Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ช่องปาก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เจ็บแผลในปาก 

บทนำ

ยาฟีนอล (Phenol) หรือในชื่ออื่นๆเช่น Carbolic acid, Benzenol, Phenylic acid, Hydroxybenzene หรือ Phenic acid จัดเป็นสารประกอบอินทรีย์กลุ่มอะโรมาติก (Aromatic organic compound) มีลักษณะเป็นผลึกแข็งสีขาว การสัมผัสยาฟีนอลเข้มข้นกับผิวหนังโดยตรง อาจเป็นเหตุให้ผิวไหม้ได้ ยาฟีนอลจัดเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาจากกระบวนการกลั่นปิโตรเลียม

ในทางคลินิกได้นำฟีนอลมาผลิตยาประเภทสเปรย์พ่นเพื่อรักษาแผลในปากและอาการเจ็บคอ ถึงแม้สูตรตำรับยาจะผสมและเจือจางยาฟีนอลได้อย่างเหมาะสมแล้วก็ตามแต่ผู้ป่วยก็อาจมีอาการระคายเคืองภายในปากได้บ้างเล็กน้อย ยาฟีนอลมีฤทธิ์ทำให้เกิดอาการชาและบรรเทาปวดก็จริง แต่การจะเลือกใช้ยานี้ต้องคำนึงถึงผู้ป่วยว่าเคยมีประวัติแพ้ยาชนิดนี้รวมถึงมีประวัติแพ้ยาชาอย่างเช่น Benzocaine หรือไม่ ถ้ามีความประสงค์จะใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่กำลังตั้งครรภ์หรืออยู่ในช่วงที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมมารดา แพทย์จะเพิ่มความระมัดระวังของการใช้ยานี้มากขึ้น

วิธีการใช้ยาฟีนอลสเปรย์ได้อย่างถูกต้องนั้นให้สเปรย์ยาในบริเวณที่มีอาการอักเสบ-ระคาย เคืองและทิ้งไว้ประมาณ 15 วินาทีเป็นอย่างน้อยแล้วค่อยบ้วนทิ้ง กรณีใช้ยาฟีนอลแล้วมีอาการเจ็บคอมากขึ้นพร้อมกับมีไข้สูง ปวดศีรษะ คลื่นไส้หรืออาเจียน ให้รีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน และไม่ควรพ่นสเปรย์ยาเป็นปริมาณมากเกินกว่าที่แพทย์กำหนด การใช้ยานี้กับแผลในลำคอไม่ควรเกิน 2 วันและสำหรับแผลในปากไม่ควรเกิน 7 วัน

ยาสเปรย์ฟีนอลไม่ควรนำมาใช้กับเด็กที่อายุต่ำกว่า 3 ปีด้วยยังไม่ข้อมูลทางคลินิกเพียงพอ

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ที่พบได้บ่อยหลังใช้ยาฟีนอลจะเป็นอาการชาที่กระพุ้งแก้ม-ลิ้นหรือทั้งปาก ปกติหลังการใช้ยาและทิ้งช่วงเวลาสักครู่อาการข้างเคียงดังกล่าวจะค่อยๆดีขึ้นเองโดยไม่ต้องใช้ยาอื่นใดมาช่วยรักษา

ถึงแม้ยาฟีนอลจะเป็นยาใช้ภายนอกก็จริงแต่การใช้ยาตามคำสั่งแพทย์จึงจะก่อให้เกิดประ สิทธิภาพในการรักษาอีกทั้งเหมาะสมและปลอดภัยกับผู้บริโภคมากที่สุด

ฟีนอลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ฟีนอล

ยาฟีนอลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอ เจ็บช่องปากอันเนื่องจากมีแผลอักเสบเกิดขึ้นเช่น แผลร้อนใน

ฟีนอลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาฟีนอลมีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียช่วยทำให้รู้สึกชาในปากและลำคอ ซึ่งจากกลไกดังกล่าวจึงก่อให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ฟีนอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาฟีนอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาสเปรย์ ขนาดความเข้มข้น 0.5%

ฟีนอลมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาฟีนอลมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 3 ปีขึ้นไป: พ่นสเปรย์ 1 ครั้งในปากหรือลำคอที่อักเสบหรือเป็นแผล ทิ้งไว้ประมาณ 15 วินาทีเป็นอย่างต่ำแล้วบ้วนยาทิ้ง ทั้งนี้สามารถพ่นยาได้ทุกๆ 2 ชั่วโมงหรือตามคำสั่งแพทย์
  • เด็กอายุน้อยกว่า 3 ปี: การใช้ยานี้กับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปียังไม่ได้มีการศึกษาทางคลีนิก การใช้ยานี้ในเด็กวัยนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีไป

* อนึ่ง การใช้ยานี้ควรอยู่ในช่วง 2 - 7 วัน

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาฟีนอล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมพ่นสเปรย์ยาควรทำอย่างไร?

หากลืมพ่นยาฟีนอลสามารถพ่นสเปรย์ยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการพ่นยาในครั้งถัดถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ฟีนอลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาฟีนอลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น เกิดอาการหายใจลำบาก มีไข้ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ มีผื่นคัน บวมบริเวณที่ใช้ยา อาเจียน

ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวด-บวม-แดง หรือเกิดอาการระคายเคืองในบริเวณที่ใช้ยาฟีนอลมากยิ่งขึ้น ซึ่งถ้าเกิดอาการเหล่านี้ให้หยุดการใช้ยานี้แล้วรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล

มีข้อควรระวังการใช้ฟีนอลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีนอลเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  • หากพบอาการแพ้ยานี้ให้หยุดการใช้ยานี้ทันทีแล้วรีบนำตัวผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว/ทันที/ฉุกเฉิน
  • หากใช้ยานี้ 7 วันแล้วอาการไม่ดีขึ้นให้รีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็กเล็กโดยที่ไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาฟีนอลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ฟีนอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

เนื่องจากยาฟีนอลเป็นยาใช้ภายนอกจึงยังไม่มีรายงานพบปฏิกิริยาระหว่างยานี้กับยาชนิดรับประทานใดๆ

ควรเก็บรักษาฟีนอลอย่างไร?

เก็บยาฟีนอลในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ฟีนอลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟีนอลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Chloraseptic (คลอราเซพติก) Prestige Brands Inc.

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Chloraseptic [2015,Dec26]
  2. http://www.drugs.com/cdi/phenol-spray.html [2015,Dec26]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Phenol [2015,Dec26]
  4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Phenol [2015,Dec26]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Tikkp
Frame Bottom