Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กล้ามเนื้อ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

กล้ามเนื้อปวดเกร็ง 

บทนำ

ยาทิซานิดีน (Tizanidine) เป็นยาในกลุ่มแอลฟา-2 อะดรีเนอร์จิก รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ (Alpha-2 adrenergic receptor agonists) มีกลไกการออกฤทธิ์ระยะสั้นๆที่สมอง ทางคลินิกนำมาใช้รักษาอาการหดเกร็งของกล้ามเนื้อและช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย หรือเป็นยาคลายกล้ามเนื้อ รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้เป็นยาชนิดรับประทานที่มีความแรงขั้นต่ำ 2 มิลลิกรัม/เม็ด

หลังจากตัวยาทิซานิดีนถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด จะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 30% การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของยานี้จะเกิดขึ้นที่ตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 2.4 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาปริมาณ 50% ออกจากกระแสเลือด การใช้ยาทิซานิดีนกับผู้ที่ป่วยด้วยโรคตับโรคไตต้องใช้ความระมัดระวังและปรับขนาดรับประทานอย่างเหมาะสม

หากผู้ป่วยได้รับยาทิซานิดีนเป็นเวลานานๆ (ประมาณ 9 สัปดาห์ขึ้นไป) หากจะหยุดการใช้ยา แพทย์มักจะค่อยๆปรับลดขนาดรับประทานลงแทนที่จะหยุดการใช้ยาทันทีทั้งนี้เพื่อหลีกเลี่ยงอาการถอนยาติดตามมา หรือการใช้ยาทิซานิดีนกับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ใช้ยาลดความดันโลหิตอยู่นั้นสามารถส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะความดันโลหิตต่ำตามมา

นอกจากนี้การใช้ยาทิซานิดีนร่วมกับการดื่มสุราสามารถทำให้รู้สึกง่วงนอนอย่างมากมาย ยังมีบางกรณีที่ผู้ป่วยได้รับยานี้ไปประมาณ 6 สัปดาห์แล้วเกิดอาการประสาทหลอน หากมีเหตุการณ์เช่นนี้ควรต้องปรึกษาแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับเปลี่ยนการใช้ยา

ประการสุดท้ายหากต้องการใช้ยานี้กับสตรี แพทย์มักจะนำสถานะทางสุขภาพมาประกอบก่อนการจ่ายยาเช่น อยู่ในภาวะตั้งครรภ์ หรืออยู่ในภาวะให้นมบุตร หรืออยู่ในช่วงรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดอยู่ด้วยหรือเปล่า เพราะยาทิซานิดีนสามารถทำให้ฤทธิ์ของยาเม็ดคุมกำเนิดด้อยลงจนสุ่มเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ติดตามมา ดังนั้นระหว่างใช้ยานี้จึงควรต้องคุมกำเนิดด้วยวิธีการอื่นร่วมด้วยเช่น การใช้ถุงยางอนามัยชาย

สำหรับประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยาได้จัดให้ทิซานิดีนอยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยานี้จึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น ซึ่งเราสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาลและมีจำหน่ายตามร้านขายยาทั่วไป

ทิซานิดีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ทิซานิดีน

ยาทิซานิดีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เป็นเป็นยาคลายกล้ามเนื้อและเพื่อช่วยลดอาการปวดเกร็งของกล้ามเนื้อ

ทิซานิดีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาทิซานิดีนคือ ตัวยาไม่ได้ออกฤทธิ์ต่อกล้ามเนื้อ (กล้ามเนื้อลาย)โดยตรง แต่จะออกฤทธิ์ต่อตัวรับ (Receptor) ในสมองที่มีชื่อว่า Alpha-2 adrenergic receptor ส่งผลให้ยับยั้งการนำกระแสประสาทจากบริเวณเชื่อมต่อของเซลล์สมองกับเซลล์กล้ามเนื้อ (Presynaptic neuron) ส่งผลให้เซลล์กล้ามเนื้อเกิดการคลายตัวจนเป็นที่มาของสรรพคุณ

ทิซานิดีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาทิซานิดีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 2, 4 และ 6 มิลลิกรัม/เม็ด

ทิซานิดีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาทิซานิดีนมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 4 มิลลิกรัมทุกๆ 6 - 8 ชั่วโมง หากจำเป็นแพทย์อาจปรับขนาดรับประทานเพิ่มขึ้นครั้งละ 2 - 4 มิลลิกรัม ขนาดรับประทานเพื่อคงระดับการรักษาอยู่ที่ 8 มิลลิกรัม ทุกๆ 6 - 8 ชั่วโมง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 36 มิลลิกรัม/วันและขนาดรับประทานสูงสุดต่อครั้งไม่เกิน 12 มิลลิกรัม
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดถึงผลข้างเคียงของยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป
  • *อนึ่ง ควรรับประทานยานี้ในช่วงท้องว่าง

    *****หมายเหตุ:

    • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

    เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

    เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาทิซานิดีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

    หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

    หากลืมรับประทานยาทิซานิดีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

    อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาทิซานิดีนให้ตรงเวลา

    ทิซานิดีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

    ยาทิซานิดีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการเจ็บหน้าอก มีไข้ หนาวสั่น คลื่นไส้ อาเจียน กระสับกระส่าย ปวดแสบขณะปัสสาวะ

    อาการข้างเคียงอื่นที่พบได้แต่น้อยอาทิ ตาพร่า หัวใจเต้นผิดจังหวะ มีผื่นคัน อาจเกิดนิ่วในไต รู้สึกตึงหน้าท้องด้านขวา น้ำหนักตัวเพิ่ม

    สำหรับอาการของผู้ที่ได้รับยาทิซานิดีนเกินขนาดจะพบอาการตาพร่า ขาดสมาธิ เจ็บหน้าอก รู้สึกสับสน อึดอัด/หายใจลำบาก วิงเวียน เป็นลม หัวใจเต้นเร็วหรือไม่ก็ช้า ริมฝีปากคล้ำ ง่วงนอนอย่างมาก เหงื่อออกมาก หากเกิดอาการดังกล่าวหลังรับประทานยานี้ควรรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

    มีข้อควรระวังการใช้ทิซานิดีนอย่างไร?

    มีข้อควรระวังการใช้ยาทิซานิดีนเช่น

    • ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ยานี้
    • ห้ามใช้ยาทิซานิดีนร่วมกับยา Fluvoxamine (ยาทางจิตเวช) หรือ Ciprofloxacin
    • ห้ามใช้ยากับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก โดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
    • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
    • ห้ามใช้ยาที่เสื่อมสภาพแล้ว
    • การหยุดใช้ยานี้ทันทีอาจเกิดอาการถอนยาติดตามมา
    • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ใช้ยาลดความดันโลหิตอยู่ก่อนด้วยยาทิซา นิดีนจะเสริมฤทธิ์ให้มีภาวะความดันโลหิตต่ำติดตามมา
    • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับโรคไต
    • หากพบอาการประสาทหลอนหลังการใช้ยานี้ควรกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อ แพทย์พิจารณาปรับวิธีการรักษา
    • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
    • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
    • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

    ***** อนึ่ง:

    ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาทิซานิดีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

    ทิซานิดีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

    ยาทิซานิดีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

    ควรเก็บรักษาทิซานิดีนอย่างไร?

    ควรเก็บยาทิซานิดีนในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในห้อง น้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

    ทิซานิดีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

    ยาทิซานิดีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

    ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
    Sirdalud (เซอร์ดาลูด) Novartis
    Tidar (ไทดาร์) Sriprasit Pharma
    Tonolyte (โทโนไลท์) Unison
    Tizan (ทิซาน) Sun Pharma
    Zanaflex (ซานาเฟล็กซ์) Acorda

    บรรณานุกรม

    1. http://www.spine-health.com/treatment/pain-medication/muscle-relaxants [2015,Nov28]
    2. https://en.wikipedia.org/wiki/Muscle_relaxant [2015,Nov28]
    3. http://www.drugs.com/tizanidine.html [2015,Nov28]
    4. http://www.drugs.com/pro/tizanidine.html [2015,Nov28]
    5. https://en.wikipedia.org/wiki/Tizanidine [2015,Nov28]
    6. http://www.drugs.com/monograph/tizanidine-hydrochloride.html [2015,Nov28]
    7. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Tizanidine [2015,Nov28]


    สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Fineka
    Frame Bottom