Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปัสสาวะมาก 

บทนำ

ยาคลอร์โพรพาไมด์ (Chlorpropamide) เป็นยาที่อยู่ในกลุ่มซัลโฟนิล ยูเรีย (Sulfonyl urea) ที่โดยทั่วไปเป็นกลุ่มยาใช้รักษาโรคเบาหวานประเภท 2 (Type 2 diabetes mellitus) การใช้ยาคลอร์โพรพาไมด์นี้กับผู้ป่วยมักเป็นเพียงในระยะเวลาสั้นๆด้วยตัวยาอยู่ในร่างกายของผู้ป่วยได้นานและมีผลข้างเคียงต่อร่างกายมาก นอกจากใช้รักษาเบาหวาน ตัวยานี้ยังออกฤทธิ์เป็นยาขับปัสสาวะได้ด้วยซึ่งได้นำคุณสมบัติข้อนี้มาใช้รักษาโรคเบาจืด

หากพิจารณาถึงการกระจายตัวของยาคลอร์โพรพาไมด์จะพบว่า หลังรับประทานยานี้ร่างกายจะดูดซึมยาจากระบบทางเดินอาหารได้มากกว่า 90% ซึ่งเมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 90% และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 36 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านออกไปกับน้ำปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุคลอร์โพรพาไมด์ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยระบุให้ใช้เป็นยารักษาโรคเบาจืดในกรณีที่สถานพยาบาลนั้นๆไม่สามารถจัดหายารักษาเบาจืดอื่นๆเช่น Desmopressin มาให้กับผู้ป่วยได้

ด้วยผลข้างเคียงของยาและประกอบกับเป็นยาอันตราย การใช้ยานี้ในผู้ป่วยจึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

คลอร์โพรพาไมด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

คลอร์โพรพาไมด์

ยาคลอร์โพรพาไมด์มีสรรพคุณดังนี้

คลอร์โพรพาไมด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาคลอร์โพรพาไมด์ในการรักษาโรคเบาหวานคือ ตัวยาจะทำให้เบต้า-เซลล์ (Beta-cell, เซลล์สร้างอินซูลิน) ของตับอ่อนหลั่งอินซูลินซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้ร่างกายสามารถนำน้ำตาลในเลือดไปใช้ให้เกิดประโยชน์ได้ ยานี้จะออกฤทธิ์ได้ดีต่อเมื่อร่างกายยังมีเบต้า-เซลล์ของตับอ่อนที่ยังสามารถทำงานได้เท่านั้น

กลไกการออกฤทธิ์ที่ใช้รักษาโรคเบาจืดคือ ตัวยานี้นอกจากกระตุ้นเบต้า-เซลล์ของตับอ่อนแล้ว ยังกระตุ้นให้เซลล์ของไตตอบสนองได้ดีขึ้นต่อฮอร์โมนที่เป็นสาเหตุของโรคเบาจืด คือ ฮอร์โมนเอดีเอช (ADH: Antidiuretic hormone) จึงส่งผลให้ยานี้มีสรรพคุณใช้รักษาโรคเบาจืดได้ด้วย

คลอร์โพรพาไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

คลอร์โพรพาไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 250 มิลลิกรัม/เม็ด

คลอร์โพรพาไมด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

คลอร์โพรพาไมด์มีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภทที่ 2 (Type 2 diabetes mellitus):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 250 มิลลิกรัมวันละครั้งในช่วงเช้า การปรับขนาดรับประทานอยู่ในช่วง 50 - 125 มิลลิกรัมใน 3 - 5 วันแรก

    ขนาดรับประทานเพื่อคงการรักษาอยู่ที่ 100 - 500 มิลลิกรัม/วัน

    ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 750 มิลลิกรัม/วัน

ข. สำหรับภาวะ/โรคเบาจืด (Cranial diabetes insipidus):

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทาน 100 มิลลิกรัม/วัน สามารถปรับขนาดรับประทานเพิ่มได้ตามความจำเป็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่ควรเกิน 350 - 500 มิลลิกรัม/วัน

*****หมายเหตุ:

  • ควรรับประทานยาคลอร์โพรพาไมด์พร้อมอาหาร
  • เด็ก: ยังไม่มีการศึกษาที่ชัดเจนในเรื่องความปลอดภัยของการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กและขนาดรับประทานจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาคลอร์โพรพาไมด์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาคลอร์โพรพาไมด์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

คลอร์โพรพาไมด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาคลอร์โพรพาไมด์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้เช่น รู้สึกไม่สบายในช่องทางเดินอาหาร เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำซึ่งจะพบมากในผู้สูงอายุและผู้มีภาวะโรคไตหรือโรคตับร่วมด้วย อาจมีภาวะดีซ่าน (Cholestatic jaundice) ภาวะโลหิตจางจากเกิดภาวะเม็ดเลือดแดงแตกหรือมีเม็ดเลือดแดงน้อยผิดปกติ ตรวจเลือดอาจพบภาวะเม็ดเลือดขาวมากผิดปกติ (Lymphocytosis) คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย ความรู้สึกสัมผัสเพี้ยน ปวดศีรษะ มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำ

มีข้อควรระวังการใช้คลอร์โพรพาไมด์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาคลอร์โพรพาไมด์ดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาคลอร์โพรพาไมด์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

คลอร์โพรพาไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาคลอร์โพรพาไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาคลอร์โพรพาไมด์อย่างไร

ควรเก็บยาคลอร์โพรพาไมด์ที่อุณหภูมิระหว่าง 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นแสงแดดและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

คลอร์โพรพาไมด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาคลอร์โพรพาไมด์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Diabinese (ไดเอบินิส) Pfizer
Dibecon (ไดเบคอน) Central Poly Trading
Dibemide (ไดเบไมด์) Suphong Bhaesaj
Propamide (โพรพาไมด์) Atlantic Lab

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Chlorpropamide [2015,Jan3]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/116#item-8730 [2015,Jan3]
3 http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/chlorpropamide-oral-route/precautions/drg-20072075 [2015,Jan3]
4 http://www.medicinenet.com/chlorpropamide/page2.htm [2015,Jan3]
5 http://emedicine.medscape.com/article/117648-medication#showall [2015,Jan3]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom