Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ตับอ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เบาหวาน 

บทนำ

ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ (Dipeptidyl peptidase-4 inhibitor) หรือย่อว่า ดีพีพี-4 อินฮิบิเตอร์ (DPP-4 Inhibitor) หรืออีกชื่อคือยากลุ่ม กลิปติน(Gliptins) เป็นกลุ่มยาชนิดรับประทานที่ทางคลินิกนำมาใช้รักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ซึ่งกลไกหลักของยากลุ่มนี้คือ การลดระดับฮอร์โมนที่มีชื่อว่ากลูคากอน (Glucagon) ซึ่งเป็นฮอร์โมนสร้างจากตับอ่อนที่คอยทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงขึ้น อีกด้านหนึ่งยากลุ่มนี้ยังช่วยเพิ่มการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อนเช่นกัน ที่มีหน้าที่กระตุ้นให้ร่างกายใช้น้ำตาลในเลือดได้มากยิ่งขึ้น ตัวอย่างของยาในกลุ่ม กลิปติน ได้แก่ Sitagliptin, Saxagliptin, Linagliptin, Gemigliptin, Anagliptin, Vildagliptin, Teneligliptin, Alogliptin, Trelagliptin, Dutogliptin, Omarigliptin

อย่างไรก็ตาม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการรักษาโรคเบาหวาน ยาบางตัวในกลุ่มยากลิปตินดังกล่าวข้างต้น อาจต้องใช้ร่วมกับยาประเภทอื่นๆที่รักษาโรคเบาหวาน อย่างเช่น Metformin และ Poiglitazone

ทั้งนี้ มีข้อจำกัดของการใช้ยากลุ่มกลิปตินบางประการที่ผู้บริโภคควรทราบ เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 1
  • ห้ามใช้กับผู้ที่มีระดับสารคีโตน(Ketone, สารเคมีปลายทางที่เกิดจากการที่ร่างกายเปลี่ยนไขมันให้เป็นน้ำตาล)ในเลือดสูง
  • ห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยานี้
  • ต้องแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ามีการใช้ยาอื่นๆอะไรอยู่ก่อน อย่างเช่นยา Rifampin
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ที่มีประวัติตับอ่อนอักเสบ โรคตับ-ไต

อนึ่ง การใช้ยากลุ่มกลิปตินอย่างถูกต้องตามแพทย์สั่ง มักจะไม่ก่อให้เกิดปัญหาน้ำตาลในเลือดต่ำ แต่อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยก็อาจจะได้รับผลข้างเคียงจากการใช้ยากลุ่มนี้ได้ อาทิ ปวดศีรษะ ติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนต้น คลื่นไส้ หัวใจล้มเหลว เป็นต้น

กลุ่มยากลิปตินจัดเป็นยารักษาโรคเบาหวานรุ่นใหม่ มีความสามารถลดระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดที่เรียกว่า HbA1c(Hemoglobin A1c) ได้ 0.5-2% ซึ่งการจะเลือกใช้ยาตัวใดในกลุ่มยานี้ มารัษาผู้ป่วยได้อย่างปลอดภัย และเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายบุคคลนั้น จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4อินฮิบิเตอร์

ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เพื่อใช้รักษาโรคเบาหวานประเภทที่ 2

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์คือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนกลูคากอน ส่งผลลดการผลิตน้ำตาลจากตับ และกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินจากตับอ่อน จึงทำให้น้ำตาลในเลือดลดต่ำลง จนเป็นเหตุให้เกิดฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

ก. ยาเม็ดชนิดรับประทานที่เป็นยาเดี่ยว จะมีขนาดแตกต่างกันขึ้นกับแต่ละตัวยา เช่น Alogliptin ที่เป็นยาเดี่ยวชนิดเม็ดจะมี ขนาด 6.25, 12.5 และ 25 มิลลิกรัม/เม็ด เป็นต้น ทั้งนี้อ่านเพิ่มเติมแต่ละชนิดของตัวยาได้ในเว็บ haamor.com

ข. ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ผสมร่วมกับยาอื่น เช่น

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ขนาดการรับประทานยาในกลุ่มยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ ให้เป็นไปตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

ทั้งนี้ ปัจจุบันยานี้จะใช้รักษาโรคเบาหวานสำหรับ ผู้ใหญ่ โดยยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกในการใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นเด็ก

อนึ่ง ไม่ต้องปรับขนาดรับประทานยานี้ใน ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยด้วย โรคตับ โรคไต

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะ สม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ดี เพื่อประสิทธิผลของการรักษา ควรรับประทานยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ ตรงเวลา

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อร่างกาย ดังนี้ เช่น เยื่อจมูกอักเสบ คออักเสบ ไอ เกิดภาวะตับอ่อนอักเสบ มีอาการตับ-ไตทำงานผิดปกติ ผื่นคัน คลื่นไส้ อาเจียน รู้สึกไม่สบายในกระเพาะอาหาร ท้องเสียหรือท้องผูก อาหารไม่ย่อย เบื่ออาหาร วิงเวียน ปวดศีรษะ น้ำตาลในเลือดต่ำ และมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่

มีข้อควรระวังการใช้ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวานประเภทเลือดเป็นกรด(Diabetic ketoacidosis)
  • ห้ามนำยานี้ไปรักษาผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 1
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ระวังการใช้ยานี้กับเด็ก สตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และผู้สูงอายุ ด้วยยาบางรายการ ยังไม่มีการศึกษาทางคลินิกกับผู้ป่วยกลุ่มนี้
  • หยุดการใช้ยานี้ทันที หากผู้ป่วยมีอาการตับอ่อนอักเสบ แล้วรีบมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลก่อนนัด
  • ปฏิบัติตามคำสั่ง แพทย์ พยาบาล เภสัชกร อย่างเคร่งครัด และมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัดทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมกลุ่มยากลิปตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริมและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์อย่างไร

ควรเก็บยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ ในช่วงอุณหภูมิ 20- 25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือรถยนต์

ไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไดเพปทิดิลเพปทิเดส-4 อินฮิบิเตอร์ ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Janumet (แจนูเมท)MSD
Januvia (แจนูเวีย)MSD
Trajenta Duo (ทราเจนตา ดูโอ)Boehringer Ingelheim
Trajenta (ทราเจนตา)Boehringer Ingelheim
Galvus (แกลวัส)Novartis
Galvus Met (แกลวัส เม็ท)Novartis

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Dipeptidyl_peptidase-4_inhibitor [2016,Oct1]
  2. http://www.nps.org.au/conditions/hormones-metabolism-and-nutritional-problems/diabetes-type-2/for-individuals/medicines-and-treatments/gliptins [2016,Oct1]
  3. https://www.diabetes.org.uk/Guide-to-diabetes/What-is-diabetes/Diabetes-treatments/DPP-4-inhibitors-gliptins/ [2016,Oct1]
  4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3193779/ [2016,Oct1]
  5. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19179812 [2016,Oct1]
  6. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2846464/ [2016,Oct1]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน nanzaaa
Frame Bottom