Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาคาร์บาเพเนม (Carbapenem) เป็นกลุ่มยาปฏิชีวนะที่มีโครงสร้างเคมีที่เรียกว่า เบต้า- แลคแตม (Beta-Lactam antibiobics) สามารถออกฤทธิ์ต่อต้านเชื้อแบคทีเรียได้หลายชนิด คาร์บาเพเนมเป็นอนุพันธุ์ทางธรรมชาติที่พัฒนามาจากเชื้อแบคทีเรีย Streptomyces cattleya ทางคลินิกจัดให้ยากลุ่มนี้เป็นทางเลือกสุดท้ายหลังจากใช้ยาต้านแบคทีเรียกลุ่มอื่นแล้วไม่ได้ผล

กลุ่มแบคทีเรียที่ตอบสนองต่อคาร์บาเพเนมเช่น แบคที่เรียชนิดแกรมบวก (Gram+) แกรมลบ (Gram -) และ แอนแอโรบิก (Anaerobic bacteria) ยาหลายตัวในกลุ่มนี้ที่ผ่านการรับรองทางคลินิกและมีประสิทธิภาพเป็นที่ยอมรับของทางการแพทย์อาทิ

  • Imipenem ปกติต้องใช้ควบคู่กับยา Cilastatin ด้วย Imipenem ถูกทำลายด้วยเอนไซม์ในไตของมนุษย์ที่มีชื่อว่า Dehydropeptidase
  • Ertapenem ชื่อการค้าที่รู้จักดีคือ Invanz จะออกฤทธิ์ระยะสั้นซึ่งต้องให้ยาผู้ป่วยทุก 6 - 8 ชั่วโมง
  • Doripenem ชื่อการค้าที่เป็นที่รู้จักคือ Finibax และ Doribax
  • Meropenem ชื่อการค้าที่เป็นที่รู้จักคือ Merrem
  • Panipenem ต้องใช้ร่วมกับยา Betamipron เพื่อช่วยยับยั้งการดูดกลับของ Panipenem เข้าสู่ท่อไตจึงช่วยป้องกันอาการไตเป็นพิษ
  • Biapenem มักถูกใช้รักษาผู้ป่วยที่ติดเชื้อกลุ่มแอนแอโรบิคแบคทีเรีย (Anaerobes/Anaero bic bacteria )

    นอกจากนี้ยังมีกลุ่มยาอื่นที่อยู่ระหว่างการวิจัย - พัฒนาเช่น

  • Razupenem เป็นยาที่พัฒนาขึ้นเพื่อต่อต้านเชื้อแบคทีเรียที่ดื้อต่อยาคาร์บาเพเนม
  • Tebipenem เป็นยาที่ถูกพัฒนาให้เป็นยารับประทาน
  • Lenapenem และ Tomopenem พัฒนาให้มีประสิทธิภาพการรักษาที่ดีกว่า

ปัจจุบันมีรายงานของประเทศสหรัฐอเมริกาและอังกฤษพบกลุ่มแบคทีเรียที่พัฒนาสายพันธุ์และทนต่อยากลุ่มคาร์บาเพเนม โดยมีผู้ป่วยจากประเทศปากีสถาน บังคลาเทศ และอินเดีย ที่ติดเชื้อจากแบคทีเรียกลุ่มนี้ซึ่งถูกขนานนามตามพันธุกรรมว่า New delhi metallo beta-lactamase (NDM-1) โดยตัวมันจะสร้างเอนไซม์ที่มีชื่อว่า Metallo-beta-lactamase ที่สามารถทำลายโครง สร้างของยากลุ่มคาร์บาเพเนมได้ ยาคาร์บาเพเนมแทบทุกตัวที่ถูกขึ้นทะเบียนรับรองการใช้ทางคลินิกจะเป็นยาฉีด ส่วนรูปแบบยารับประทานยังอยู่ในช่วงการพัฒนา เราจึงพบเห็นการใช้ยานี้ตาสถานพยาบาลเท่านั้น

คาร์บาเพเนมมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

คาร์บาเพเนม

ยาคาร์บาเพเนมมีสรรพคุณดังนี้

คาร์บาเพเนมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยากลุ่มคาร์บาเพเนมคือ ตัวยาจะยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย โดยตัวยาจะเข้าจับกับเอนไซม์ที่จำเป็นในการสังเคราะห์ผนังเซลล์ ซึ่งมีชื่อเรียกว่า Penicillin-binding protein enzymes ส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

คาร์บาเพเนมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาคาร์บาเพเนมมีรูปแบบการจัดจำหน่าย ดังนี้ -ยาฉีดในรูปของยาเดี่ยว

ยาฉีดที่ต้องผสมร่วมกับยาอื่น

คาร์บาเพเนมมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ปัจจุบันยาคาร์บาเพเนม มีการบริหารยา/การใช้ยาเป็นลักษณะของยาฉีด ขนาดและระยะเวลาของการใช้ รวมถึงความถี่ของการให้ยา จะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา โดยอาศัยข้อมูลของโรคหรือชนิดของเชื้อแบคทีเรีย รวมไปถึง อายุ น้ำหนักตัว โรคประจำตัวของผู้ป่วย คุณสมบัติของตัวยาแต่ละตัวในกลุ่มคาร์บาเพเนม มาเป็นองค์ประกอบร่วมในการใช้ยาที่เหมาะสมและปลอดภัยต่อผู้ป่วย

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาคาร์บาเพเนม ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

คาร์บาเพเนมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากลุ่มคาร์บาเพเนม สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น มีอาการระคายเคืองในบริเวณที่ฉีดยา ตัวสั่น ท้องเสีย ผื่นคัน คลื่นไส้ อาเจียน ลำไส้อักเสบ ไตทำงานผิดปกติ ความดันโลหิตต่ำ ในบางรายอาจพบอาการชัก

มีข้อควรระวังการใช้คาร์บาเพเนมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคาร์บาเพเนม ดังนี้ เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยากลุ่ม Carbapenem, Penicillins , และยาปฏิชีวนะที่มีโครงสร้างของเบต้า-แลคแตม(Beta lactam)เป็นองค์ประกอบหลัก
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคไต
  • ระวังการใช้ยานี้กับเด็ก
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาคาร์บาเพเนมด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บhaamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

คาร์บาเพเนมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคาร์บาเพเนมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น ดังนี้ เช่น -การใช้ยาคาร์บาเพเนม เช่น Meropenem, Panipenem, หรือ Imipenem ร่วมกับ ยารักษาอาการชัก เช่น Valproic acid จะทำให้ระดับความเข้มข้นของยารักษาอาการชักในกระแสเลือดลดต่ำลง หากมีความจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกัน แพทย์จะปรับขนาดการใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเป็นกรณีบุคคลไป

ควรเก็บรักษาคาร์บาเพเนมอย่างไร?

ควรเก็บ ยาคาร์บาเพเนม ภายใต้อุณหภูมิ 15 – 25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

คาร์บาเพเนมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคาร์บาเพเนมที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Doribax (ดอริแบค)Janssen-Cilag
Bacqure (แบคเคอร์)Ranbaxy
Cilapenem (ซิลาเพเนม)Jeli Pharm
Imepen (อิเมเพน)SRS Pharma
Prepenem (พรีเพเนม)JW Pharmaceutical
Tienam (ทีแนม)MSD
Yungjin Imipenem-Cilastatin Injection (ยังจิน ไอมิเพเนม-ซิลาสแตติน อินเจ็กชั่น)Yungjin Pharm
Bestinem (เบสติเนม)Ranbaxy
Enem (อีเนม)MacroPhar
Invanz (อินแวนซ์)MSD
Mapenem (มาเพเนม)Siam Bheasach
Meronem (เมอโรเนม)AstraZeneca
Mero (เมอโร)T.Man Pharma
Monem (โมเนม)Biolab
Nemmed (เนมเมด)Millimed
Penem (เพเนม)M & H Manufacturing
Romenem (โรเมเนม)L. B. S.
Zaxter (แซ็กเตอร์)Alkem

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Carbapenem[2015,April4]
2. http://www.drugs.com/drug-class/carbapenems.html [2015,April4]
3. http://www.srspharma.com/carbapenems.htm [2015,April4]
4. http://www.uic.edu/pharmacy/courses/pmpr342/itokazu/carbapenems.html [2015,April4]
5. http://www.antibioticslist.com/carbapenems.html[2015,April4]
6. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=ertapenem [2015,April4]
7. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=Doripenem[2015,April4]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul scala333
Frame Bottom