Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เต้านม  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มะเร็งเต้านม  

บทนำ

มะเร็งเต้านมเป็นโรคมะเร็งที่พบได้มากเป็นอันดับหนึ่งในผู้หญิงในประเทศไทย โรคในระยะแรกอาจพบว่ามีก้อนที่เต้านมหรือมีการเปลี่ยนแปลงขนาดและรูปร่างของเต้านมรวมถึงมีของเหลวไหลออกมาจากหัวนม การรักษามะเร็งเต้านมมีหลายวิธีขึ้นกับวิจารณญาณของแพทย์ผู้ทำการรักษาต่อผู้ป่วยเฉพาะรายไปทั้งการผ่าตัด การใช้ยาต้านฮอร์โมนเพศหญิง ยาเคมีบำบัด และ/หรือการฉายรังสีรักษา

ยาทราสทูซูแมบ (Trastuzumab) เป็นยาที่มีความจำเพาะกับตัวรับ (Receptor) ที่ชื่อเฮอร์ทู/HER-2 (Human epidermal growth factor receptor 2, HER-2 positive/HER-2+/เฮอร์ทูบวก) ซึ่งเป็นตัวรับที่พบได้ในเซลล์มะเร็งเต้านมบางชนิดย่อย มีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการแบ่งเซลล์มะเร็ง โดยยานี้จะไปยับยั้งการกระตุ้นทำให้ลดการขยายตัว/แบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง

ยาทราสทูซูแมบเป็นยาชีววัตถุ (Biotechnology drug) กล่าวคือเป็นยาที่ผลิตขึ้นจากสิ่งมีชีวิต ในที่นี้ยาทราสทูซูแมบได้จากการสกัดของสารโปรตีนจากเซลล์รังไข่ของหนู/แฮมสเตอร์จีน/ยีน/Gene (Chinese hamster)

ยาทราสทูซูแมบเป็นยาควบคุมพิเศษตามกฎหมายของไทยใช้ภายใต้การดูแลจากแพทย์เท่านั้น และยังเป็นหนึ่งในยาที่สำคัญในบัญชียาจำเป็นขององค์การอนามัยโลก

ยาทราสทูซูแมบมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ทราสทูซูแมบ

ยาทราสทูซูแมบมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ดังต่อไปนี้

1. รักษามะเร็งเต้านมในระยะแพร่กระจาย (Metastasis Breast Cancer) อาจใช้เป็นยาเดี่ยวหรือยาเสริมการรักษาหรือใช้ร่วมกับยาเคมีบำบัดชนิดอื่นเช่น ยาพาคลิแทเซล (Paclitaxel) เป็นต้น โดยเฉพาะในมะเร็งเต้านมที่ตรวจพบว่ามีตัวรับ HER-2 (Human epidermal growth factor receptor 2) เท่านั้น

2. รักษามะเร็งกระเพาะอาหารโดยใช้ร่วมกับยาเคมีบำบัดชนิดอื่นหรือใช้เป็นยาเสริมการรักษา

ยาทราสทูซูแมบมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ที่ผิวของเซลล์มะเร็งเต้านมบางชนิดย่อยจะมีตัวรับซึ่งเป็นโปรตีนชนิดหนึ่งเรียกว่า HER-2 (Human epidermal growth factor receptor 2) ซึ่งหากมีการกระตุ้นตัวรับนี้จะทำให้กระบวนการแบ่งเซลล์มะเร็งดำเนินไปอย่างรวดเร็วยิ่งขึ้นทำให้มะเร็งมีขนาดใหญ่ขึ้นและเกิดการแพร่กระจาย

ยาทราสทูซูแมบจะเข้าจับกับตัวรับ HER-2 อย่างจำเพาะเมื่อเข้าจับกับตัวรับที่เซลล์ใด้แล้วก็จะทำให้การแบ่งเซลล์ของเซลล์มะเร็งนั้นๆลดลง

ยาทราสทูซูแมบมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาทราสทูซูแมบที่มีจำหน่ายในประเทศไทยเป็นรูปแบบเภสัชภัณฑ์ยาผงพร้อมผสม (อ่าน เพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง รูปแบบยาเตรียม) เพื่อเป็นยาหยดเข้าหลอดเลือดดำ ขนาดความแรง 150 และ 440 มิลลิกรัมต่อภาชนะบรรจุ (Vial)

ยาทราสทูซูแมบมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ขนาดการบริหาร/ใช้ยาทราสทูซูแมบขึ้นอยู่กับข้อบ่งใช้ยาและน้ำหนักตัวของผู้ป่วย ซึ่งแพทย์ผู้ทำการรักษาจะพิจารณาจากผู้ป่วยเฉพาะรายไป

โดยทั่วไปสำหรับผู้ป่วยมะเร็งเต้านม การให้ยานี้จะให้สัปดาห์ละ 1 ครั้งในช่วงเริ่มต้นการรักษาหรือระหว่างการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดชนิดอื่น และหลังจากนั้นแพทย์อาจพิจารณาปรับการรับยานี้เป็นทุกๆ 3 สัปดาห์ไปจนกว่าจะครบรอบการรักษาซึ่งทั่วไปอยู่ที่ 52 สัปดาห์

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาทราสทูซูแมบ ควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรเช่น

หากลืมเข้ารับการบริหารยาควรทำอย่างไร?

หากลืมเข้ารับการบริหารยาทราสทูซูแมบให้ติดต่อสถานพยาบาลที่เข้ารับการรักษาโดยทันทีเพื่อนัดหมายเข้ารับการบริหารยา

ยาทราสทูซูแมบมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาทราสทูซูแมบอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง/อาการไม่พึงประสงค์) ได้แก่ ท้องผูกหรือท้องเสีย ปวดท้อง อาการแสบยอดอก สูญเสียการรับรสชาติ ปวดข้อ ปวดกระดูก และปวดกล้ามเนื้อ นอนไม่หลับ ร้อนวูบวาบ มีอาการชาหรือแสบตามมือ แขน ขา หรือเท้า มีสิว และอารมณ์เปลี่ยนไป/อารมณ์แปรปรวนหรือเกิดอาการซึมเศร้า หากอาการเหล่านี้เกิดขึ้นควรแจ้งให้แพทย์ทราบ หากอาการเหล่านี้เกิดขึ้นและรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วหรือเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและไม่ทุเลาลงควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยทันที

ยาทราสทูซูแมบอาจก่อให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ที่รุนแรงเช่น มีอาการเจ็บป่วยบ่อยเหมือนติดเชื้อเช่น มีไข้ เจ็บคอ หนาวสั่น ปัสสาวะลำบากหรือปวดแสบเวลาปัสสาวะ มีอาการเลือดออกทางจมูก หรือเกิดรอยจ้ำเลือดขึ้นตาผิวหนัง อ่อนเพลียอย่างรุนแรง ผิวหนังสีซีดลง หากเกิดอาการเหล่านี้ผู้ป่วยควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยทันที/ฉุกเฉิน รวมไปถึงการใช้ยาแล้วเกิดอาการแพ้ยาต่างๆเช่น เกิดผื่นคัน หนังตาหรือริมฝีปากบวม หายใจไม่สะดวก/หายใจลำบาก ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยทันที/ฉุกเฉินเช่นกัน

อย่างไรก็ดีผู้ป่วยควรตระหนักว่า การที่แพทย์สั่งใช้ยานี้เนื่องจากแพทย์พิจารณาแล้วเห็นว่ายานี้จะมีประโยชน์ต่อผู้ป่วยมากกว่าโทษหรือการได้รับผลข้างเคียงจากยา ผู้ป่วยที่ได้รับยานี้ส่วนมากพบว่าเกิดอาการไม่พีงประสงค์ชนิดรุนแรง ผู้ป่วยจึงควรเฝ้าระวังผลข้างเคียงดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้นและแจ้งให้แพทย์ผู้ทำการรักษาทราบหากเกิดอาการรุนแรงดังที่กล่าวไปแล้วข้างต้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาทราสทูซูแมบอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาทราสทูซูแมบเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาทราสทูซูแมบ) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิดควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาทราสทูซูแมบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาทราสทูซูแมบมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษายาทราสทูซูแมบอย่างไร?

ควรเก็บรักษายาทราสทูซูแมบดังนี้เช่น

  • ก่อนการผสมยาควรเก็บรักษายาในตู้เย็นอุณหภูมิระหว่าง 2 - 8 องศาเซลเซียส(Celsius)
  • ภายหลังการผสมยาแล้วยาอาจมีความคงตัวในอุณหภูมิระหว่าง 2 - 8 องศาเซล เซียสระยะหนึ่ง ควรปรึกษาฝ่ายเภสัชกรรมของสถานพยาบาลถึงนโยบายการเก็บรักษายาที่ผสมแล้วหากมีความจำเป็น
  • ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น
  • เก็บยาให้พ้นแสงแดด ความชื้น และความร้อน
  • เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาทราสทูซูแมบมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ในประเทศไทยยาทราสทูซูแมบมียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่ายดังต่อไปนี้

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
เฮอเซ็พติน (Herceptin)/เฮอร์โคลน (Herclon) บริษัท โรชไทยแลนด์ จำกัด

บรรณานุกรม

  1. American Pharmacists Association. Trastuzamab. Drug Information Handbook with Trade names index. 23;2014:2129-32”
  2. Cancer Research UK.Trastuzamab http://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/drugs/trastuzumab [2015,Dec12]
  3. American Cancer Society, Inc. (2013, Feb 26). Ado-trastuzumab emtansine http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/guidetocancerdrugs/ado-trastuzumab-emtansine [2015,Dec12]
  4. Micromedex. (n.d.). Herceptin Product Details. (Truven Health Analytics Inc.) http://0-www.micromedexsolutions.com.library.acaweb.org/micromedex2/librarian/ND_T/evidencexpert/ND_PR/evidencexpert/CS/682307/ND_AppProduct/evidencexpert/DUPLICATIONSHIELDSYNC/ABF89B/ND_PG/evidencexpert/ND_B/evidencexpert/ND_P/evidencexpert/PFActionId/ev [2015,Dec12]
  5. Hospital Based Cancer Case Registry. National Cancer Institute. http://www.nci.go.th/th/File_download/Nci%20Cancer%20Registry/hospital%20based%20cancer%20registry.pdf [2015,Dec12]
  6. 19th WHO Model List of Essential Medicines (April 2015).
  7. งานบริการข้อมูลผลิตภัณฑ์สุขภาพผ่านอินเตอร์เน็ต สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา http://fdaolap.fda.moph.go.th/ [2015,Dec12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom