Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไขกระดูก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ซีด 

บทนำ

ยาไอออนซูโครส(Iron sucrose หรือ Iron sucrose complex หรือ Ferric Hydroxide Sucrose Complex หรือ Iron Saccharate หรือ Iron Sugar หรือ Saccharated Iron)เป็นสารประกอบเชิงซ้อนที่มีส่วนผสมของธาตุเหล็กและน้ำตาลซูโครส(Sucrose)ซึ่งมีความเหมาะสมที่จะนำมาใช้บำบัดภาวะโลหิตจางจากขาดธาตุเหล็ก (Iron deficiency anemia)ที่มีสาเหตุจากโรคไต (ไตเป็นอวัยวะหนึ่งที่สามารถผลิตฮอร์โมนที่ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง สืบค้นจากบทความ เม็ดเลือดแดงต่ำ เม็ดเลือดแดงน้อย ในเว็บไซด์หาหมอ.com เขียนโดยศาสตราจารย์เกียรติคุณแพทย์หญิงพวงทอง ไกรพิบูลย์) หรือใช้ยาไอออน ซูโครสกับผู้ป่วยโลหิตจางที่ต้องบำบัดด้วยยากระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงอย่างยาฮอร์โมนที่มีชื่อว่า อีริโธรโพอิติน(Erythropoietin)

เภสัชภัณฑ์ของยาไอออน ซูโครสเป็นลักษณะยาชนิดฉีด หลังจากผู้ป่วยได้รับยาไอออน ซูโครสเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะถูกทำลายโครงสร้างด้วยกระบวนการชีวะเคมีของร่างกายที่เรียกว่า Reticuloendothelial system ส่งผลให้น้ำตาลซูโครสและธาตุเหล็ก(Iron)แยกออกจากกัน น้ำตาลซูโครสจะถูกกำจัดทิ้งไปกับปัสสาวะขณะที่ธาตุเหล็กจะถูกนำไปใช้สร้างเม็ดเลือดแดงต่อไป

ผู้ป่วยที่ได้รับยาไอออน ซูโครสจะมีขนาดและความถี่การให้ยานี้ที่แตกต่างกันออกไป โดยขึ้นกับอาการและความรุนแรงของผู้ป่วยแต่ละราย ซึ่งโดยทั่วไป เม็ดเลือดแดงของผู้ป่วยจะค่อยๆเพิ่มขึ้นภายใน 3–10 วันหลังจากได้รับยานี้

สำหรับข้อจำกัดและข้อควรปฏิบัติของการใช้ยาไอออน ซูโครสที่ควรทราบมีดังนี้ เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยาไอออนซูโครส หรือแพ้ส่วนประกอบในสูตรตำรับยานี้
  • ห้ามใช้กับผู้ป่วยโลหิตจางที่ไม่ได้มีสาเหตุจากการขาดธาตุเหล็ก
  • ห้ามใช้กับผู้ที่มีระดับธาตุเหล็กในร่างกายสูงเกินมาตรฐาน
  • ห้ามใช้กับสตรีมีครรภ์/ตั้งครรภ์ที่อยู่ในในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์
  • กรณีใช้ยานี้ไปสักระยะหนึ่งแล้วอาการโลหิตจางไม่ดีขึ้น ผู้ป่วยควรรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา โดยไม่ต้องรอถึงวันแพทย์นัด
  • ผู้ป่วยต้องเข้ารับการตรวจเลือดที่โรงพยาบาลเพื่อดูความก้าวหน้าของการรักษาตามที่แพทย์นัดหมายทุกครั้ง
  • ระหว่างการใช้ยานี้แล้วเกิดอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ที่ค่อนข้างรุนแรงและเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น เจ็บหน้าอก มือ-เท้าบวม หายใจขัด/หายใจลำบาก กรณีเช่นนี้ควรต้องรีบปรึกษาแพทย์/มาโรงพยาบาลเพื่อรับการบำบัดรักษาทันที
  • การจะใช้ยาอื่นใดร่วมกับยาไอออน ซูโครส ต้องได้รับอนุญาตจากแพทย์เท่านั้น ทั้งนี้เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะยาตีกัน(ปฏิกิริยาระหว่างยา)

สำหรับยาไอออน ซูโครสที่มีจำหน่ายในประเทศไทย มีหลายยาชื่อการค้า ซึ่งคณะกรรมการอาหารและยาของไทย ได้ระบุให้ยานี้อยู่ในหมวดยาอันตราย และได้รับการบรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยมีเงื่อนไขการใช้ยาดังนี้

“ใช้สำหรับรักษาโลหิตจางจากขาดธาตุเหล็กในผู้ป่วยโรคไตที่ได้รับการล้างไตร่วมกับการให้ยา Epoetin therapy “

อนึ่ง โดยทั่วไป เราจะพบเห็นการใช้ยาไอออน ซูโครส ภายในสถานพยาบาลเท่านั้น หากมีข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถสอบถามข้อมูลการใช้ยานี้ได้จากแพทย์ผู้ที่ทำการตรวจรักษาหรือจากเภสัชกรในสถานพยาบาลนั้นๆ

ไอออน ซูโครสมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ไอออนซูโครส

ยาไอออน ซูโครสมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ ในผู้ป่วยดังนี้ เช่น

ก.บำบัดอาการโลหิตจางจากขาดธาตุเหล็กจากสาเหตุโรคไต ดังนี้ เช่น

ข. บำบัดผู้ป่วยโลหิตจางที่ใช้ยารับประทานที่ประกอบด้วยธาตุเหล็กแล้วไม่ได้ผล

ไอออน ซูโครสมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไอออน ซูโครสที่เข้าสู่กระแสเลือด จะเข้าสู่กระบวนการ Reticuloendothelial system ทำให้ธาตุเหล็ก(Iron) แยกออกจากน้ำตาลซูโคส ธาตุเหล็กที่อิสระจากตัวยานี้เอง จะเป็นแหล่งสนับสนุนให้ร่างกายนำธาตุเหล็กไปใช้ในกระบวนการสร้างฮีโมโกลบินซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในการผลิตเม็ดเลือดแดงและจากกลไกการออกฤทธิ์ดังกล่าว จึงทำให้สภาวะโลหิตจางบรรเทาลง

ไอออน ซูโครสมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไอออน ซูโครสมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาฉีดที่มีประกอบด้วย Fe/ Ferric(OH)3 sucrose complex ขนาด 100 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร

ไอออน ซูโครสมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาไอออน ซูโครส มีขนาดการบริหารยา/ใช้ยา เช่น

ผู้ใหญ่: ให้ยาทางหลอดเลือดดำ ครั้งละ 100-200 มิลลิกรัม 1–3 ครั้ง/สัปดาห์ โดยแพทย์จะใช้ระดับฮีโมโกลบินในเลือดมาเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาขนาดและระยะเวลาในการใช้ยานี้

อนึ่ง:

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาไอออน ซูโครส ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมมารับการฉีดยาควรทำอย่างไร?

กรณีลืมมารับการฉีดยาไอออน ซูโครส ให้รีบทำการนัดหมายการฉีดยานี้ครั้งใหม่กับ แพทย์ พยาบาล ที่ดูแลรักษาผู้ป่วย โดยเร็ว

ไอออน ซูโครสมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไอออน ซูโครสสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ไอออน ซูโครสอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไอออน ซูโครส เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาไอออน ซูโครสด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด)รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ไอออน ซูโครสมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไอออน ซูโครสมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาไอออน ซูโครสอย่างไร?

ควรเก็บยาไอออน ซูโครส ภายใต้อุณหภูมิ 20–25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำ หรือในรถยนต์

ไอออน ซูโครสมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไอออน ซูโครส มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Anerrum (อะเนอร์รัม)Kyung-Dong Pharm
Encifer (เอนซิเฟอร์) Emcure Pharma
Femorum (เฟมอรัม)Myungmoon
Venofer (เวโนเฟอร์)Vifor

บรรณานุกรม

  1. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/021135s017lbl.pdf [2017,Oct28]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Iron_sucrose [2017,Oct28]
  3. https://www.drugs.com/ppa/iron-sucrose.html [2017,Oct28]
  4. https://www.drugs.com/sfx/iron-sucrose-side-effects.html [2017,Oct28]
  5. https://www.drugs.com/drug-interactions/iron-sucrose-index.html?filter=3&generic_only= [2017,Oct28]
  6. http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/267/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%AB%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%89%E0%B8%B5%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B5%E0%B8%9E%E0%B8%B5%E0%B9%82%E0%B8%AD(EPO)/ [2017,Oct28]
  7. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/021135s017lbl.pdf [2017,Oct28]
  8. http://www.mims.com/thailand/drug/info/iron%20sucrose/?type=brief&mtype=generic [2017,Oct28]
  9. http://www.mims.com/thailand/drug/search?q=iron%20sucrose [2017,Oct28]
  10. http://www.mims.com/thailand/drug/info/venofer/?type=brief [2017,Oct28]
  11. http://www.mims.com/thailand/drug/info/venofer/dosage [2017,Oct28]
  12. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/E/086/11.PDF [2017,Oct28]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Prameruthai Rattanas
Frame Bottom