Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

กล้ามเนื้อ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

กล้ามเนื้ออ่อนแรง 

บทนำ

ยาไพริโดสติกมีน (Pyridostigmine หรือ Pyridostigmine bromide) เป็นยาที่ใช้บำบัดรักษาอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดที่เรียกกันว่า โรคไมแอสทีเนีย เกรวิส/โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงเอมจี (Myasthenia gravis/ย่อว่า MG) ยานี้จัดเป็นสารประเภทโคลีนเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ (Cholines terase inhibitor/Acetylcholinesterase inhibitor) รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะมีทั้งยาชนิดรับประทานและยาฉีด

สำหรับยาไพริโดสติกมีนชนิดรับประทาน จะมีการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ต่ำเพียง 10 - 20% เท่านั้น ตัวยาในกระแสเลือดสามารถซึมเข้าน้ำนมของมารดาและผ่านรกได้ แต่ซึมผ่านเข้าสมองได้ค่อนข้างน้อย ตับจะเป็นอวัยวะที่คอยทำลายยานี้ และยานี้บางส่วนก็จะถูกทำลายโครง สร้างโดยเอนไซม์โคลีนเอสเทอเรส (Cholinesterases, เอนไซม์ทำลายสาร Acetylcholine) ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาไพริโดสติกมีนชนิดรับประทานออกจากกระแสเลือด และประมาณ 1.5 ชั่วโมงสำหรับกำจัดยาไพริโดสติกมีนชนิดฉีด

ยาไพริโดสติกมีนไม่เหมาะที่จะนำไปใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการลำไส้อุดตันหรือท่อปัสสาวะอุดตัน รวมถึงผู้ที่มีภาวะหอบหืด การใช้ยานี้กับกลุ่มผู้ป่วยที่เป็นสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และผู้ป่วยเด็ก ก็ยังไม่มีการศึกษาถึงผลดีผลเสียแต่อย่างใด ดังนั้นการจะใช้ยาไพริโดสติกมีนกับผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงต้องอาศัยดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นสำคัญ

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ที่พบได้บ่อยหลังจากได้รับยาไพริโดสติกมีนได้แก่ มีอาการท้องเสีย ปวดท้อง หรือเป็นตะคริวที่หน้าท้อง คลื่นไส้ และประจำเดือน (ในผู้ป่วยสตรี) มาผิดปกติ เป็นต้น

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาไพริโดสติกมีนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรมีประจำสำหรับให้บริการต่อผู้ป่วย สำหรับประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยาได้บรรจุไพริโดสติกมีนชนิดรับประทานอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติและจัดอยู่ในประเภทยาอันตรายที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

ไพริโดสติกมีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไพริโดสติกมีน

ยาไพริโดสติกมีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ไพริโดสติกมีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไพริโดสติกมีนมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะยับยั้งการทำลายสารสื่อประสาทที่มีชื่อว่า อะเซทิลโคลีน (Acetylcholine) โดยตัวยาจะปิดกั้นการทำงานของเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรส (Acetylcholinesterase) ส่งผลให้คำสั่งของกระแสประสาทผ่านไปถึงกล้ามเนื้อได้เพิ่มขึ้นและกระตุ้นให้กล้ามเนื้อเกิดการทำงานได้เป็นปกติมากขึ้น

ไพริโดสติกมีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไพริโดสติกมีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 60 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาฉีดขนาด 5 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และ 60 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ไพริโดสติกมีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาไพริโดสติกมีนมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

ก. สำหรับรักษากล้ามเนื้ออ่อนแรงเอมจี:

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานครั้งละ 60 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งหลังอาหาร ซึ่งขนาดรับประทานนี้ แพทย์อาจปรับขึ้นเป็น 60 - 1,500 มิลลิกรัมโดยประเมินจากอาการและการตอบสนองต่อยานี้ของผู้ป่วย และแบ่งรับประทาน 3 - 6 ครั้ง/วัน
  • เด็กทารก (อายุตั้งแต่ 1 ปีลงมา): รับประทาน 5 มิลลิกรัมทุก 4 - 6 ชั่วโมง
  • เด็กอายุมากกว่า 1 ปี: รับประทาน 7 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งรับประทานเป็น 5 - 6 ครั้ง

อนึ่งควรรับประทานยานี้ก่อนอาหาร

ข. สำหรับบำบัดอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากยาหย่อนกล้ามเนื้อ:

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาไพริโดสติกมีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไพริโดสติกมีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาไพริโดสติกมีนตรงเวลา

ไพริโดสติกมีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

การใช้ยาไพริโดสติกมีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ไพริโดสติกมีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไพริโดสติกมีนเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไพริโดสติกมีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ไพริโดสติกมีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไพริโดสติกมีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาไพริโดสติกมีนอย่างไร?

ควรเก็บยาไพริโดสติกมีนภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไพริโดสติกมีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไพริโดสติกมีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่ายเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Mestinon (เมสตินอน)A.Menarini
Pyrimine 60 (ไพริมีน 60)Sriprasit Pharma

อนึ่งยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ในต่างประเทศเช่น Distinon, Nestin, Pyrido, Myestin, Gravi tor, Trostigmin

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Pyridostigmine [2016,July2]
  2. https://www.drugs.com/dosage/pyridostigmine.html#Usual_Adult_Dose_for_Myasthenia_Gravis [2016,July2]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/pyridostigmine%20bromide/?type=brief&mtype=generic [2016,July2]
  4. http://www.med.cmu.ac.th/dept/anes/2012/images/Lecture2015/MuscleRelaxant.pdf [2016,July2]
  5. https://www.drugs.com/sfx/pyridostigmine-side-effects.html [2016,July2]
  6. https://www.drugs.com/drug-interactions/pyridostigmine-index.html?filter=2&generic_only= [2016,July2]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Nuthonda11
Frame Bottom