Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคภูมิแพ้ 

บทนำ

ยาไฮดรอกไซซีน (Hydroxyzine) เป็นยาต้านสารฮีสตามีน (Histamine) รุ่นที่ 1 ที่ถูกสังเคราะห์เมื่อปี ค.ศ. 1956 (พ.ศ. 2499) ทำการตลาดและวางจำหน่ายโดยบริษัท Pfizer ภายในปีเดียวกัน ทางคลินิกมีการใช้ยานี้สืบเนื่องติดต่อกันจนมาถึงปัจจุบัน

คุณประโยชน์ทางคลินิกของยานี้ที่รู้จักกันดีได้แก่ รักษาอาการผื่นคัน ลมพิษ อาการเมารถ-เมาเรือซึ่งมักกระตุ้นให้เกิดอาการอาเจียนตามมา ยาไฮดรอกไซซีนยังถูกนำไปใช้รักษาอาการวิตกกังวลอีกด้วย มีบางกรณีที่นำยานี้ไปบำบัดอาการของผู้ติดยา

ก่อนการใช้ยานี้ผู้บริโภคควรทราบข้อมูลบางประการของยาตัวนี้เช่น

ทั้งนี้ รูปแบบยาแผนปัจจุบันที่พบมากและใช้กันบ่อยของยานี้ได้แก่ ยาชนิดรับประทาน ตัวยาสามารถดูดซึมได้อย่างรวดเร็วจากระบบทางเดินอาหาร และออกฤทธิ์ภายในประมาณ 15 - 30 นาทีหลังรับประทาน ระยะเวลาของการออกฤทธิ์อยู่ได้นานประมาณ 1 - 12 ชั่วโมงขึ้นกับอาการโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วย เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 93% และถูกส่งไปเผาผลาญหรือเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีที่ตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประ มาณ 20 - 24 ชั่วโมงในการกำจัดปริมาณยาครึ่งหนึ่งในกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

เคยมีการทดลองใช้ยานี้กับสัตว์ทดลองที่ตั้งท้องพบว่า ตัวยานี้ก่อให้เกิดอันตรายกับตัวอ่อนของสัตว์ทดลองดังกล่าว ในทางคลินิกจึงไม่แนะนำให้ใช้ยานี้กับสตรีที่อยู่ในภาวะตั้งครรภ์

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาไฮดรอกไซซีนอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยมีรูปแบบการใช้เป็นชนิดรับประทานแบบเม็ดและยาน้ำเชื่อม

ยาไฮดรอกไซซีนจัดอยู่ในหมวดหมู่ของยาอันตราย เพื่อความปลอดภัยต่อการใช้ยานี้ของผู้บริโภคจึงควรใช้ยานี้ภายใต้คำสั่งของแพทย์แต่เพียงผู้เดียว

ไฮดรอกไซซีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไฮดรอกไซซีน

ไฮดรอกไซซีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้คือ

ไฮดรอกไซซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไฮดรอกไซซีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์โดยเข้ายับยั้งการทำงานของตัวรับ (Receptor) ที่ถูกเรียกว่า Histamine H1-receptor ซึ่งพบในระบบทางเดินอาหาร หลอดเลือด อวัยวะในระบบทางเดินหายใจ นอกจากนี้ยังออกฤทธิ์ช่วยสงบประสาท/คลายเครียด ช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย ทำให้หลอดลมมีการขยายตัว ลดและบรรเทาอาการอาเจียน รวมถึงบรรเทาอาการปวดได้ด้วย จากกลไกดังกล่าวส่งผลให้ยานี้มีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

ไฮดรอกไซซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไฮดรอกไซซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 10, 25 และ 50 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาน้ำเชื่อมชนิดรับประทาน ขนาด 10 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร
  • ยาฉีด ขนาด 25 และ 50 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ไฮดรอกไซซีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไฮดรอกไซซีนมีขนาดรับประทานขึ้นกับชนิดของอาการ อายุของผู้ป่วย และดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา ซึ่งในบทความนี้ขอยกตัวอย่างดังนี้เช่น

ก. สำหรับอาการผื่นคัน ลมพิษ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 25 มิลลิกรัมวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กอายุน้อยกว่า 6 ปี: รับประทาน 50 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานวันละ 3 - 4 ครั้ง
  • เด็กอายุ 6 ปีขึ้นไป: รับประทาน 50 - 100 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานวันละ 3 - 4 ครั้ง

ข. สำหรับบรรเทาอาการวิตกกังวล:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 50 - 100 มิลลิกรัมวันละ 4 ครั้ง
  • เด็กอายุน้อยกว่า 6 ปี: รับประทาน 50 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานวันละ 4 ครั้ง
  • เด็กอายุ 6 ปีขึ้นไป: รับประทาน 50 - 100 มิลลิกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานวันละ 4 ครั้ง

*อนึ่ง: สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไฮดรอกไซซีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไฮดรอกไซซีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ไฮดรอกไซซีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไฮดรอกไซซีนอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น มีอาการง่วงนอนตั้งแต่ระดับต่ำๆไปจนถึงระดับกลางๆ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย อาจพบอาการซึมเศร้า กระสับกระส่าย ผู้ป่วยบางรายจะมีอาการตัวสั่น และเกิดภาวะชักกระตุก อาจมีอาการ ปากแห้ง คลื่นไส้ ท้องเสีย ปวดท้อง น้ำหนักตัวเพิ่ม รับประทานอาหารได้มากขึ้น มีสารคัดหลั่งออกมามากในระบบทางเดินหายใจ อาจพบภาวะหลอดลมเกร็งตัว ชีพจรเต้นผิดปกติ ความดันโลหิตต่ำ ตัวบวม บางกรณีกับผู้ป่วยบางรายยานี้อาจกระตุ้นให้เกิดผื่นคันเสียเอง ผิวแพ้แสงแดดได้ง่าย ปัสสาวะขัด และตาพร่า เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ไฮดรอกไซซีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฮดรอกไซซีนเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไฮดรอกไซซีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไฮดรอกไซซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไฮดรอกไซซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาไฮดรอกไซซีนอย่างไร?

สามารถเก็บยาไฮดรอกไซซีนที่อุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไฮดรอกไซซีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไฮดรอกไซซีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Atarax (อทาแรกซ์) GlaxoSmithKline
Abacus (อบาคัส) Pharmaland
Allerax (แอลเลอแรกซ์) Bangkok Lab & cosmetics
Antipru (แอนตี้พรู) BJ Benjaosoth
Antizine (แอนตี้ซีน) Central Poly Trading
Atalog (อทาล็อก) Chinta
Atano10 (อทาโน 10) Milano
Cerax (เซแลกซ์) Central Poly Trading
Hadarax (ฮาดาแรกซ์) Greater Pharma
Histan (ฮีสแทน) Siam Bheasach
Hizin (ไฮซิน) Daiichi Sankyo
Hyzine (ไฮซีน) Utopian
Katrax (คาแทรกซ์) B L Hua
Polizine (โพลิซีน) Polipharm
R-RAX (อาร์-แรกซ์) Medicine Products
Taraxin (ทาราซิน) T. O. Chemicals
Trandrozine (ทรานโดรซีน) Asian Pharm
Xyzine (ไซซีน) Thai Nakorn Patana

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Hydroxyzine [2015,Aug29]
  2. http://www.drugs.com/hydroxyzine.html [2015,Aug29]
  3. http://mims.com/INDONESIA/Home/GatewaySubscription/?generic=hydroxyzine [2015,Aug29]
  4. http://dmsic.moph.go.th/dmsic/admin/files/userfiles/files/essential_book_56.pdf [2015,Aug29]
  5. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Atarax/ [2015,Aug29]
  6. http://www.drugbank.ca/drugs/DB00557 [2015,Aug29]
  7. http://www.drugs.com/sfx/hydroxyzine-side-effects.html [2015,Aug29]
  8. http://www.drugs.com/drug-interactions/hydroxyzine-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Aug29]
  9. http://www.mims.com/India/drug/info/hydroxyzine/hydroxyzine?type=full [2015,Aug29]
  10. http://www.drugs.com/dosage/hydroxyzine.html#Usual_Adult_Dose_for_Anxiety [2015,Aug29]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน admin1 Wannamon bigbookkung
Frame Bottom