Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีพยาธิ 

บทนำ

ไทอะเบนดาโซล (Thiabendazole) เป็นยาที่สามารถกำจัดและยับยั้งโรคพยาธิรวมไปถึงการเกิดเชื้อราในผลไม้

การศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic: การศึกษาถึงความเป็นไปของยา เมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) พบว่า หลังรับประทานยานี้จะถูกดูดซึมและเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีเมื่ออยู่ในทางเดินอาหาร ความเข้มข้นของยาในกระแสเลือดจะเพิ่มสูงสุดเมื่อใช้เวลา 1 - 2 ชั่วโมง ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 8 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยานี้ออกจากร่างกาย 50% โดยผ่านไปกับน้ำปัสสาวะ

มีการศึกษาด้านความปลอดภัยเมื่อใช้ยานี้ ทำให้นักวิทยาศาสตร์ทราบว่าการได้รับยาใน ขนาดใดที่เหมาะสมต่อการรักษาโรคพยาธิแต่ละชนิด อย่างไรก็ตาไทอะเบนดาโซลก็มีผลข้างเคียงที่ต้องคอยเฝ้าระวังเพราะอาจเป็นอันตรายหากใช้ผิดขนาด ดังนั้นเพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ป่วย การใช้ยาจึงควรต้องอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์

ยาไทอะเบนดาโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไทอะเบนดาโซล

ยาไทอะเบนดาโซลมีสรรพคุณดังนี้

ยาไทอะเบนดาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไทอะเบนดาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะยับยั้งการทำงานของเอนไซม์สำคัญบางชนิดที่ช่วยการเจรืญเติบโตของพยาธิ เช่น ฟูมาเรต รีดักเตส (Fumarate reductase) อีกทั้งยังยับยั้งการสร้างไข่และตัวอ่อนของพยาธิอีกด้วย

ยาไทอะเบนดาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไทอะเบนดาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยาไทอะเบนดาโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไทอะเบนดาโซลมีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับรักษาโรคพยาธิหอยโข่ง:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละ 2 - 3 ครั้ง เป็นเวลา 3 วัน ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3,000 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุมากกว่า 2 ปี: รับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 3 วัน

ข. สำหรับรักษาโรคพยาธิแคปิลาเรีย:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละครั้ง เป็นเวลา 30 วัน
  • เด็กอายุมากกว่า 2 ปี รับประทานเช่นเดียวกับผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละครั้ง เป็นเวลา 30 วัน

ค. สำหรับรักษาโรคพยาธิไส้เดือน:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 50 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ครั้งเดียว หรือรับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 2 วัน

ง. สำหรับรักษาโรคพยาธิปากขอ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 50 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ครั้งเดียว

จ. สำหรับรักษาหนอนพยาธิไชผิวหนัง:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละ 2 ครั้ง ติดต่อกัน 2 วัน หากจำเป็นอาจให้ยาซ้ำได้อีกหลังรับประทานยารอบแรกไปแล้ว 2 วัน โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่ เกิน 3 กรัม/วัน

ฉ. สำหรับรักษาโรคพยาธิทริคิโนซิส:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 2 - 4 วันติดต่อกัน ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 กรัม/วัน

*****หมายเหตุ:

  • ควรรับประทานยาไทอะเบนดาโซลหลังอาหารและควรเคี้ยวก่อนกลืน
  • ในการติดเชื้อพยาธิต่างๆดังกล่าว ในกรณีที่ไม่ระบุการใช้ยานี้ในเด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี หรือการใช้ยานี้ในเด็กอายุต่างๆ เนื่องจากข้อมูลจากการศึกษายังไม่เพียงพอที่จะแนะนำเป็นขนาดยามาตรฐาน ดังนั้นการใช้ยานี้รวมถึงขนาดยาจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงไทอะเบนดาโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไทอะเบนดาโซล สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไทอะเบนดาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไทอะเบนดาโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น วิงเวียนศีรษะ รู้สึกปั่นป่วนในช่องทางเดินอาหาร ผื่นคันตาผิวหนัง ง่วงนอน ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย น้ำตาลในเลือดสูง ตาพร่ามัว อาจมีผลต่อการทำงานของตับ หัวใจเต้นช้า ความดันโลหิตต่ำ โดยผลข้างเคียงที่รุนแรงคือ กลุ่มอาการ Stevens-Johnson syndrome และ/หรือ ตับถูกทำลาย (ตับล้มเหลว)

มีข้อควรระวังการใช้ยาไทอะเบนดาโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไทอะเบนดาโซลดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไทอะเบนดาโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไทอะเบนดาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไทอะเบนดาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

  • การรับประทานยาไทอะเบนดาโซลร่วมกับยาขยายหลอดลม เช่น Theophylline อาจเกิดการยับยั้งกระบวนการเผาผลาญของยาขยายหลอดลมดังกล่าวจนกระทบต่อผู้ป่วย ซึ่งแพทย์จะปรับขนาดการรับประทานให้เหมาะสม
  • การรับประทานยาไทอะเบนดาโซลร่วมกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น Coumarin สามารถเพิ่มฤทธิ์ของยาต้านการแข็งตัวของเลือดได้มากยิ่งขึ้น หากไม่จำเป็นควรเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษายาไทอะเบนดาโซลอย่างไร?

สามารถเก็บยาไทอะเบนดาโซลภายใต้อุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาไทอะเบนดาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไทอะเบนดาโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มีชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตได้แก่

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Mintezol (มินทิซอล) Merck & Co Inc

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Tiabendazole [2014,Aug30]
2 http://www.mims.com/USA/drug/info/Mintezol/Mintezol%20Suspension?type=full [2014,Aug30]
3 http://www.drugs.com/dosage/thiabendazole.html#Usual_Adult_Dose_for_Trichinosis [2014,Aug30]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom