Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เป็นพยาธิ 

บทนำ

ไอเวอร์เมคติน (Ivermectin) เป็นยารักษาโรคพยาธิ โดยมีฤทธิ์กว้างสามารถรักษาโรคพยาธิได้หลายชนิดเช่น พยาธิตัวกลมสตรองจีลอยด์ (Strongyloidiasis), พยาธิเท้าช้าง (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com เรื่อง โรคเท้าช้าง, พยาธิไส้เดือน, พยาธิตัวจี๊ด) รวมไปถึงรักษาโรคหิดด้วยเช่นกัน

จากการศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) พบว่า ยานี้สามารถดูดซึมผ่านจากระบบทางเดินอาหารได้ โดยใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมงจึงทำให้ระดับความเข้มข้นของยาในกระแสเลือดขึ้นที่ระดับสูงสุด ไอเวอร์เมคตินสามารถจับกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 93% แต่ผ่านเข้าทางน้ำนมมารดาน้อยกว่า 2% และตับจะเป็นตัวเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 12 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับอุจจาระและบางส่วนกับปัสสาวะ

องค์การอนามัยโลกมีมติให้ไอเวอร์เมคติน เป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของแหล่งชุมชน คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยานี้อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติในหมวดยาอันตราย การใช้ยาจึงต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ ประชาชนทั่วไปไม่สมควรซื้อยามารับประทานเอง

ยาไอเวอร์เมคตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไอเวอร์เมคติน

ยาไอเวอร์เมคตินมีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคพยาธิตัวกลมสตรองจีลอยด์, พยาธิไส้เดือน, พยาธิเท้าช้าง (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com เรื่อง โรคเท้าช้าง), พยาธิตัวจี๊ด, รวมไปถึงรักษาโรคหิด

ยาไอเวอร์เมคตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไอเวอร์เมคตินมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะเพิ่มการดูดซึมสารประกอบคลอไรด์(Chloride)ในเซลล์ประสาทและในเซลล์กล้ามเนื้อของตัวพยาธิ ก่อให้เกิดการเพิ่มขึ้นของขั้วไฟฟ้าเคมี (Hyperpolarization) ของเซลล์ประสาทและกล้ามเนื้อดังกล่าว จนส่งผลให้พยาธิตายลงในที่สุด

ยาไอเวอร์เมคตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไอเวอร์เมคตินมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เป็นยาเม็ดขนาดความแรง 6 มิลลิกรัม/เม็ด

ยาไอเวอร์เมคตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไอเวอร์เมคตินมีขนาดรับประทานดังนี้

ก: สำหรับโรคพยาธิตัวกลมสตรองจีลอยด์ (Strongyloidiasis):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ครั้งเดียว เป็นเวลา 1 - 2 วัน
  • เด็กน้ำหนักตัวมากกว่า 15 กิโลกรัม: รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียว เป็นเวลา 1 - 2 วัน

ข: สำหรับโรคเท้าช้าง (Filariasis):

  • ผู้ใหญ่: ขนาดรับประทานขึ้นกับชนิดของพยาธิ
  • ใช้ฆ่าพยาธิ Mansonella streptocerca รับประทาน 150 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียว --ใช้ฆ่าพยาธิ Mansonella ozzardi รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียว
  • เด็กน้ำหนักตัวตั้งแต่ 15 กิโลกรัม: ขนาดรับประทานขึ้นกับชนิดของพยาธิเช่นเดียวกันกับผู้ใหญ่
  • ใช้ฆ่าพยาธิ Mansonella streptocerca รับประทาน 150 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียว
  • ใช้ฆ่าพยาธิ Mansonella ozzardi รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียว

ค. สำหรับโรคพยาธิไส้เดือน (Ascariasis Lumbricoides):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 150 - 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ครั้งเดียว
  • เด็กน้ำหนักตัวตั้งแต่ 15 กิโลกรัมขึ้นไป: รับประทาน 150 - 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ครั้งเดียว

ง. สำหรับโรคพยาธิตัวจี๊ด (Gnathostomiasis spinigerum):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละครั้ง เป็นเวลา 2 วัน
  • เด็กน้ำหนักตัวตั้งแต่ 15 กิโลกรัม: รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละครั้ง เป็นเวลา 2 วัน

จ. สำหรับโรคหิด (Sarcoptes scabies):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม เพียงครั้งเดียว และรับประทานซ้ำอีก 1 ครั้งหลังจาก 2 สัปดาห์ถัดมา
  • เด็กน้ำหนักตัวตั้งแต่ 15 กิโลกรัม: รับประทาน 200 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม เพียงครั้งเดียว และรับประทานซ้ำอีก 1 ครั้งหลังจาก 2 สัปดาห์ถัดมา

*****หมายเหตุ:

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไอเวอร์เมคติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไอเวอร์เมคติน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไอเวอร์เมคตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไอเวอร์เมคตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น ท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน มีผื่นคันตามตัว ลมพิษ มีไข้ ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นเร็ว บวมน้ำ เจ็บคอ ไอ ปวดศีรษะ และการตรวจเลือด อาจพบค่าเอนไซม์การทำงานของตับเพิ่มสูงขึ้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาไอเวอร์เมคตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไอเวอร์เมคตินดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไอเวอร์เมคตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไอเวอร์เมคตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไอเวอร์เมคตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาไอเวอร์เมคตินอย่างไร?

ควรเก็บยาไอเวอร์เมคตินที่อุณหภูมิต่ำกว่า 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาไอเวอร์เมคตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไอเวอร์เมคตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิต ดังนี้

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Vermectin (เวอร์เมคติน) Atlantic Lab

บรรณานุกรม

1 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/101#item-8689 [2014,Sept 20]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/Ivermectin [2014,Sept 27]
3 http://www.mims.com/USA/drug/info/ivermectin/?type=full&mtype=generic#Dosage [2014,Sept 27]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Vermectin/?type=brief [2014,Sept 27]
5 http://www.drugs.com/cdi/ivermectin.html [2014,Sept 27]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom