Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ไข้จับสั่น 

บทนำ

ยาไพรมาควิน (Primaquine หรือ Primaquine phosphate) จัดเป็นยาที่อยู่ในกลุ่ม 8-Aminoquinoline (ยากลุ่มรักษาไข้จับสั่น/มาลาเรีย) ทางคลินิกได้นำยาไพรมาควินมารักษาการติดเชื้อมาลาเรีย รวมถึงภาวะปอดอักเสบที่มีสาเหตุมาจากเชื้อโปรโทซัว (Pneumocystis pneumonia) ยานี้ถูกสังเคราะห์ขึ้นในปี ค.ศ. 1940 (พ.ศ. 2483) และองค์การอนามัยโลกได้ประกาศให้เป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรต้องมีสำรองใช้เมื่อจำเป็น

รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยาไพรมาควินจะเป็นยาชนิดรับประทาน โดยตัวยาสามารถดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารและกระจายตัวเข้าสู่ร่างกายได้เป็นอย่างดี ตัวยาในกระแสเลือดจะอยู่ในร่างกายได้นานถึงประมาณ 6 ชั่วโมงก่อนที่จะถูกตับทำลายโครงสร้างทางเคมีและขับออกจากร่างกายทางน้ำดีและบางส่วนทางไต

ยาไพรมาควินสามารถออกฤทธิ์ต่อต้านเชื้อมาลาเรียทั้งชนิด P.vivax, P.ovale และ P.falcipa rum (หมายเหตุ P ในที่นี้คือเชื้อมาลาเรีย ชื่อเต็มทางการแพทย์คือ Plasmodium) มีข้อแนะนำจากองค์การอนามัยโลกให้ใช้ยาไพรมาควินที่เป็นลักษณะยาเดี่ยวเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อมาลาเรียชนิด P.falciparum อีกด้วย

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) จากยาไพรมาควินที่สามารถพบได้ทั่วไปหลังการใช้ยาไพรมา ควินคือ ผู้ป่วยอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เป็นตะคริวที่ท้อง

ทั้งนี้มีข้อมูลบางประการที่ผู้บริโภคควรทราบก่อนการใช้ยาไพรมาควินอาทิเช่น

นอกจากนี้ผู้บริโภค/ผู้ป่วยที่มีอาการป่วยด้วยมาลาเรีย หากจะเข้ารับการรักษาจากไพรมาควินจะต้องแจ้งข้อมูลประวัติการเจ็บป่วย ประวัติของสุขภาพ ให้แพทย์ผู้รักษานำมาประกอบเพื่อช่วยในการสั่งจ่ายยาไพรมาควินได้อย่างถูกต้องปลอดภัยและเหมาะสมเช่น

ทั้งนี้คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาไพรมาควินอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ เราสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาล และการใช้ยานี้ได้อย่างปลอดภัยจะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

ไพรมาควินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไพรมาควิน

ยาไพรมาควินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

  • รักษาการติดเชื้อมาลาเรีย
  • ป้องกันการติดเชื้อมาลาเรีย
  • ใช้บำบัดอาการปอดอักเสบที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อโปรโทซัวหรือที่เรียกว่า Pneumo cystis pneumonia ซึ่งมักจะพบในผู้ป่วยที่มีการติดเชื้อเอชไอวี (HIV) ร่วมด้วย

ไพรมาควินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไพรมาควินมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะเข้าจับกับสารพันธุกรรมของเชื้อมาลาเรีย และยังทำให้ส่วนประกอบภายในเซลล์ของเชื้อมาลาเรียที่มีชื่อว่า ไมโทคอนเดรีย (Mitochondria) แตกออก จากกลไกเหล่านี้ทำให้เชื้อมาลาเรียหยุดการเจริญเติบโต หยุดการกระจายพันธุ์และตายลงในที่สุด

ไพรมาควินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไพรมาควินรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 15 มิลลิกรัม/เม็ด

ไพรมาควินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ในบทความนี้ขอยกตัวอย่างขนาดรับประทานยาไพรมาควินเฉพาะในกรณีดังต่อไปนี้

ก. สำหรับรักษาการติดเชื้อมาลาเรีย:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานวันละ 15 มิลลิกรัมครั้งเดียวเป็นเวลา 14 วัน
  • เด็ก: รับประทาน 0.5 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวันละครั้งเป็นเวลา 14 วัน

ข. สำหรับรักษาภาวะ Pneumocystic pneumonia:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานวันละ 30 มิลลิกรัมครั้งเดียวเป็นเวลา 21 วัน
  • เด็ก: รับประทานวันละ 0.3 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมครั้งเดียวเป็นเวลา 21วัน ขนาดรับประทานสูงสุดของเด็กไม่ควรเกิน 30 มิลลิกรัมในการให้ยาแต่ละครั้ง

*อนึ่งสามารถรับประทานยานี้พร้อมอาหารหรือหลังอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาไพรมาควิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไพรมาควินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาไพรมาควินตรงเวลา

ไพรมาควินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไพรมาควินอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ มีอาการ ปวดหลัง ปวดขา ปวดท้อง ปัสสาวะมีสีคล้ำ มีไข้ เบื่ออาหาร ผิวซีด อ่อนเพลีย ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการวิงเวียน เจ็บคอ หายใจลำบาก (ถ้ามีอาการนี้ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน)

มีข้อควรระวังการใช้ไพรมาควินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไพรมาควินเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไพรมาควินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไพรมาควินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไพรมาควินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาไพรมาควินอย่างไร?

ควรเก็บยาไพรมาควินในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่อง แช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไพรมาควินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไพรมาควินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Primaquine GPO (ไพรมาควิน จีพีโอ) GPO

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Primaquine [2016,Jan2]
  2. http://www.drugs.com/cdi/primaquine.html [2016,Jan2]
  3. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Primaquine%20GPO/ [2016,Jan2]
  4. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/99#item-8676 [2016,Jan2]
  5. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Primaquine [2016,Jan2]
  6. http://www.drugs.com/drug-interactions/primaquine-index.html?filter=3&generic_only= [2016,Jan2]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Apple0049
Frame Bottom