Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หัวใจ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือด 

บทนำ

ไนโตรกลีเซอริน (Nitroglycerin เรียกย่อว่า ไนโตร/Nitro) ถูกสังเคราะห์ขึ้นครั้งแรกที่ประเทศอิตาลีในปี ค.ศ. 1847 (พ.ศ. 2390) และได้พัฒนาต่อมาเรื่อยๆ จนกระทั่งช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 และ 2 มีการผลิตเพื่อใช้ในกองทัพเป็นอันมากในด้านสาธารณสุขของการพยาบาล ไนโตรกลีเซอรินจะถูกนำมาใช้รักษาอาการหัวใจขาดเลือด/กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและภาวะหัวใจล้มเหลว อนึ่งปัจจุบัน มีใช้อีกชื่อว่า “กลีเซอริลไตรไนเตรท (Glyceryl trinitrate)”

จากการศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) พบว่า ไนโตรกลีเซอรินถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ดี รูปแบบการบริหารยา จะอยู่ในรูปยาอมใต้ลิ้น ยาฉีด และพลาสเตอร์แปะผิวหนัง (ยังไม่มีในประเทศไทย)

  • สำหรับยาอมใต้ลิ้น จะใช้เวลาออกฤทธิ์ 1 - 3 นาที
  • ยาฉีดจะออกฤทธิ์ทันที
  • ชนิดแปะผิวหนังจะใช้เวลา 30 - 60 นาที

ตับจะเป็นอวัยวะที่คอยทำลายยานี้ และพบว่ามีปริมาณไนโตรกลีเซอรินบางส่วนจะถูกขับออกมากับปัสสาวะ

ยาไนโตรกลีเซอรินเป็นยาที่ออกฤทธิ์แรง การใช้ยาต้องขึ้นอยู่กับแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น ห้ามมิให้ผู้ป่วยปรับขนาดรับประทานหรือหยุดรับประทานยาเองโดยเด็ดขาด

ยาไนโตรกลีเซอรินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไนโตรกลีเซอริน

ยาไนโตรกลีเซอรินมีสรรพคุณดังนี้คือ ป้องกันอาการเจ็บหน้าอกด้วยภาวะหัวใจขาดเลือด/กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (Angina pectoris)

ยาไนโตรกลีเซอรินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของไนโตรกลีเซอรินคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อเอนไซม์ไนตริก ออกไซด์ สติมูเลติ้ง กัวไนเลท ไซเคลส (Nitric oxide stimulates guanylate cyclase) ซึ่งมีผลกับกล้ามเนื้อเรียบที่ผนังของหลอดเลือดทำให้เกิดการคลายตัว ท่อในหลอดเลือดจึงขยาย ส่งผลให้เลือดเข้าไปเลี้ยงบริเวณอวัยวะที่มีภาวะขาดเลือดสูงขึ้น ด้วยกลไกนี้จึงบรรเทาและช่วยรักษาอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดตามสรรพคุณ

ยาไนโตรกลีเซอรินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไนโตรกลีเซอรินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาฉีด ขนาด 25 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร (ใช้เฉพาะในโรงพยาบาล)
  • ยาฉีด ขนาด 50 มิลลิกรัม/10 มิลลิลิตร (ใช้เฉพาะในโรงพยาบาล)
  • ชนิดสเปรย์พ่น ขนาด 0.4 มิลลิกรัม/โด๊ส
  • ยาเม็ดชนิดอมใต้ลิ้น ขนาด 0.3, 0.4 และ 0.6 มิลลิกรัม/เม็ด

ยาไนโตรกลีเซอรินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไนโตรกลีเซอรินมีขนาดรับประทานดังนี้

  • ชนิดอมใต้ลิ้น: หากเริ่มมีอาการเจ็บหน้าอกอันมีเหตุมาจากหัวใจขาดเลือด ให้อมครั้งละ 1 เม็ดทุก 5 นาทีเท่าที่จำเป็น เป็นเวลา 15 นาที หรือไม่เกิน 3 เม็ดในเวลา 15 นาที
  • ชนิดสเปรย์: ให้สเปรย์ใต้ลิ้นเมื่อรู้สึกเจ็บหน้าอก สามารถพ่นซ้ำได้ทุก 5 นาทีเท่าที่จำเป็น ห้ามใช้เกิน 3 โด๊ส (Dose/ขนาดยาต่อการใช้ 1 ครั้ง) ภายในเวลา 15 นาที

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไนโตรกลีเซอริน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไนโตรกลีเซอรินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไนโตรกลีเซอรินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไนโตรกลีเซอรีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น ปวดศีรษะ วิงเวียน อ่อนเพลีย หัวใจเต้นผิดจังหวะ ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หน้าแดง มีผื่นคัน และผิวหนังอักเสบ

มีข้อควรระวังการใช้ยาไนโตรกลีเซอรินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไนโตรกลีเซอรินดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไนโตรกลีเซอรีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไนโตรกลีเซอรินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไนโตรกลีเซอรินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาไนโตรกลีเซอรินอย่างไร?

ควรเก็บยาไนโตรกลีเซอรินที่อุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาไนโตรกลีเซอรินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไนโตรกลีเซอรินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Nitroject (ไนโตรเจค) Sun Pharma
Nitromint (ไนโตรมินท์) Egis
Nitrostat (ไนโตรสแตท) Pfizer

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Nitroglycerin [2014,Oct11]
2. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=nitroglycerin [2014,Oct11]
3. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=glyceryl+trinitrate [2014,Oct11]
4. http://www.rxlist.com/nitrostat-drug/indications-dosage.htm [2014,Oct11]
5. http://www.empr.com/nitrostat/drug/235/ [2014,Oct11]
6. http://www.drugs.com/drug-interactions/nitroglycerin-index.html?filter=3&generic_only= [2014,Oct11]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom