Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ซึมเศร้า 

บทนำ

ฟลูออกซิทีน (Fluoxetine) หรือยาชื่อการค้าที่คนมักรู้จัก คือ ‘โพรแซค (Prozac)’ เป็นยารักษาโรคซึมเศร้าที่จัดอยู่ในกลุ่มยาประเภท Selective serotonin reuptake inhibitors โดยได้รับการยืนยันประสิทธิภาพจากคณะกรรมการอาหารและยาของสหรัฐในปี ค.ศ. 1987 (พ.ศ. 2530) และถือเป็นยาลำดับต้นๆที่ได้ถูกคัดกรองเพื่อนำมารักษาภาวะซึมเศร้าดังกล่าว และยังถูกนำมาใช้ในวัตถุประสงค์การรักษาอื่นอีกอาทิเช่น รักษาอาการย้ำคิดย้ำทำ รักษาอาการตื่นตระหนก (Panic disorder) รักษาอาการของผู้ป่วยที่มีการบริโภคอาหารผิดปกติ เป็นต้น

ฟลูออกซิทีนยังจัดเป็นยาต้านการซึมเศร้าที่ถูกนำมาใช้กับเด็กมากกว่ายาตัวอื่นๆที่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน การศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยานี้พบว่ายาฟลูออกซิทีนถูกดูดซึมจากทางเดินอาหารได้ประมาณ 72% และเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนได้ถึง 94 - 95% ตับจะเป็นอวัยวะที่ช่วยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้ และร่างกายต้องใช้เวลา 1 - 3 วันในการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะ และบางส่วนถูกขับออกมาทางอุจจาระ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยาตัวนี้ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยาได้ปลอดภัยตรงตามวัตถุประสงค์ของการรักษา จึงต้องอยู่ภายในดุลพินิจของแพทย์เท่านั้น

ยาฟลูออกซิทีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ฟลูออกซิทีน

ยาฟลูออกซิทีนมีสรรพคุณดังนี้

ยาฟลูออกซิทีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของฟลูออกซิทีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการดูดกลับของสารซีโรโทนิน (Serotonin, สารสื่อประสาทชนิดหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์/จิตใจ) เข้าสู่เซลล์สมอง จึงส่งผลให้เกิดฤทธิ์บรรเทาอาการซึมเศร้าได้ตามสรรพคุณ

ยาฟลูออกซิทีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาฟลูออกซิทีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาแคปซูลขนาดความแรง 20 มิลลิกรัม/แคปซูล

ยาฟลูออกซิทีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาฟลูออกซิทีนมีขนาดรับประทานดังนี้

ก.รักษาโรคซึมเศร้า (Major depressive disorder):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 20 มิลลิกรัม/วันในตอนเช้า ขนาดรับประทานที่คงระดับการรักษา ให้รับประทาน 20 - 60 มิลลิกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทาน 1 - 2ครั้ง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 80 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุ 8 - 18 ปี: รับประทาน 10 - 20 มิลลิกรัมวันละครั้ง
  • เด็ก: อายุต่ำกว่า 7 ปี ขนาดยาขึ้นกับน้ำหนักตัวเด็กและดุลพินิจของแพทย์

ข.รักษาอาการย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive-Compulsive disorder):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 20 มิลลิกรัม/วันในตอนเช้า ขนาดรับประทานที่คงระดับการรักษา ให้รับประทาน 20 - 60 มิลลิกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทาน 1 – 2 ครั้ง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 80 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: อายุ 7 - 18 ปี รับประทาน 10 มิลลิกรัมวันละครั้ง
  • เด็ก: อายุต่ำกว่า 7 ปี ขนาดยาขึ้นกับน้ำหนักตัวเด็กและดุลพินิจของแพทย์

ค.รักษาอาการรับประทานอาหารผิดปกติ (Eating disorder):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 60 มิลลิกรัมวันละครั้งในตอนเช้า ผู้ป่วยบางรายอาจเริ่มต้นรับ ประทานต่ำกว่า 60 มิลลิกรัมก็ได้ ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์
  • เด็ก: ขนาดยาขึ้นกับน้ำหนักตัวเด็กและดุลพินิจของแพทย์

ง.รักษาอาการตื่นตระหนก (Panic disorder):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 10 มิลลิกรัมวันละครั้งในตอนเช้า หลังจากนั้น 1 สัปดาห์ควรปรับขนาดรับประทานเป็น 20 มิลลิกรัมวันละครั้งตอนเช้า
  • เด็ก: ขนาดยาขึ้นกับน้ำหนักตัวเด็กและดุลพินิจของแพทย์

จ. รักษากลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual dysphoric disorder):

  • การใช้ยาตัวนี้ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์

*****หมายเหตุ: สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาฟลูออกซิทีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาฟลูออกซิทีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาฟลูออกซิทีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาฟลูออกซิทีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น สามารถพบอาการผื่นคัน มีไข้ หนาวสั่น ปวดตามข้อและกล้ามเนื้อ เหงื่อออก สับสน มีอาการชัก ผิวเย็นและซีด ท้องเสีย วิงเวียน ง่วงนอน ปากแห้ง หิวบ่อย กระหายน้ำ หายใจลำบาก เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟลูออกซิทีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟลูออกซิทีนดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาฟลูออกซิทีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาฟลูออกซิทีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาฟลูออกซิทีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาฟลูออกซิทีนอย่างไร?

สามารถเก็บยาฟลูออกซิทีนที่อุณหภูมิห้อง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาฟลูออกซิทีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟลูออกซิทีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Actisac (แอคติแซค) Polipharm
Anzac (แอนแซค) Bangkok Lab & Cosmetic
Deproxin (เดพร็อกซิน) Siam Bheasach
Flulox 20 (ฟลูล็อกซ์ 20) Medicine Products
Flumed (ฟลูเมด) Medifive
Fluoxetine Medicpharma (ฟลูออกซิทีน เมดิกฟาร์มา) Medicpharma
Fluoxine (ฟลูโอซีน) T. O. Chemicals
Flusac (ฟลูแซค) Sriprasit Pharma
Flutine (ฟลูทีน) Pharmasant Lab
Fluxetil (ฟลูเซทิล) Unison
Fluxetin Atlantic (ฟลูเซทิน แอทแลนติก) Atlantic Lab
Fluzac-20 (ฟลูแซค-20) L. B. S.
Foxetin (โฟเซทิน) GPO
F-ZAC (เอฟ-แซค) Patar Lab
Loxetine-20 (โลซีไทน์-20) March Pharma
Magrilan (แมกริแลน) Medochemie
Oxetine 20 (ออกซิทีน 20) Pharmaland
Oxsac (ออกแซค) Masa Lab
Masa Lab Eli Lilly
Unprozy (อันโพรซี) Condrugs
Xetin (ซีทิน) T. Man Pharma
Zezac (เซแซค) Suphong Bhaesaj

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Fluoxetine [2014,Oct11]
2. http://www.emedexpert.com/compare/ssris.shtml#2 [2014,Oct11]
3. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=fluoxetine [2014,Oct11]
4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=fluoxetine [2014,Oct11]
5. http://www.drugs.com/prozac.html [2014,Oct11]
6. http://www.drugbank.ca/drugs/DB00472 [2014,Oct11]
7. http://www.drugs.com/dosage/fluoxetine.html [2014,Oct11]
8. http://www.mims.com/Thailand/Drug/info/Deproxin/?type=brief [2014,Oct11]
9. http://www.drugs.com/drug-interactions/amiodarone-with-fluoxetine-167-0-1115-0.html [2014,Oct11]
10. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9617977 [2014,Oct11]
11. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a689006.html#storage-conditions [2014,Oct11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน zanda
Frame Bottom