Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม  เภสัชวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ชัก 

บทนำ

ยาฟีโนบาร์บิทัล (Phenobarbital) จัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทในประเภท 4 คือ ประเภทอาจทำให้เกิดอาการเสพติดยาได้อย่างอ่อนๆ แต่ยังจัดเป็นยามีประโยชน์

ทางการแพทย์นำยาฟีโนบาร์บิทัลมารักษาและป้องกันโรคลมชัก ช่วยสงบประสาท (ยาคลายเครียด) ใช้เป็นยานอนหลับ องค์การอนามัยโลกได้รับรองให้ฟีโนบาร์บิทัลควรบรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติของกลุ่มประเทศที่กำลังพัฒนา

ผลิตภัณฑ์ยาฟีโนบาร์บิทัลถูกผลิตในรูปแบบของ ยาเม็ด ยาน้ำ และยาฉีด ทั้งนี้เพื่อเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและเป็นความสะดวกของแพทย์ในการใช้ยากับสูตรตำรับที่เหมาะสม หากจะมองในด้านประสิทธิภาพ ยานี้ไม่ได้มีข้อด้อยกว่ายาป้องกันโรคลมชักตัวอื่น อย่างเช่น Phenytoin และ Carbamazepine

หลังจากผู้ป่วยได้รับยาฟีโนบาร์บิทัลเข้าสู่ร่างกาย พบว่ายาจะจับกับโปรตีนในกระแสเลือด 20 - 45% และถูกส่งไปเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีที่อวัยวะตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประ มาณ 53 - 118 ชั่วโมงในการกำจัดระดับยาในกระแสเลือดออก 50% (Half Life) โดยผ่านมา ทางปัสสาวะและอุจจาระ

ด้วยยาฟีโนบาร์บิทัลอาจมีฤทธิ์ทำให้ผู้ป่วยเกิดการเสพติดจนเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยเอง การใช้ยานี้จึงต้องอยู่ภายใต้คำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นรับประทาน เพราะนอกจากจะเกิดข้อผิดพลาดไม่ตรงกับอาการโรคแล้ว ยังจะก่อให้เกิดอันตรายอื่นๆ (ผลข้างเคียง /ผลไม่พึงประสงค์: อ่านเพิ่มเติมในหัวข้อ ผลไม่พึงประสงค์) จากยาติดตามมา

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ฟีโนบาร์บิทัล

สรรพคุณของยาฟีโนบาร์บิทัล คือ

อนึ่ง นอกจากนี้ทางวงการสัตวแพทย์ยังใช้ยานี้รักษาอาการชักของสุนัขและแมวได้อีกด้วย

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีกลไกการออกฤทธิ์ที่สมอง โดยทำให้สารกาบา (GABA/ Gamma Aminobutyric acid: สารสื่อประสาทชนิดหนึ่ง) ออกฤทธิ์ได้นาน และเพิ่มความเข้มข้นมากขึ้น ด้วยกลไกเหล่านี้จะทำให้ผู้ใช้ยารู้สึกผ่อนคลายและนอนหลับได้ รวมไปถึงฤทธิ์ในการบรรเทาความวิตกกังวลและอาการชักตามสรรพคุณของยา

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ประเทศไทยจัดจำหน่ายยาฟีโนบาร์บิทัลในรูปแบบ ดังนี้

  • ยาเม็ดขนาด 30, 32.5, 60 และ 65 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาน้ำขนาดบรรจุ 20 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีขนาดรับประทาน ดังนี้

ก. ผู้ใหญ่:

  • ใช้เป็นยาสงบประสาท: รับประทาน 30 - 120 มิลลิกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทานวันละ 2 - 3 ครั้ง
  • ใช้เป็นยานอนหลับ: รับประทาน 100 - 320 มิลลิกรัม ก่อนนอน
  • รักษาและป้องกันโรคลมชัก: รับประทาน 50 - 100 มิลลิกรัม วันละ 2 - 3 ครั้ง

ข. เด็ก:

  • รับประทานโดยคำนวณการใช้ยา 1 - 3 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวเด็ก 1 กิโลกรัม

ค. ในกรณีของยาฉีด: มักจะถูกนำมาใช้เฉพาะกับผู้ป่วยที่มีปัญหาในการรับประทานยา หรืออยู่ในภาวะที่ไม่สามารถรับประทานยาได้ ซึ่งกรณีใช้ยาฟีโนบาร์บิทัลในรูปแบบยาฉีด ต้อง เป็นการใช้ยาอย่างเคร่งครัดภายใต้การกำกับดูแลของแพทย์เท่านั้น

******หมายเหตุ:

ขนาดการรับประทานรวมถึงระยะเวลาในการใช้ยาฟีโนบาร์บิทัล ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้ทำการรักษา และต้องชี้แจงให้ผู้ป่วยทราบถึงข้อปฏิบัติในการรับประทานยาอย่างเคร่ง ครัด โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคลมชักไม่ให้ปรับขนาดการรับประทานหรือหยุดการใช้ยาอย่างกระทัน หัน ด้วยจะก่อให้เกิดผลเสียและอันตรายติดตามมา

การได้รับยาฟีโนบาร์บิทัลเกินขนาด จะแสดงอาการซึมเศร้าออกมา การเคลื่อนไหวร่างกายทำได้ลำบาก ขาดสติ หัวใจเต้นช้า ความดันโลหิตต่ำ ตัวเย็น และอาจเกิดภาวะ ปอดบวม ไตวายเฉียบพลัน และเกิดภาวะช็อกตามมา ซึ่งอาจเสียชีวิต (ตาย) ได้ หากพบเห็นอาการดังกล่าวต้อง รีบนำผู้ป่วยไปพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลทันที

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาฟีโนบาร์บิทัล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาฟีโนบาร์บิทัล สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาฟีโนบาร์บิทัลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (อาการข้างเคียง/ผลข้างเคียง) ได้ดังนี้

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีโนบาร์บิทัลอย่างไร?

ข้อควรระวังการใช้ยาฟีโนบาร์บิทัล คือ

  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ที่แพ้ยาฟีโนบาร์บิทัล
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ ด้วยยาฟีโนบาร์บิทัลส่งผลกระทบต่อทารกในครรภ์มารดา โดยอาจทำให้เกิดความพิการแต่กำเนิด หรือการแท้งบุตรได้
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยด้วยโรคตับในระยะรุนแรง
  • การใช้ยาฟีโนบาร์บิทัลไปนานๆอาจก่อให้เกิดภาวะดื้อยา ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกว่าการใช้ยาไม่มีประสิทธิผล จนผู้ป่วยต้องการปรับขนาดการรับประทาน ซึ่งควรต้องให้แพทย์ทำความเข้า ใจกับผู้ป่วย และเป็นผู้ปรับขนาดรับประทานหรือเปลี่ยนตัวยา
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่มีภาวะช่องทางเดินหายใจอุดตัน
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้สูงอายุและเด็ก ผู้ป่วยด้วย โรคตับ โรคไต
  • ยานี้อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียน ง่วงนอน ระหว่างการใช้ยาจึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือการควบคุมเครื่องจักร
  • ห้ามหยุดการใช้ยานี้กระทันหันโดยเฉพาะในผู้ป่วยที่รับประทานยาเพื่อป้องกันโรคลม ชัก เพราะอาจเกิดการกำเริบของโรคจนเป็นอันตรายต่อผู้ป่วย
  • มีการทำวิจัยการใช้ยานี้อาจมีผลสัมพันธ์ต่อการเกิดเนื้องอกสมองของเด็ก
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ

***** อนึ่ง

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมถึงยาฟีโนบาร์บิทัลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิด ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาฟีโนบาร์บิทัล มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น ดังนี้

ควรเก็บรักษายาฟีโนบาร์บิทัลอย่างไร?

สามารถเก็บยาฟีโนบาร์บิทัล ที่อุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาใน ภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงสว่าง แสงแดด และความชื้น ไม่เก็บยาในห้องน้ำ และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาฟีโนบาร์บิทัลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟีโนบาร์บิทัล ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นๆและบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Belladonna Alkaloids w/ Phenobarbital (เบลลาดอนนา อัลคาลอยด์ ดับเบิ้ลยู/ฟีโนบาร์บิทัล) Samakeephaesaj (Union Drug Lab)
Elixir Phenobarb (อิลิเซอร์ ฟีโนบาร์บ) Suphong Bhaesaj
Neuramizone (นูรามิโซน) Sriprasit Pharma
Phenobarb (ฟีโนบาร์บ) P P Lab
Phenobarbital Acdhon (ฟีโนบาร์บิทัล แอ็คฮอน) Acdhon
Phenobarbital Atlantic (ฟีโนบาร์บิทัล แอทแลนติค) Atlantic Lab
Phenobarbital Chew Brothers (ฟีโนบาร์บิทัล ชิว บราเทอร์) Chew Brothers
Phenobarbitone GPO (ฟีโนบาร์บิโทน จีพีโอ) GPO
Phenobarbitone New Life Pharma (ฟีโนบาร์บิโทน นิว ไลฟ์ ฟาร์มา) New Life Pharma
Phenoco Elixir (ฟีโนโค อิลิเซอร์) T.O. Chemicals
Phenotal (ฟีโนทอล) Asian Pharm

บรรณานุกรม

1. http://www.drugs.com/cdi/phenobarbital.html [2014,July5]

2. http://www.mims.com/USA/drug/info/phenobarbital/ [2014,July5]

3. http://en.wikipedia.org/wiki/Phenobarbital [2014,July5]

4. http://www.rxlist.com/phenobarbital-drug.htm [2014,July5]

5. http://www.healthcentral.com/medications/r/medications/phenobarbital-oral-8689/dosage [2014,July5]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 8 คน popeppo padungchob19 Nongbeer eurokungza a1v4d PPaapp Panupol mdnatt
Frame Bottom