Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาไพโลคาร์พีน หรือ พิโลคาร์ปีน (Pilocarpine) เป็นยาที่นำมาใช้รักษาโรคต้อหิน และอาการปากแห้งในผู้ป่วยมะเร็ง ไพโลคาร์พีนจัดเป็นสารเคมีที่อยู่ในกลุ่มแอลคาลอยด์ (Alkaloid) ประเภท Parasympathomimetic alkaloid (สารที่มีฤทธิ์ต่อระบบประสาทพาราซิมพาธีติก) ซึ่งพบมากในใบของพืชในแถบอเมริกาใต้ที่มีชื่อว่า Pilocarpus microphyllus

องค์การอนามัยโลกจัดให้ไพโลคาร์พีนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของระบบสาธารณสุขในชุมชน คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยานี้ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ ระบุการใช้เป็นยารักษาโรคต้อหิน เราสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ตาสถานพยาบาลทั้งของรัฐและเอกชน โดยมีรูปแบบของการใช้ยาเป็นชนิดรับประทานและยาหยอดตา

ไพโลคาร์พีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไพโลคาร์พีน

ยาไพโลคาร์พีนมีสรรพคุณดังนี้เช่น

ไพโลคาร์พีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไพโลคาร์พีนคือ ตัวยาจะกระตุ้นตัวรับ Cholinergic receptors ในลูกตา ส่งผลให้รูม่านตาหดตัวลง อีกทั้งทำให้กล้ามเนื้อในลูกตาที่ชื่อ Ciliary muscle หดตัว ส่งผลให้ผ่อนคลายและลดความดันในลูกตา จึงเกิดฤทธิ์รักษาอาการจากต้อหินตามสรรพคุณ นอกจากนั้น ยังออกฤทธิ์กระตุ้นเซลล์ต่อมน้ำลายให้สร้างน้ำลายเพิ่มมากขึ้น จึงช่วยบรรเทาอาการปากแห้งได้

ไพโลคาร์พีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไพโลคาร์พีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ไพโลคาร์พีนมีขนาดการใช้ยาอย่างไร?

ยาไพโลคาร์พีนมีขนาดการใช้ยาดังนี้เช่น

ก. สำหรับอาการปากแห้งในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับการฉายรังสีรักษาบริเวณช่องปาก:

  • ผู้ใหญ่: ขนาดเริ่มต้นรับประทาน 5 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้ง ถ้าจำเป็นสามารถเพิ่มขนาดรับประทานทีละน้อยหลังจากรับประทานขนาดเริ่มต้นไปแล้ว 4 สัปดาห์ จนอาการของคนไข้ดีขึ้นและเป็นที่น่าพอใจ โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 30 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ยังไม่มีการศึกษาถึงขนาดยานี้ในเด็กที่ชัดเจน การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

ข. สำหรับรักษากลุ่มอาการ Sjogren’s syndrome:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 5 มิลลิกรัมวันละ 4 ครั้ง โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 30 มิลลิกรัม/วัน หากใช้ยาไปแล้วเป็นเวลา 3 เดือนอาการไม่ดีขึ้นให้หยุดการใช้ยา และพบแพทย์/เพื่อประเมินการรักษาอีกครั้ง
  • เด็ก: กลุ่มอาการนี้เป็นโรคมักพบในผู้ใหญ่ จึงไม่มีข้อมูลขนาดยาในเด็กที่ชัดเจน การใช้ยาจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

ค. สำหรับต้อหิน (Open-angle glaucoma):

  • ผู้ใหญ่: หยอดตาครั้งละ 1 - 2 หยดวันละ 3 - 4 ครั้งหรือตามแพทย์แนะนำ
  • เด็ก: ขนาดการใช้ยาอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

*****หมายเหตุ:

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไพโลคาร์พีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยา/ใช้ยาไพโลคาร์พีนสามารถรับประทานยา/ใช้ยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยา/ใช้ยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ไพโลคาร์พีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไพโลคาร์พีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พีงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ไพโลคาร์พีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไพโลคาร์พีนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไพโลคาร์พีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไพโลคาร์พีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไพโลคาร์พีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาไพโลคาร์พีนอย่างไร?

ควรเก็บรักษายาไพโลคาร์พีนดังนี้

อนึ่ง ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ เก็บยาให้พ้นแสงแดด และความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไพโลคาร์พีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไพโลคาร์พีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Isopto Carpine (ไอซอปโต คาร์พีน) Alcon
Salagen (ซาลาเจน) Eisai

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Pilocarpine [2014,Dec20]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=pilocarpine [2014,Dec20]
3 http://www.medicinenet.com/pilocarpine/article.htm [2014,Dec20]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Salagen/?type=brief [2014,Dec20]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Isopto%20Carpine/ [2014,Dec20]
6 http://www.mims.com/usa/drug/info/pilocarpine/?type=full&mtype=generic#Dosage [2014,Dec20]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน admin1 artthat39
Frame Bottom