Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยากรดซาลิไซลิก (Salicylic acid) หรือจะเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า Monohydroxy benzoic acid มีลักษณะเป็นผงผลึกไม่มีสี กรดซาลิไซลิกที่พบในธรรมชาติจะเกิดอยู่ในกระบวนการสัง เคราะห์แสงและการเจริญเติบโตของพืช หรือในกระบวนการเผาผลาญของยาแอสไพรินในร่าง กายมนุษย์ก็จะได้ผลิตผลเป็นกรดซาลิไซลิกออกมาเช่นกัน

ตั้งแต่อดีตทางคลีนิกได้นำยากรดซาลิไซลิกมาใช้เป็นยาลดไข้ ปัจจุบันยากรดซาลิไซลิกถูกนำมาผลิตเป็นยาเตรียมประเภทยาทาผิวภายนอก โดยระบุสรรพคุณต่างๆเช่น รักษาโรคผื่น ผิวหนังอักเสบ สิว โรคสะเก็ดเงิน โรคผิวหนังเกล็ดปลา โรคตาปลา และโรคหูด เป็นต้น จะสัง เกตได้ว่ากรดซาลิไซลิกถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์ยับยั้งอาการลุกลามของโรคทางผิวหนัง

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้กรดซาลิไซลิกอยู่ในบัญชียาหลักแห่ง ชาติ และมีวัตถุประสงค์การใช้เพื่อรักษาหูด ตาปลา สะเก็ดเงิน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับอาการโรคที่สอด คล้องกับสูตรตำรับต่างๆที่นำมาขึ้นทะเบียน

เราจะพบเห็นการจำหน่ายยาที่มีกรดซาลิไซลิกเป็นองค์ประกอบได้ตามร้านขายยาและมีใช้ตาสถานพยาบาลโดยทั่วไป อย่างไรก็ตามผู้ป่วย/ผู้บริโภคไม่สมควรจะซื้อหายาประเภทนี้ มาใช้โดยมิได้ขอความเห็นจากแพทย์หรือปรึกษาเภสัชกรก่อน ด้วยยังมีข้อจำกัดของการใช้ยา อีกมากมายอาทิเช่น ห้ามใช้กรดซาลิไซลิกทาบริเวณที่มีแผลเปิด ห้ามกลืนยา (เมื่อใช้ป้ายในช่องปาก) ห้ามใช้ทาผิวหนังที่อยู่ในภาวะระคายเคืองหรือติดเชื้อ ประกอบกับมีข้อควรระวัง หลายประการที่ต้องทำความเข้าใจก่อนที่จะใช้ยาประเภทนี้

กรดซาลิไซลิกมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

กรดซาลิไซลิก

ยากรดซาลิไซลิกมีสรรพคุณดังนี้เช่น

กรดซาลิไซลิกมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยากรดซาลิไซลิกคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์โดยทำให้ผิวหนังค่อยๆหลุดลอก ประกอบกับมีฤทธิ์ในการต้านเชื้อโรคเช่น แบคทีเรีย เชื้อรา ได้ระดับหนึ่ง หากใช้กรดซาลิไซลิกที่มีความเข้มข้นมากขึ้นจะเกิดฤทธิ์กัดทำลายเนื้อเยื่อของชั้นผิวหนัง จากกลไกเหล่านี้จึงก่อให้เกิดฤทธิ์ตามสรรพคุณ

กรดซาลิไซลิกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยากรดซาลิไซลิกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

ก. ยาขี้ผึ้งทาผิวที่ผสมร่วมกับยาอื่น:

  • Betamethasone 0.05% + Salicylic acid 3%
  • Benzoic acid 6% + Salicylic acid 4% + Zinc oxide 10%
  • Betamethasone valerate 0.1 กรัม + Salicylic acid 3 กรัม/ยา 100 กรัม
  • Betamethasone dipropionate 0.64 มิลลิกรัม + Salicylic acid 30 มิลลิกรัม/กรัม
  • Flumetasone pivalate 0.02 + Salicylic acid 3%

ข. ยาน้ำ/โลชั่นทาผิวที่ผสมร่วมกับยาอื่น:

  • Salicylic acid 0.25 กรัม + Liquefied phenol 0.015 มิลลิลิตร/มิลลิลิตร
  • Salicylic acid 16.7% + Lactic acid 16.7%
  • Salicylic acid 3.5% + Benzoic acid 6.5%
  • Fluorouracil 0.5% + Salicylic acid 10% + Dimethyl sulfoxide 8%
  • ค. เป็นส่วนประกอบของยาหยอดตา:

    • Boric acid 2% + Sodium borate 0.5% + Allantoin 0.05% + Chlorbutanol 0.02% + Salicylic acid 0.025% + Zinc sulfate 0.004% + Witch hazel distilled 12.95%

    กรดซาลิไซลิกมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

    จากสูตรตำรับยากรดซาลิไซลิกที่มีมากมาย ขนาดการใช้ยานี้ที่เหมาะกับอาการโรคแต่ละประเภทจะมีแตกต่างกันออกไป การใช้ยาแต่ละสูตรตำรับได้อย่างเหมาะสมจึงควรเป็นไปตามดุลย พินิจของแพทย์

    เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

    เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยากรดซาลิไซลิก ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

    กรดซาลิไซลิกมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

    ยากรดซาลิไซลิกสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังหรือก่อให้เกิดการแพ้ มีภาวะผิวแห้ง หากใช้ยากรดซาลิไซลิกเป็นเวลานานๆอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบการทำงานภายในร่างกายได้เช่นกัน (จากยาถูกดูดซึมและสะสมในร่างกายได้มากขึ้น) เช่น คลื่นไส้ ระคายเคืองกระเพาะอาหาร หูอื้อ

    มีข้อควรระวังการใช้กรดซาลิไซลิกอย่างไร?

    มีข้อควรระวังการใช้ยากรดซาลิไซลิกดังนี้เช่น

    ***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมกรดซาลิไซลิกด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

    กรดซาลิไซลิกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

    ยาประเภทกรดซาลิไซลิกเป็นยาใช้ภายนอกจึงยังไม่พบปฏิกิริยาระหว่างยากับยารับประทานชนิดใดๆ

    ควรเก็บรักษากรดซาลิไซลิกอย่างไร?

    สามารถเก็บยากรดซาลิไซลิกภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

    กรดซาลิไซลิกมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

    ยากรดซาลิไซลิกที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

    ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
    Benzo Ointment (เบนโซ ออยเมนท์) Beprolic (เบโพรลิก) HOE Pharmaceuticals
    Beta-S (เบตา-เอส) Chew Brothers
    Betosalic (เบโทซาลิก) T.O. Chemicals
    Collomak (คอลโลแมค) Asmeco
    Con Con (คอน คอน) B L Hua
    Diprosalic (ไดโพรซาลิก) MSD
    Duofilm (ดูโอฟิล์ม) Stiefel
    Epiklin (อีพิคลิน) Zyg Pharma
    Locasalen (โลคาซาเลน) Amdipharm
    Opplin (ออฟลิน) Thai Nakorn Patana
    Optal Olan’s Eye Lotion (ออฟตัล โอลาน อาย โลชั่น) Olan-Kemed
    Pyralvex (ไพรัลเวกซ์) Norgine
    Skin Soln Srichand (สกิน โซล ศรีจันทร์) Srichand
    Verrumal (เวอร์รูมอล) Bausch & Lomb
    Visotone (ไวโซโทน) British Dispensary (L.P.)
    Zema Lotion (ซีมา โลชั่น) Union Drug

    บรรณานุกรม

    1. http://en.wikipedia.org/wiki/Salicylic_acidrel [2015,May23]
    2. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a607072.html[2015,May23]
    3. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=salicylic%20acid&page=1rel [2015,May23]
    4. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=salicylic+acid[2015,May23]


    สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
    Frame Bottom