Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไต  ระบบโรคไต 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ตัวบวม  ปัสสาวะน้อย 

บทนำ

ไตอักเสบ (Nephritis) หมายถึง โรคของไตที่เกิดจากการอักเสบของเนื้อเยื่อไตที่ประกอบด้วยเนื้อเยื่อ 3 ชนิดหลักคือ

*อนึ่ง

ไตอักเสบที่เกิดการอักเสบอย่างรวดเร็ว โดยไตจะมีลักษณะบวมใหญ่ขึ้นเรียกว่า “ไตอัก เสบเฉียบพลัน (Acute nephritis)” ซึ่งมักมีอาการรุนแรงจนอาจเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันและเสียชีวิต (ตาย) ได้ หรือถ้าสาเหตุไม่รุนแรงอาจรักษาให้หายได้ แต่ถ้าไตอักเสบที่อาการค่อยๆเกิดโดยระยะแรกอาการไม่รุนแรง แต่อาการจะค่อยๆรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ร่วมกับไตมีขนาดเล็กลงเรื่อยๆจนในที่สุดเกิดโรคไตเรื้อรังและไตวายในที่สุดเรียกว่า “ไตอักเสบเรื้อรัง (Chronic nephritis)”

ไตอักเสบพบได้ทั้งในผู้หญิงในผู้ชายและในทุกวัย ตั้งแต่เด็กแรกเกิดจนถึงผู้สูงอายุ โดยอาจเกิดกับไตเพียงข้างเดียว (ข้างซ้ายหรือข้างขวามีโอกาสเกิดได้ใกล้เคียงกัน) หรือกับไตพร้อม กันทั้ง 2 ข้างทั้งนี้ขึ้นกับสาเหตุ ซึ่งสถิติการเกิดไตอักเสบในภาพรวมยังไม่มีรายงานที่ชัดเจน เพราะโดยทั่วไปมักแยกรายงานตามแต่ละสาเหตุซึ่งมีสถิติการเกิดได้ต่างๆกัน ขึ้นกับแต่ละเชื้อชาติ โรงพยาบาล และแต่ละประเทศ

ไตอักเสบมีสาเหตุจากอะไร?

ไตอักเสบ

สาเหตุของไตอักเสบได้แก่

ก. สาเหตุของ Glomerulonephritis: เช่น

ข. สาเหตุของ Interstitial nephritis/Tubulointerstsitial nephritis ที่บางสาเหตุเป็นสาเหตุเดียวกับ Glomerulonephritis เช่น

ไตอักเสบมีอาการอย่างไร?

อาการจากไตอักเสบมีได้หลากหลายที่พบได้บ่อยได้แก่

ก. อาการของ Glomerulonephritis: อาการที่พบได้บ่อยคือ ปัสสาวะเป็นเลือดโดยสีปัสสาวะจะเข็มเหมือนสีน้ำปลา, ปัสสาวะเป็นฟอง (เพราะมีโปรตีนปนมาในปัสสาวะซึ่งจะไม่พบในภาวะไตปกติ) และบวมทั่วร่างกายพบบ่อยที่ใบหน้า รอบตา ข้อเท้า และเท้า

ส่วนอาการที่พบได้แต่ไม่บ่อยนักเช่น ปวดหลัง ท้องเสียที่หาสาเหตุไม่ได้ คลื่นไส้ อา เจียน ปัสสาวะปริมาณมากหรือปัสสาวะปริมาณน้อยผิดปกติ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร มีไข้ ความดันโลหิตสูง มีเลือดออกง่ายจึงอาจมีเลือดกำเดาออก หรือไอเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด อุจจาระเป็นเลือดได้

ข. อาการจาก Tubulointerstitial nephritis: เป็นอาการที่คล้ายกับอาการจาก Glomerulonephritis เช่นกันเช่น ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะมากหรือปัสสาวะน้อย อาจมีไข้ ตัวบวม คลื่นไส้ อาเจียน ความดันโลหิตสูง

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

เมื่อมีอาการต่างๆดังกล่าวในหัวข้อ อาการ ควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเสมอ

อนึ่งไตอักเสบในระยะแรกอาจไม่พบมีอาการได้ ดังนั้นจึงควรมีการตรวจสุขภาพประจำปีทุกปีและตรวจเลือดดูการทำงานของไตร่วมด้วยเสมอ เพื่อช่วยวินิจฉัยโรคไตได้แต่เนิ่นๆซึ่งจะช่วยให้ผลการรักษาและการควบคุมโรคได้ดีกว่าการพบโรคไตระยะที่มีอาการแล้ว

แพทย์วินิจฉัยไตอักเสบได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยไตอักเสบได้จากประวัติอาการ ประวัติทางการแพทย์ต่างๆที่รวมถึงโรคที่เป็นปัจจัยเสี่ยง การตรวจร่างกาย การตรวจปัสสาวะ การตรวจเลือด ดูการทำงานของไตและดูค่าสารต่างๆที่จะช่วยการวินิจฉัยหาสาเหตุเช่น สารภูมิต้านทานต่างๆ นอกจากนั้นคือการตรวจภาพไตอาจด้วยอัลตราซาวด์ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และ/หรือเอมอาร์ไอ และอาจจำเป็นต้องส่องกล้องตรวจทางเดินปัสสาวะ และ/หรือตัดชิ้นเนื้อจากไต เพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยาที่จะช่วยการวินิจฉัยโรคได้แม่นยำขึ้น

รักษาไตอักเสบอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคไตอักเสบคือ การรักษาควบคุมโรคที่เป็นสาเหตุ และร่วมกับการรักษาประคับประคองตามอาการ

ก. การรักษาควบคุมโรคที่เป็นสาเหตุ: จะแตกต่างกันไปขึ้นกับแต่ละชนิดของโรคเช่น การใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อสาเหตุเกิดจากไตติดเชื้อแบคทีเรีย, การหยุดยาหรือหยุดการได้รับสารพิษต่างๆ อาจร่วมกับการให้ยาที่ใช้ต้านพิษยาเหล่านั้นถ้ามียาต้านพิษ (เช่น ยา Edetate calcium disodium ที่ใช้รักษาพิษจากสารปรอท) ถ้าสาเหตมาจากยาหรือสารพิษ, การรักษาควบคุมโรคออโตอิมมูนเมื่อสาเหตุมาจากโรคนี้ เป็นต้น

ข. การรักษาประคับประคองตามอาการ: เช่น การให้ยาลดความดันโลหิตถ้ามีความดันโลหิตสูง, การล้างไตกรณีมีภาวะไตวาย ซึ่งทั้งนี้รวมไปถึงการจำกัดอาหารรสเค็มและการบริโภคอาหารในกลุ่มอาหารในโรคไต เป็นต้น

ไตอักเสบก่อผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียงที่พบได้จากโรคไตอักเสบคือ ภาวะไตวายเฉียบพลันในไตอักเสบเฉียบพลันที่เป็นสาเหตุให้เสียชีวิต (ตาย) ได้ และโรคไตเรื้อรังที่อาจนำไปสู่ภาวะไตวายเรื้อรัง และอาจเกิดกลุ่มอาการไตเสื่อม (Nephrotic syndrome) คือภาวะที่ร่างกายสูญเสียสารโปรตีนออกมาในปัสสาวะมากส่งผลให้เกิดการบวมทั้งตัวเรื้อรังร่วมกับภาวะซีดและปัสสาวะเป็นฟองจากมีโปร ตีนในปัสสาวะมาก

ไตอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของไตอักเสบไม่สามารถระบุเป็นตัวเลขได้เพราะขึ้นกับหลายปัจจัยมาก แพทย์จึงให้การพยากรณ์โรคเป็นรายบุคคลไป ซึ่งปัจจัยสำคัญต่อการพยากรณ์โรคได้แก่

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อเป็นโรคไตอักเสบที่สำคัญคือ

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ก่อนนัด?

เมื่อเป็นไตอักเสบควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเสมอเมื่อ

ป้องกันไตอักเสบได้อย่างไร?

การป้องกันไตอักเสบที่สำคัญคือ

บรรณานุกรม

  1. http://emedicine.medscape.com/article/239278-overview#showall [2016,Jan9]
  2. http://emedicine.medscape.com/article/239392-overview#showall [2016,Jan9]
  3. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000464.html [2016,Jan9]
  4. http://en.wikipedia.org/wiki/Nephritis [2016,Jan9]
  5. http://emedicine.medscape.com/article/243597-overview#showall [2016,Jan9]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom