Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เบาหวานชนิด2 

บทนำ

ยาไพโอกลิตาโซน (Pioglitazone) เป็นยาลดน้ำตาลในเลือด ถูกนำมารักษาโรคเบาหวาน ประเภทที่ 2 ต่างประเทศจะรู้จักในชื่อการค้าว่า “Actos” ซึ่งมีใช้ในประเทศไทยด้วยเช่นกัน ที่ประเทศสหรัฐอเมริกาเมื่อปี ค.ศ. 2008 (พ.ศ. 2551) ยานี้เคยได้รับความนิยมอย่างมาก โดยมียอดขายสูงสุดถึง 2.4 พันล้านดอลลาร์ จากการศึกษาในเวลาต่อมาพบว่า ยาไพโอกลิตาโซนที่ใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจมีความสัมพันธ์กับเรื่องการเกิดมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ (Urinary bladder cancer/Bladder cancer) เป็นผลให้บางประเทศเพิกถอนการใช้ยานี้

ยาไพโอกลิตาโซนถือเป็นสมาชิกตัวหนึ่งของกลุ่มยาที่ใช้บำบัดโรคเบาหวานประเภทที่ 2 คือ Thiazolidinedione (TZD) หรืออีกชื่อคือ “Glitazones” ในเชิงพาณิชย์ ยานี้ถูกออกแบบผลิตภัณฑ์ให้เป็นยาชนิดรับประทาน

การดูดซึมยานี้จากระบบทางเดินอาหารเข้าสู่ร่างกายจะใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง จากนั้นตัวยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนในกระแสเลือดได้มากกว่า 99% ตับจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของยานี้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 3 - 7 ชั่วโมงเพื่อกำจัดปริมาณยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านไปกับอุจจาระและปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยาไพโอกลิตาโซนลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ และสามารถพบเห็นการใช้ยาได้ทั้งสถานพยาบาลของรัฐและเอกชนโดยทั่วไป

ไพโอกลิตาโซนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไพโอกลิตาโซน

ยาไพโอกลิตาโซนมีสรรพคุณใช้รักษาโรคเบาหวานประเภท/ชนิดที่ 2 (Type 2 diabetes)

ไพโอกลิตาโซนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไพโอกลิตาโซนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์กระตุ้นตัวรับ (Receptor) ที่เกี่ยวข้องกับการใช้น้ำตาลของร่างกายให้ทำงาน และเกิดการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในกล้ามเนื้อ เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน รวมไปถึงในตับ ทำให้เร่งการเผาผลาญน้ำตาลกลูโคส (Glucose) โดยผ่านการทำงานของฮอร์โมนอินซูลิน รวมถึงลดการหลั่งน้ำตาลกลูโคสจากตับ ด้วยกลไกดังกล่าวจึงทำให้ยานี้มีฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือดตามสรรพคุณ

ไพโอกลิตาโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไพโอกลิตาโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

ไพโอกลิตาโซนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไพโอกลิตาโซนใช้รักษาเฉพาะโรคเบาหวานประเภท/ชนิดที่ 2 โดยมีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่ที่อายุมากกว่า 18 ปี: รับประทาน 15 - 30 มิลลิกรัมวันละครั้ง หากจำเป็นแพทย์อาจปรับขนาดรับประทาน โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 45 มิลลิกรัม/วัน
  • ผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี (รวมถึงเด็ก): ยังไม่มีการศึกษาที่แน่ชัดที่แนะนำการใช้ยานี้

*****หมายเหตุ:

  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไพโอกลิตาโซน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไพโอกลิตาโซนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ไพโอกลิตาโซนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไพโอกลิตาโซนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการคออักเสบ ตัวบวม ปวดศีรษะ อวัยวะในระบบทางเดินหายใจส่วนต้นมีอาการอักเสบ เป็นไซนัสอักเสบ เลือดจาง/ซีด รู้สึกไม่สบายในกระเพาะอาหารและลำไส้ น้ำหนักตัวเพิ่ม ตาพร่า วิงเวียน และปัสสาวะมีเลือดปน/ปัสสาวะเป็นเลือด

มีข้อควรระวังการใช้ไพโอกลิตาโซนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไพโอกลิตาโซนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไพโอกลิตาโซนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไพโอกลิตาโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไพโอกลิตาโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

  • การใช้ยาไพโอกลิตาโซนร่วมกับยากลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) สามารถก่อให้เกิดอาการคั่งของน้ำในร่างกาย อาจส่งผลให้พบอาการบวมน้ำเช่น มือ - เท้าบวม หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • การใช้ยาไพโอกลิตาโซนร่วมกับยา Rifampicin จะทำให้ความเข้มข้นของยาไพโอกลิตาโซนในกระแสเลือดลดลงจนส่งผลต่อการรักษา หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเป็นรายบุคคลไป
  • การใช้ยาบางตัวเช่น Ketoconazole และ Gemfibrozil ร่วมกับยาไพโอกลิตาโซน สามารถทำให้ความเข้มข้นของยาไพโอกลิตาโซนในร่างกายมีระดับสูงขึ้นจนอาจก่อให้เกิดอาการข้างเคียงตามมา การใช้ยาทั้ง 2 กลุ่มร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดการใช้ยาให้เหมาะสมเป็นกรณีๆไป

ควรเก็บรักษาไพโอกลิตาโซนอย่างไร?

ควรเก็บยาไพโอกลิตาโซนภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ไพโอกลิตาโซนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไพโอกลิตาโซนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นๆและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Actos (แอ็กทอส) Takeda
Actosmet (แอ็กทอสเมท) Takeda
Gitazone/Gitazone-forte (กิตาโซน/กิตาโซน-ฟอร์ท) Millimed
Glubosil (กลูโบซิล) Silom Medical
Piozone (ไพโอโซน) M & H Manufacturing
Senzulin (เซนซูลิน) Siam Bheasach
Utmos (อัทมอส) Berlin Pharm

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Pioglitazone [2015,April11]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/Thiazolidinedione [2015,April11]
3 http://www.mims.com/usa/drug/info/pioglitazone/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,April11]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=pioglitazone [2015,April11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน faluk2520 Nus
Frame Bottom