป็น 3 ตำแหน่ง คือ

ก. เนื้อเยื่อตำแหน่งอยู่เหนือสายเสียง ซึ่งมีทางเดินน้ำเหลืองมากมาย เมื่อเกิดโรค มะเร็ง โรคจึงแพร่เข้าต่อมน้ำเหลืองได้สูงโดยเฉพาะที่ลำคอ และโรคตำแหน่งนี้ลุกลานรุนแรง/การพยากรณ์โรคอยู่ในระดับดีปานกลางถึงระดับแย่ ขึ้นกับระยะโรค

ข. เนื้อเยื่อตำแหน่งสายเสียง เป็นส่วนซึ่งไม่ค่อยมีทางเดินน้ำเหลือง โรคจึงมักไม่ค่อยลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง เป็นตำแหน่งมีการพยากรณ์โรคดีกว่าโรคเกิดในตำแหน่งเหนือ หรือ ใต้ต่อสายเสียง

ค. และเนื้อเยื่อตำแหน่งอยู่ใต้สายเสียง ซึ่งเป็นส่วนติดต่อกับท่อลม และมีทางเดินน้ำ เหลืองติดต่อกับส่วนช่องอก ดังนั้นเมื่อเกิดเป็นมะเร็ง โรคจะลุกลามเข้าท่อลม และเข้าต่อมน้ำเหลืองในช่องอกได้สูง เป็นตำแหน่งมีการพยากรณ์โรค แย่กว่าโรคเกิดในตำแหน่งเหนือ หรือใต้ต่อสายเสียง

โรคมะเร็งกล่องเสียง สามารถเกิดได้กับเนื้อเยื่อกล่องเสียงในทุกตำแหน่ง โดยในคนไทยพบเกิดโรคกับเนื้อเยื่อตำแหน่ง ‘เหนือสายเสียง’ มากที่สุด รองลงไป คือ ในเนื้อเยื่อตำแหน่ง ‘สายเสียง’ และในเนื้อเยื่อตำแหน่งอยู่ ‘ใต้ต่อสายเสียงตามลำดับ

มะเร็งกล่องเสียง จัดเป็นมะเร็งพบได้บ่อยชนิดหนึ่งของคนทั่วโลก(พบได้ประมาณ 2% ของมะเร็งทั้งหมด) รวมทั้งในชายไทย ถึงแม้ยังไม่ติดหนึ่งในสิบมะเร็งพบบ่อยก็ตา

โรคมะเร็งกล่องเสียง เป็นโรคของผู้ใหญ่ มักพบสูงขึ้นในช่วงอายุ 60-70 ปี และพบในผู้ชายบ่อยกว่าในผู้หญิงประมาณ 4-5 เท่า ในสหรัฐอเมริกาพบโรคนี้ได้ ประมาณ 5 รายต่อประ ชากร 100,000 คน(รวมทั้งผู้หญิงและผู้ชาย)ต่อปี

ส่วนในประเทศไทย ช่วง พ.ศ.2553-2555 รายงานโยสถาบันมะเร็งแห่งชาติปี พ.ศ. 2558 พบโรคนี้ในผู้หญิง 0.2 รายต่อประชากรหญิง 100,000 คน และในผู้ชาย 2.7 รายต่อประชากรชาย 100,000 คน

มะเร็งกล่องเสียงมีสาเหตุจากอะไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

มะเร็งกล่องเสียง

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอนของโรคมะเร็งกล่องเสียง แต่พบปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุด คือ การสูบบุหรี่ นอกจากนั้น ที่มีความสำคัญน้อยกว่า ได้แก่

อนึ่งโรคมะเร็งทุกชนิด ไม่ใช่โรคติดต่อ รวมทั้งมะเร็งกล่องเสียง ไม่สามารถติดต่อได้จากทางใดๆทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นจากการหายใจ การคลุกคลี การสัมผัสสารคัดหลั่ง/เสมหะ หรือ การสัมผัสเลือดผู้ป่วย เพียงแต่ โรคมะเร็งบางชนิดอาจถ่ายทอดได้จากทางพันธุกรรมของคนในครอบครัวที่อาจรวมถึงในมะเร็งกล่องเสียง

มะเร็งกล่องเสียงมีอาการอย่างไร?

ไม่มีอาการเฉพาะของโรคมะเร็งกล่องเสียง แต่เป็นอาการเหมือนมีกล่องเสียงอักเสบจากสาเหตุทั่วไป ซึ่งอาการที่พบบ่อย ได้แก่

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งกล่องเสียงได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งกล่องเสียงได้จาก

โรคมะเร็งกล่องเสียงมีกี่ระยะ?

โรคมะเร็งกล่องเสียงแบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ ซึ่งในแต่ระยะยังแบ่ง ย่อยได้อีก เพื่อแพทย์โรคมะเร็งใช้เป็น ข้อบ่งชี้ทางการรักษา การพยากรณ์โรค และเพื่อการศึกษาต่างๆ

ระยะโรคของมะเร็งกล่องเสียงจัดแยกเป็น 3 กลุ่มตามตำแหน่งที่เกิดโรค ได้แก่ มะเร็งกล่องเสียงส่วนเกิดเหนือสายเสียง(Supraglottic laryngeal cancer), มะเร็งกล่องเสี่ยงส่วนเกิดที่สายเสียง(Glottic laryngeal cancer), และมะเร็งกล่องเสียงส่วนเกิดใต้กล่องเสียงSubglottic laryngeal cancer

ก. ระยะโรคมะเร็งกล่องเสียงที่เกิด’เหนือสายเสียง’: แบ่งเป็น4ระยะหลัก และบางระยะหลักยังแบ่งเป็นระยะย่อย

ข. มะเร็งกล่องเสี่ยงส่วนเกิดที่ ‘สายเสียง’: แบ่งเป็น4ระยะหลัก และบางระยะหลักยังแบ่งเป็นระยะย่อย

ค. มะเร็งกล่องเสียงที่เกิด ’ใต้สายเสียง’: แบ่งเป็น4ระยะหลัก และบางระยะหลักยังแบ่งเป็นระยะย่อย

อนึ่ง มะเร็งระยะศูนย์(ระยะ0) หรือ Carcinoma in situ ย่อว่า CIS ของทุกตำแหน่งเกิดโรค แพทย์มะเร็งหลายท่านยังไม่จัดเป็นมะเร็งอย่างแท้จริง เพราะเซลล์มะเร็งยังไม่มีการรุกราน(Non invasive) ยังไม่รุกราน/ลุกลามออกนอกเนื้อเยื่อชั้นเยื่อบุผิว/เยื่อเมือกของกล่องเสียง โรคระยะนี้มักพบเกิดกับเนื้อเยื่อส่วนสายเสียง และมักรักษาได้หายด้วย การผ่าตัด หรือ การฉายรังสีรักษา วิธีใดก็ได้เพียงวิธีเดียว โดยอัตรารอดที่ห้าปี ประมาณ 80-90%

รักษาโรคมะเร็งกล่องเสียงได้อย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งกล่องเสียง คือ

มีผลข้างเคียงจากรักษาโรคมะเร็งกล่องเสียงอย่างไรบ้าง?

ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งกล่องเสียง ขึ้นกับวิธีรักษา และผลข้างเคียงจะสูงขึ้นเมื่อ

อนึ่ง ตัวอย่างผลข้างเคียงจากการรักษาวิธีต่างๆ ได้แก่

โรคมะเร็งกล่องเสียงรุนแรงไหม?

โรคมะเร็งกล่องเสียง จัดเป็นโรคมีความรุนแรง/การพยากรณ์โรค ระดับรุนแรงปานกลาง แต่รักษาหายได้ โดยโอกาสรักษาหาย ขึ้นกับ

ทั้งนี้ อัตรารอดที่ห้าปีของมะเร็งกล่องเสียงตามตำแหน่งเกิดโรคและระยะโรค ได้แก่

ก. มะเร็งส่วนที่เกิด เหนือสายเสียง:

  • ระยะที่1 ประมาณ 60-70%
  • ระยะที่2 ประมาณ 55-60%
  • ระยะที่3 ประมาณ 40-50
  • ระยะที่4 ประมาณ 0-15% โดยกรณีมีโรคแพร่กระจายเข้าระบบน้ำเหลือง และ/หรือกระแสโลหิตแล้ว โอกาสอยู่ได้ 2 ปี ประมาณ 30-40%

ข. มะเร็งส่วนเกิดที่ สายเสียง:

  • ระยะที่1 ประมาณ 80-90%
  • ระยะที่2 ประมาณ 70-75%
  • ระยะที่3 ประมาณ 50-60%
  • ระยะที่4 ประมาณ 0-20% โดยกรณีมีโรคแพร่กระจายเข้าระบบน้ำเหลือง และ/หรือกระแสโลหิตแล้ว โอกาสอยู่ได้ 2 ปี ประมาณ 30-40%

ค. มะเร็งส่วนเกิด ใต้สายเสียง:

  • ระยะที่1 ประมาณ 55-60%
  • ระยะที่2 ประมาณ 50-55%
  • ระยะที่3 ประมาณ 30-40%
  • ระยะที่4 ประมาณ 0-15% โดยกรณีมีโรคแพร่กระจายเข้าระบบน้ำเหลือง และ/หรือกระแสโลหิตแล้ว โอกาสอยู่ได้ 2 ปี ประมาณ 30-40%

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งกล่องเสียงไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบโรคมะเร็งกล่องเสียงตั้งแต่ยังไม่มีอาการ(แนะนำอ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง)

ดังนั้นวิธีดูแลตนเองที่ดีที่สุด คือ รีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ’อาการฯ’ โดยเฉพาะเมื่อมีเสียงแหบนานเกิน 2 สัปดาห์

ป้องกันโรคมะเร็งกล่องเสียงได้อย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งกล่องเสียงให้ได้เต็มร้อย แต่สามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงสำคัญได้ คือ

  • ไม่สูบบุหรี่/เลิกบุหรี่ และ
  • ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์/เลิกแอลกอฮอล์

ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเสมอ เมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ ‘อาการของโรคมะเร็งกล่องเสียง’ และภายหลังการดูแลตนเองแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์ โดยเฉพาะเมื่อมีเสียงแหบเรื้อรัง หรือ เมื่อกังวลใจกลัวว่าจะเป็นมะเร็งกล่องเสียง

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด รวมถึงมะเร็งกล่องเสียง จะคล้ายกัน ปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญคือ

นอกจากนี้ แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในบทความในเว็บ haamor.com, 2บทความ ได้แก่

บรรณานุกรม

  1. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  2. Gunderson, L., and Tepper, J. (2007). Clinical Radiation Oncology (second edition). Philadelphia: Elsevier Churchill Livingstone
  3. Imsamran, W. et al. (2015). Cancer in Thailand vol Viii, 2010-2012, National Cancer Institute, Ministry of Public Health. Thailand
  4. https://www.cancer.org/cancer/laryngeal-and-hypopharyngeal-cancer/detection-diagnosis-staging/staging.html [2019 ,Jan5]
  5. https://www.cancer.org/cancer/laryngeal-and-hypopharyngeal-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html [2019 ,Jan5]
  6. http://en.wikipedia.org/wiki/Laryngeal_cancer [2019 ,Jan5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom