Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ปอด  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

หลอดลมอักเสบ 

บทนำ

ซาลบูทามอลถูกจัดจำหน่ายในตลาดยาตั้งแต่ ปี ค.ศ. 1968 (พ.ศ. 2511) การบริหารยาในคน ไข้มีทั้งแบบฉีด สูดพ่นเข้าทางเดินลมหายใจ และแบบรับประทาน

จากการศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยานี้พบว่า เมื่อยานี้เข้าสู่กระแสเลือด จะถูกส่งไปเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีที่ตับ ร่างกายต้องใช้เวลา 1 - 6 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะ

องค์การอนามัยโลกจัดให้ยานี้เป็นยาจำเป็นสำหรับระบบสาธารณสุขขั้นมูลฐาน คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุซาลบูทามอลลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ และจัดอยู่ในหมวดยาอัน ตราย ด้วยมีข้อควรระวัง ข้อห้ามใช้ และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังการใช้ยา ดังนั้นการใช้ยาซาล บูทามอลจึงควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

ยาซาลบูทามอลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ซาลบูทามอล

ยาซาลบูทามอลมีสรรพคุณดังนี้

ยาซาลบูทามอลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาซาลบูทามอลมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะกระตุ้นตัวรับในระดับเซลล์ของผนังหลอดลมที่เรียกว่า เบต้า-2 รีเซฟเตอร์ (Beta- 2 receptor) ทำให้หลอดลมคลายตัว จึงเกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ยาซาลบูทามอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาซาลบูทามอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาเม็ดขนาดความแรง 2 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาพ่นขนาด 100 ไมโครกรัม/โด๊ส (Dose, ปริมาณยาที่ใช้ต่อครั้ง)
  • ยาพ่นชนิดสารละลาย ขนาดความเข้มข้น 0.1% และ 0.5% น้ำหนัก/ปริมาตร
  • ยาพ่นชนิดเนปบูล (Nebules, ยาพ่นแบบฝอยละอองเพื่อเพิมประสิทธิภาพในการดูดซึมตัวยา) 2.5 มิลลิกรัม
  • ยาชนิดน้ำเชื่อมขนาด 2 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร

ยาซาลบูทามอลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาซาลบูทามอลมีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับหลอดลมหดเกร็งแบบเฉียบพลัน: ขนาดการใช้แบบยารับประทาน:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 2 - 4 มิลลิกรัม (อาจเพิ่มได้ถึง 8 มิลลิกรัม) วันละ 3 - 4 ครั้ง หากเป็นยาชนิดออกฤทธิ์เนิ่นนาน รับประทาน 8 มิลลิกรัม เช้า - เย็น
  • เด็กอายุ 1 เดือน - 2 ปี: รับประทาน 100 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม (อาจเพิ่มสูงสุดได้ถึง 2 มิลลิกรัม)
  • เด็กอายุ 2 - 6 ปี: รับประทาน 1 - 2 มิลลิกรัมวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กอายุมากกว่า 6 ปี: รับประทาน 2 มิลลิกรัมวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • ผู้สูงอายุ: รับประทานเริ่มต้น 2 มิลลิกรัมวันละ 3 - 4 ครั้ง

ข. สำหรับหลอดลมหดเกร็งแบบเฉียบพลัน: ขนาดการใช้แบบยาพ่น:

  • ผู้ใหญ่: พ่น 100 หรือ 200 ไมโครกรัม (พ่น 1 - 2 ครั้ง) วันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กทุกอายุและผู้สูงอายุ: ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

ค. สำหรับหลอดลมหดเกร็งตัวระดับรุนแรง: ขนาดการใช้แบบยาพ่นชนิดฝอยละออง

  • ผู้ใหญ่: ใช้ขนาด 2.5 - 5 มิลลิกรัม อาจพ่นซ้ำได้ถึง 4 ครั้ง/วัน โดยใช้อัตรา 1 - 2 มิลลิกรัม/ชั่วโมง
  • เด็กอายุมากกว่า 18 เดือน: ใช้ขนาด 2.5 - 5 มิลลิกรัม อาจพ่นซ้ำได้ถึง 4 ครั้ง/วัน โดยใช้อัตรา 1 - 2 มิลลิกรัม/ชั่วโมง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 18 เดือน : ขนาดการใช้ยาขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

*****หมายเหตุ ยานี้ในรูปแบบของยารับประทาน ควรรับประทานยาก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง หรือรับประทานหลังอาหาร 2 ชั่วโมง หากรับประทานยานี้เกินขนาด จะมีอาการหัวใจเต้นเร็ว อาการมือสั่น เกิดการกระตุ้นสมอง (ทำให้กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ) มีภาวะเกลือโพแทสเซียมในร่างกายต่ำ (กล้าม เนื้ออ่อนแรง หัวใจเต้นผิดปกติ) และมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง ซึ่งถ้าเกิดอาการเช่นนี้ ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยเร็ว

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาซาลบูทามอล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานหรือพ่นยาซาลบูทามอล สามารถรับประทานหรือพ่นยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้า เวลาใกล้เคียงกับการรับประทานหรือพ่นยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาซาลบูทามอลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาซาลบูทามอลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เกิดอาการมือสั่น หัวใจเต้นเร็ว ชีพจรผิดปกติ เป็นตะคริว ปวดศีรษะ ลมพิษ และความดันโลหิตต่ำ

มีข้อควรระวังการใช้ยาซาลบูทามอลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาซาลบูทามอลดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาซาลบูทามอลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้ คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้ง ควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาซาลบูทามอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาซาลบูทามอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาซาลบูทามอลอย่างไร?

ควรเก็บยาซาลบูทามอลชนิดรับประทานที่อุณหภูมิระหว่าง 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius), สำหรับชนิดพ่นและพ่นฝอยละออง เก็บที่อุณหภูมิระหว่าง 2 - 25 องศาเซลเซียส, และควรเก็บยาเหล่านี้ให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาซาลบูทามอลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาซาลบูทามอลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Aerotamol 100 (เอโรทามอล 100) Aerocare
Antomol (แอนโทมอล) Medicine Products
Asmasal SDU (แอสมาซอล เอสดียู) Silom Medical
Asmasal Syrup (แอสมาซอล ไซรัป) Silom Medical
Asmol (แอสมอล) Suphong Bhaesaj
Asthalin CFC-Free (แอสทาลิน ซีเอฟซี-ฟรี) Cipla
Asthamol (แอสทามอล) Okasa Pharma
Asthmolin (แอสโมลิน) Pharmasant Lab
Bronchosol (บรอนโชซอล) Siam Bheasach
Buto-Asma (บูโท-แอสมา) Lab Aldo-Union
Buventol Easyhaler (บูเวนทอล อิสซีเฮเลอร์) Orion
Durasal-CR (ดูราซอล-ซีอาร์) Raptakos
Naso (นาโซ) T.Man Pharma
Sabumol (ซาบูมอล) GPO
Salbusian (ซาลบูเซียน) Asian Pharm
Salbutac (ซาลบูแทค) Polipharm
Salbutamol GPO (ซาลบูทามอล จีพีโอ) GPO
Salbutamol Inhalation CFC-Free (ซาลบูทามอล อินฮาลาชั่น ซีเอฟซี-ฟรี) Jewim
Salbutamol Medicpharma (ซาลบูทามอล เมดิฟาร์มา) Medicpharma
Salbutamol Osoth (ซาลบูทามอล โอสถ) Osoth Interlab
Salbutamol Utopian (ซาลบูทามอล ยูโทเปียน) Utopian
Saldol (ซาลดอล) The Forty-Two
Salmol Atlantic (ซาลมอล แอทแลนติก) Atlantic Lab
Salmol Syrup (ซาลมอล ไซรัป) Biolab
Salvent (ซาลเวนท์) Okasa Pharma
Okasa Pharma L. B. S.
Venterol (เวนเทอรอล) Greater Pharma
Ventolin (เวนโทลิน) GlaxoSmithKline
Violin (ไวโอลิน) T.O. Chemicals
Zalbu Nebule (ซาลบู เนบลู) Pharma Innova

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Salbutamol [2014,Oct11]
2. http://salbutamol.org/ [2014,Oct11]
3. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=salbutamol&page=0 [2014,Oct11]
4. http://www.mims.com/USA/drug/info/salbutamol/?type=full&mtype=generic [2014,Oct11]
5. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Ventolin/?type=brief [2014,Oct11]
6. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=salbutamol [2014,Oct11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom