Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบทางเดินอาหาร  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้บีบตัวผิดปกติ 

บทนำ

ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ (5-HT4 receptor agonist หรือ 5 hydroxytryptamine receptor agonist) หรือจะเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ซีโรโทนิน ไทป์ 4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ (Serotonin type 4 receptor agonists) เป็นกลุ่มยาที่มีฤทธิ์เพิ่มการเคลื่อนไหวหรือการบีบตัวของระบบทางเดินอาหาร/ยาเพิ่มการเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร (Prokinetic agent) ส่งผลทำให้มวลของอาหารเข้าสู่ลำไส้ใหญ่ได้เร็วยิ่งขึ้น จึงช่วยบำบัดอาการ จุก/แน่นท้อง บรรเทาอาการกรดไหลย้อน และอาการท้องผูก ด้วยสรรพคุณดังกล่าว ทำให้ยากลุ่มนี้สามารถนำไปรักษาอาการโรคลำไส้แปรปรวนอีกด้วย

รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ที่มักพบเห็นการใช้ทางยา จะเป็นแบบรับประทาน และมีการใช้อย่างแพร่หลาย แต่ยาบางตัวของกลุ่มนี้ได้ถูกเพิกถอนและถูกระงับการใช้ในประเทศแถบตะวันตก ด้วยผลข้างเคียงที่มีต่อการทำงานของหัวใจ แต่ก็ยังพบเห็นยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ตัวดังกล่าวมีใช้อยู่ในแถบเอเชีย อาจยกตัวอย่างยากลุ่มไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ ดังนี้ เช่น Cinitapride, Cisapride, Dazopride, Metoclopramide, Mosapride, Prucalopride Renzapride, Tegaserod, และ Zacopride

ยาบางตัวของยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์สามารถออกฤทธิ์ต่อตัวรับ(Receptor)ชื่อ ไฟว์-เอชที รีเซพเตอร์(5 HT receptor ย่อมาจาก 5 hydroxytryptamine receptor ชื่ออื่นคือ Serotonin receptor)ชนิดอื่น นอกจากจะใช้เป็นยารักษาอาการทางกระเพาะอาหารและลำไส้แล้ว ในอนาคตเราอาจจะพบเห็นยากลุ่มนี้ใช้เพิ่มศักยภาพการเรียนรู้และความจำอีกด้วย

อนึ่ง อ่านเพิ่มเติมเรื่อง ชนิดต่างๆของ Serotonin receptor ได้ในเว็บ haamor.com บทความชื่อ ซีเล็คทีฟ ซีโรโทนิน รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ (Selective serotonin receptor agonists)

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ไฟว์เอชที4รีเซพเตอร์อะโกนิสต์

ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ มีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะเข้าจับกับตัวรับ 5-HT4 receptor ที่อยู่ตาลำไส้เล็กอย่างจำเพาะเจาะจง ส่งผลกระตุ้นทำให้ลำไส้เล็กบีบตัวเพื่อไล่อาหารที่คั่งค้างเข้าสู่ลำไส้ใหญ่ได้เร็วขึ้น

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • เป็นยารับประทาน

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ด้วยยาในกลุ่มไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ มีหลายรายการ ขนาดรับประทานและการบริหารยา/ใช้ยาจึงขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ โดยต้องอาศัยข้อมูลทางการแพทย์ของตัวผู้ป่วยร่วมด้วยกับเลือกใช้ยาให้ตรงตามอาการและมีความปลอดภัยต่อผู้ป่วยมากที่สุด

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

สามารถรับประทานยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ เมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยากลุ่มไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ด้วย) ยาแผนโบราณอาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์อย่างไร?

ควรเก็บยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ ภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไฟว์-เอชที4 รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cipasid (ซิพาซิด)Siam Bheasach
Cisapac (ซิซาแพค)Inpac Pharma
Cisapid (ซิซาพิด)Inpac Pharma
Cisaride (ซิซาไรด์)Pharmasant Lab
Palcid (แพลซิด)Pharmadica
Emetal (อีเมทัล)Asian Pharm
Hawkperan (ฮ็อกเพอแรน)L.B.S.
H-Peran (เฮท-เพอแรน)L.B.S.
K.B. Meta (เค.บี. เมต้า)K.B. Pharma
Manosil (แมโนซิล)March Pharma
Maril (แมริล)Atlantic Lab

บรรณานุกรม

  1. https://livertox.nih.gov/Serotonin5-HT4ReceptorAgonists.html [2018,Jan20]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Category:5-HT4_agonists [2018,Jan20]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Tegaserod [2018,Jan20]
  4. https://www.drugs.com/sfx/tegaserod-side-effects.html [2018,Jan20]
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Dazopride [2018,Jan20]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Forevt2
Frame Bottom