Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบทางเดินอาหาร  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย  ติดเชื้อทางเดินอาหาร 

บทนำ

ยาไรฟาซิมิน (Rifaximin) เป็นยาปฏิชีวนะกึ่งสังเคราะห์ที่เป็นอนุพันธุ์ของยาไรฟามัยซิน (Rifamycin) ยานี้มีการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ต่ำมาก จึงเหมาะที่จะใช้จัดการและต่อต้านกับเชื้อแบคทีเรียในลำไส้ ทางคลินิกจึงนำยานี้มาบำบัดอาการท้องเสียในช่วงของการเดินทาง (อาหารเป็นพิษ) ที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย อี.โคไล (E.coli, Escherichia coli ) และโรคสมองเหตุจากโรคตับ (Hepatic encephalopathy)

มีข้อดีบางประการที่ควรต้องกล่าวถึงของยาไรฟาซิมินน่าจะเป็นเรื่องก่อให้เกิดอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง) ไม่มากนักและมีความเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อดื้อยาของแบคทีเรียต่ำ อีกทั้งมีราคาไม่แพงทำให้ประชาชนโดยทั่วไปสามารถเข้าถึงยานี้ได้เป็นอย่างดี

ยาไรฟาซิมินได้ถูกวางจำหน่ายและเป็นที่ยอมรับด้านการรักษาอาการป่วยในระบบทางเดินอาหารที่มีสาเหตุจากแบคทีเรียถึง 33 ประเทศในโลก ชื่อการค้าที่ได้ยินกันบ่อยในต่างประเทศได้แก่ Xifaxan, Xifaxanta, Normix และ Rifagut เป็นต้น

ก่อนการสั่งจ่ายยาไรฟาซิมิน แพทย์จะต้องตรวจคัดกรองร่างกายพร้อมกับสอบถามประวัติทางการแพทย์ของผู้ป่วยมาประกอบกับการรักษา เช่น

ทั้งนี้ คำถามและข้อมูลของผู้ป่วยจะเป็นประโยชน์ต่อการเลือกใช้ยามารักษาได้ถูกต้องตรงตามอาการและเป็นผลดีต่อตัวผู้ป่วยเอง

ข้อพึงระวังบางประการที่ผู้ป่วยควรทราบในระหว่างที่ใช้ยานี้จะเป็นเรื่องเกิดอาการวิงเวียน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ เกิดแก๊สในกระเพาะอาหาร-ลำไส้มากขึ้น และอ่อนเพลีย แต่ผู้ป่วยบางรายอาจจะไม่ได้รับผลข้างเคียงเลยก็เป็นไปได้ ทั้งนี้ขึ้นกับสภาพร่างกายของผู้ป่วยในขณะนั้น

ไรฟาซิมินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไรฟาซิมิน

ยาไรฟาซิมินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้คือ

ไรฟาซิมินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไรฟาซิมินมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะยับยั้งกระบวนการทำงานของแบคทีเรียที่มีชื่อว่า DNA-dependent RNA synthesis ส่งผลให้แบคทีเรียไม่สามารถสร้างสารพันธุกรรมของตัวเองได้ ทำให้หยุดการเจริญเติบโต หยุดการกระจายพันธุ์และตายลงในที่สุด

ไรฟาซิมินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไรฟาซิมินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ไรฟาซิมินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ตัวอย่างขนาดรับประทานของยาไรฟาซิมินเช่น

ก. บรรเทาอาการท้องเสีย (อาหารเป็นพิษ) ระหว่างการเดินทาง:

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป: รับประทานยาครั้งละ 200 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 3 วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี: ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดในการใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

ข. รักษาอาการโรคสมองเหตุจากโรคตับ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาครั้งละ 550 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดในการใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

ค. สำหรับรักษาโรคลำไส้แปรปรวนประเภทอาการท้องเสีย:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยาครั้งละ 400 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 10 วัน
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดในการใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

* อนึ่ง: สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไรฟาซิมิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

เพื่อประสิทธิผลของการรักษาผู้ป่วย ควรรับประทานยาไรฟาซิมินให้ตรงเวลา หากลืมรับประทานยาสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไปไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ไรฟาซิมินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไรฟาซิมินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น

ก. อาการข้างเคียงที่พบได้บ่อย: เช่น คลื่นไส้ อาเจียน อุจจาระมีสีคล้ำ ปวดศีรษะ มีอาการกล้ามเนื้อเกร็งตัว/เป็นตะคริว หายใจถี่และสั้นๆ ปวดท้อง นอนไม่หลับ

ข. อาการข้างเคียงที่พบน้อย: เช่น ปัสสาวะมีเลือดปน/ปัสสาวะเป็นเลือด จมูกแดง เจ็บหน้าอก เป็นลม หัวใจเต้นเร็ว รู้สึกหัวหมุน/บ้านหมุน (Vertigo) เกิดแผลในปาก และอ่อนเพลีย

ค. อาการข้างเคียงที่ไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอน: เช่น ผิวหนังแตก ผื่นคัน ใบหน้าบวม ตัวเย็น

อนึ่ง อาการข้างเคียงบางอย่างไม่จำเป็นต้องใช้ยาในการรักษา อาการจะค่อยๆดีขึ้นจากการดูแลตนเอง แต่บางอาการที่รบกวนและก่อความรำคาญต่อการดำรงชีวิตประจำวันหรืออาการรุนแรง(เช่น เป็นลม) ผู้ป่วยต้องรีบกลับไปปรึกษาแพทย์/ไปโรงพยาบาลทันทีเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา

มีข้อควรระวังการใช้ไรฟาซิมินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไรฟาซิมินเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไรฟาซิมินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไรฟาซิมินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไรฟาซิมินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาไรฟาซิมินอย่างไร?

ควรเก็บยาไรฟาซิมินภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือรถยนต์ เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไรฟาซิมินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไรฟาซิมินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
CIBOZ (ซิบอซ) Zydus Cadila
HEPABACT (เฮปาแบค) Invision
RAFLE (เรเฟล) Alembic
REFATIME (รีแฟไทม์) Solitaire (Prominent)
RCIFAX (อาร์ซีแฟกซ์) Lupin
RFX (อาร์เอฟเอ็กซ์) Olcare
RIFAXIMAX (ริแฟกซิแมกซ์) Zuventus
RIXMIN (ริกซ์มิน) Cipla
RIFAGUT (ริแฟกัท) Sun
SIBOFIX (ซิโบฟิกซ์) Dr. Reddy's
Normix (นอร์มิกซ์) Alfa Wassermann
Xifaxan (ซิฟาซาน) Alfa Wassermann

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Rifaximin [2015,Sept5]
  2. http://www.drugs.com/cdi/rifaximin.html [2015,Sept5]
  3. http://www.mims.com/Philippines/drug/info/Normix/?type=brief [2015,Sept5]
  4. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a604027.html#storage-conditions [2015,Sept5]
  5. http://www.drugs.com/dosage/rifaximin.html#Usual_Adult_Dose_for_Traveler_s_Diarrhea [2015,Sept5]
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Rifamycin [2015,Sept5]
  7. http://www.mims.com/Hongkong/drug/info/Xifaxan/?type=brief [2015,Sept5]
  8. http://www.drugs.com/drug-interactions/rifaximin.html [2015,Sept5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom