Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีแผลไหม้ 

บทนำ

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน(Silver sulfadiazine) เป็นยาปฏิชีวนะที่ใช้เฉพาะที่ ถูกค้นพบเมื่อปีค.ศ.1960(พ.ศ.2503) มีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมบวก(Gram+)และแกรมลบ(Gram-) รวมถึงยีสต์(Yeast) ทางคลินิกได้นำยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมาทำสูตรตำรับยาครีมที่มีความเข้มข้น 1% เพื่อ ใช้รักษาแผลไหม้หรือแผลไฟไหม้ในระดับความรุนแรง2และ3 ตัวยานี้จะช่วยป้องกันและบำบัดการ ติดเชื้อที่บาดแผล

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ไม่เหมาะที่ใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยาในกลุ่มยาซัลฟา(Sulfa drug) รวมถึงสตรีมีครรภ์/ตั้งครรภ์ เด็กทารก ทั้งนี้มาจากเหตุผลที่ว่า ยากลุ่มซัลโฟนาไมด์(Sulfonamides)/กลุ่มซัลฟา สามารถกระตุ้นให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้เกิดอาการตัวเหลืองจนอาจเป็นอันตรายต่อสมอง(Kernicterus)ได้

การใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนที่ผิดวิธี เช่น ทายาบนผิวหนังเป็นบริเวณกว้างและใช้ปริมาณมาก จะเป็นเหตุให้เกิดการดูดซึมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเข้าสู่ร่างกายได้มากและเกิดความผิดปกติของไขกระดูก/ของเลือด เช่น เกิดภาวะโลหิตจาง เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวน้อย รวมถึงอาการผิดปกติของผิวหนังอย่างเช่น Stevens-Johnson syndrome มีภาวะตับอักเสบ ตับแข็ง มีอาการทางระบบประสาทส่วนกลาง เกิดภาวะไตเสื่อม/ไตอักเสบ นอกจากนี้ยังอาจพบภาวะติดเชื้อราตามมา

ดังนั้นก่อนการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ผู้ป่วย/ผู้บริโภคควรให้ข้อมูลกับ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร ถึงประวัติการเจ็บป่วย ประวัติการแพ้ยาโดยละเอียด นอกจากนั้น การเรียนรู้วิธีการใช้ครีมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนอย่างถูกต้อง เป็น เรื่องที่ควรศึกษาเพื่อป้องกันการดูดซึมของยาเข้าสู่ร่างกายมากเกินไป และยังช่วยป้องกันการปนเปื้อนต่างๆของบาดแผลรวมถึงการปนเปื้อนของตัวผลิตภัณฑ์ด้วย

ผู้ป่วยต้องใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนจนครบคอร์ส(Course) การรักษาโดยทายานี้ต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด จึงจะทำให้อาการของแผลไหม้กลับมาเป็นปกติได้โดยเร็ว

การใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ต้องระวังมิให้ยาเข้าตา เข้าปาก หรือเข้าจมูก กรณีพบเหตุการณ์ยานี้สัมผัสกับอวัยวะดังกล่าว ให้รีบใช้น้ำสะอาดล้างออกทันที หรือกรณีพบเหตุการณ์ผู้ป่วยกลืนยานี้ลงกระเพาะอาหาร ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันทีเพื่อให้แพทย์ช่วยเหลือโดยเร็ว

โดยทั่วไป ผู้ป่วยที่ได้รับยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน อาการของแผลไหม้จะค่อยๆดีขึ้นภายในเวลาไม่นาน หากพบว่าการใช้ยานี้กลับทำให้อาการบาดแผลแย่ลงกว่าเดิมหรือเกิดการติดเชื้อราซ้ำซ้อนเพิ่มมากขึ้น ให้หยุดการใช้ยานี้แล้วรีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว

การทายาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน อาจพบผลข้างเคียงทางผิวหนังได้บ้าง เช่น มีอาการปวดแสบ-คันเล็กน้อยที่ผิวที่สัมผัสยานี้ รวมถึงอาจทำให้สีผิวซีดจางลงไป *กรณีที่หลังใช้ยานี้แล้วพบอาการข้างเคียง/ผลข้างเคียงรุนแรง เช่น มีผื่นคันขึ้นเต็มตัว อึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ปากบวม ใบหน้าบวม ปัสสาวะลำบาก/ปัสสาวะขัด มีไข้ ให้ตั้งสมมติฐานว่าผู้ป่วยอาจมีอาการแพ้ยานี้เกิดขึ้นแล้ว การช่วยเหลือคือ ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยทันที/ฉุกเฉิน

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรมีสำรองไว้ให้บริการกับประชาชน ประเทศไทยโดยกระทรวงสาธารณสุขก็กำหนดให้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเป็นหนึ่งรายการในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งสามารถพบเห็นการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนได้ในสถานพยาบาลทั้งของรัฐและเอกชน หรืออาจซื้อหาได้จากร้านขายยาขนาดกลางขึ้นไป และหาผู้บริโภคมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ยานี้เพิ่มเติม ผู้บริโภคสามารถสอบถามได้จากแพทย์ หรือจากเภสัชกรโดยทั่วไป

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ คือ เป็นยาครีมที่ใช้ทาเพื่อบำบัดและป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียในบริเวณแผลไหม้ หรือแผลไฟไหม้ ตามร่างกาย

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ที่ผนังเซลล์และเยื่อหุ้มเซลล์ของเชื้อแบคทีเรียจนทำให้เกิดรอยรั่วที่ผนังเซลล์และที่เยื่อหุ้มเซลล์แบคทีเรีย จนทำให้การทำงานของเอนไซม์และสารพันธุกรรมในแบคทีเรียเสียสมดุล ส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต ไม่สามารถกระจายพันธุ์และตายลงในที่สุด

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เป็น

  • ยาครีมที่ประกอบด้วยตัวยา Micronized(ทำให้มีสภาพละเอียด) silver sulfadiazine ขนาดความเข้มข้น 1%

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยา เช่น

  • ผู้ใหญ่: ทายาเพียงบางๆ หรือมีความหนาของผิวยา 2 – 4 มิลลิเมตร วันละ 1ครั้ง กรณีที่บาดแผลรุนแรง แพทย์อาจเพิ่มความถี่การใช้ยาเป็นวันละ 2 ครั้ง
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกที่แน่ชัดถึง ขนาดยานี้ ผลข้างเคียง และความปลอดภัยในการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็ก จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

อนึ่ง:

  • ก่อนการใช้ยานี้ควรศึกษาขั้นตอนการใช้อย่างละเอียดจากเอกสารกำกับยานี้ เช่น ล้างมือก่อนและหลังใช้ยานี้
  • ไม่จำเป็นต้องใช้ผ้าพันแผลปิดทับบริเวณที่ทายา นอกจากจะได้รับคำสั่งจากแพทย์
  • ทายานี้อย่างต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์ จะทำให้อาการบาดแผลดีขึ้นภายในเวลาไม่กี่วัน และหลีกเลี่ยงการลืมทายา

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมทายาควรทำอย่างไร?

หากลืมทายาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน สามารถทายาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการทายาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดการใช้ยาเป็น 2 เท่า

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก โดยไม่มีคำสั่ง จากแพทย์
  • ห้ามรับประทาน ห้ามมิให้ยานี้สัมผัสกับตา หรือเข้าปาก เข้าจมูก
  • ห้ามปรับขนาดการใช้ยาโดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนไปจากลักษณะเดิม เช่น สียาเปลี่ยนไป
  • ห้ามใช้ยานานเกินจากคำสั่งแพทย์
  • หากหลังการใช้ยานี้แล้วอาการไม่ดีขึ้นใน 2-3 วัน หรืออาการเลวลง ให้รีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโยเร็ว เพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • หยุดการใช้ยานี้ทันทีถ้าพบอาการแพ้ยา โดยสังเกตจาก อาการอึดอัด/แน่นหน้าอก /หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ใบหน้า-ปาก-ลิ้นบวม เกิดผื่นคันตามร่างกาย หากพบอาการเหล่านี้ต้องรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนอย่างไร?

ควรเก็บยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนภายใต้อุณหภูมิ 15–30 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และห้ามเก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Dermazin (เดอร์มาซิน)Sandoz
Flamazine (ฟลามาซีน)Smith & Nephew
Silverderm (ซิลเวอร์เดอร์ม)T. O. Chemicals
Silverol (ซิลเวอรอล)Teva

อนึ่ง ยาชื่อการค้าของยานี้ที่จำหน่ายในต่างประเทศ เช่น Silvadene, Silverex, Silvazine, Flamazine, Thermazene, BurnHeal, and SSD

บรรณานุกรม

  1. https://www.drugs.com/pro/silver-sulfadiazine-cream.html [2017,Feb11]
  2. https://www.drugs.com/cdi/silver-sulfadiazine.html [2017,Feb11]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_sulfadiazine [2017,Feb11]
  4. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/183#item-9002 [2017,Feb11]
  5. http://www.mims.com/thailand/drug/info/silver%20sulfadiazine/?type=brief&mtype=generic [2017,Feb11]
  6. http://www.mims.com/thailand/drug/info/dermazin/?type=brief [2017,Feb11]
  7. https://www.drugs.com/drug-interactions/silver-sulfadiazine-topical-index.html?filter=3&generic_only= [2017,Feb11]
  8. https://www.old.health.gov.il/units/pharmacy/trufot/alonim/4900.pdf [2017,Feb11]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul scala333
Frame Bottom