Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดสุรา 

บทนำ

ยาไดซัลฟิแรม (Disulfiram) เป็นยาที่นำมาบำบัดการติดสุราเรื้อรัง ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1920 (พ.ศ. 2463) จากนั้นเป็นเวลาอีก 28 ปีจึงค้นพบฤทธิ์ที่เป็นสรรพคุณของการรักษา โดยมีกลไกที่ไม่ค่อยซับซ้อนเท่าไรนักกล่าวคือ ยาไดซัลฟิแรมจะออกฤทธิ์มิให้ร่างกายทำลายแอลกอฮอล์ในกระแสเลือดได้ทำให้พิษของแอลกอฮอล์อยู่ในร่างกายได้นานขึ้น ผลที่ตามมาจะทำให้ผู้ที่รับประทานยานี้ได้รับผลข้างเคียงของแอลกอฮอล์ได้เป็นเวลาที่ยาวนานและรุนแรงมากขึ้น ผู้ป่วยจึงเบื่อหน่ายใน ฤทธิ์ของสุราและค่อยๆปรับตัวจนเลิกรับประทานไปเอง

รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยาไดซัลฟิแรมที่ใช้กันแพร่หลายจะเป็นยาชนิดรับประทาน โดยตัวยามีการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารอย่างช้าๆ ตับจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของยาในกระแสเลือดไปเป็นสารออกฤทธิ์ที่มีชื่อว่า Diethyldithiocarbamate ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 60 - 120 ชั่วโมงในการกำจัดยาไดซัลฟิแรมจำนวน 50% ออกจากกระแสเลือด

การใช้ยาไดซัลฟิแรมกับผู้ป่วยไปนานๆจะไม่ก่อให้เกิดอาการดื้อยาแต่อย่างใด แพทย์จะไม่ใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่เพิ่งดื่มสุราภายใน 12 ชั่วโมงที่ผ่านมา และก่อนการใช้ยาต้องชี้แจงกับผู้ป่วยให้ความร่วมมือในการรักษาด้วยความตั้งใจ

ทั้งนี้มีข้อจำกัดบางประการที่ทำให้แพทย์ไม่สามารถใช้ยาไดซัลฟิแรมกับผู้ป่วยได้เช่น

อนึ่งเมื่อมีการสั่งจ่ายยาไดซัลฟิแรมให้กับผู้ป่วย แพทย์จะให้คำแนะนำเพิ่มเติมพร้อมกับข้อควรระวังในระหว่างการใช้ยานี้โดยจะคำนึงถึงความปลอดภัยและประโยชน์ที่ผู้ป่วยจะได้รับสูงสุดเช่น

  • หลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะใดๆด้วยตัวยาอาจก่อให้เกิดอาการง่วงนอนซึ่งจะส่งผลต่อการขับขี่จนอาจเกิดอันตรายได้
  • หลังใช้ยานี้แล้วพบอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะมีสีคล้ำ เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร คลื่นไส้-อาเจียน ซึ่งเป็นอาการที่ผิดปกติอันเนื่องมาจากตับ ต้องรีบนำตัวผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว
  • กรณีที่ผู้ป่วยต้องเข้ารับการผ่าตัดหรือเข้าคลินิกทันตกรรมจะต้องแจ้งให้แพทย์/ทันตแพทย์ทราบด้วยว่าตนเองใช้ยาไดซัลฟิแรมอยู่
  • ระหว่างการใช้ยานี้ต้องหลีกเลี่ยงการดื่มสุรา บริโภคอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบด้วยเด็ดขาด

สำหรับประเทศไทยเราโดยคณะกรรมการอาหารและยาได้บรรจุให้ยาไดซัลฟิแรมเป็นยาที่อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยอยู่ในหมวดของยาอันตราย การใช้ยาจะต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น ห้ามมิให้ผู้ป่วย/ผู้บริโภคไปซื้อหายามารับประทานเองโดยเด็ดขาด

หมายเหตุ: ในต่างประเทศยาชื่อการค้าของยานี้คือ Antabuse, Antabus

ไดซัลฟิแรมมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไดซัลฟิแรม

ยาไดซัลฟิแรมมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้คือ

  • รักษาอาการติดสุราเรื้อรัง

ไดซัลฟิแรมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไดซัลฟิแรมคือ ตัวยาจะเข้าปิดกั้นและออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่มีชื่อว่า Aldehyde dehydrogenase ทำให้กลไกในการทำลายแอลกอฮอล์ในเลือดลดน้อยลงไป ส่งผลให้ร่างกายตอบสนองต่อฤทธิ์ของแอลกอฮอล์รุนแรงขึ้น แม้แต่การรับประทานแอลกอฮอล์เพิ่มเข้าไปเล็กน้อย ก็จะกระตุ้นให้ร่างกายผู้ป่วยได้รับพิษจากแอลกอฮอล์มากยิ่งขึ้น จากกลไกเหล่านี้ ทำให้ผู้ที่ติดสุราเกิดความกลัวที่จะดื่มสุราจึงลดปริมาณการดื่มลง จนเป็นที่มาของสรรพคุณ

ไดซัลฟิแรมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไดซัลฟิแรมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 250 และ 500 มิลลิกรัม/เม็ด

ไดซัลฟิแรมมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไดซัลฟิแรมมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มรับประทาน 500 มิลลิกรัมวันละครั้งเป็นเวลา 1 - 2 สัปดาห์จนผู้ป่วยงดดื่มแอลกอฮอล์ ขนาดที่ใช้คงระดับการรักษารับประทาน 250 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 6 เดือน - 1 ปีโดยต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ และขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 500 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดถึงผลข้างเคียงและความปลอดภัยในการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*อนึ่ง:

  • การรับประทานยาไดซัลฟิแรมจะเริ่มได้เมื่อมีการหยุดดื่มสุราอย่างน้อย 12 ชั่วโมงไปแล้ว
  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาแคฟเฟอีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไดซัลฟิแรมสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาไดซัลฟิแรมให้ตรงเวลาเสมอ

ไดซัลฟิแรมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไดซัลฟิแรมก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น เส้นประ สาทตาอักเสบ ปลายประสาทอักเสบ/โรคเส้นประสาท เกิดภาวะตับอักเสบ ตับหยุดหลั่งน้ำดี อาจเกิดอาการแพ้ทางผิวหนัง/ผด-ผื่นตาผิวหนัง ง่วงนอน อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ เกิดสิว การรับรสชาติเปลี่ยน ไป และอาจเกิดภาวะทางจิตผิดปกติขึ้นได้

มีข้อควรระวังการใช้ไดซัลฟิแรมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไดซัลฟิแรมเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไดซัลฟิแรมด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไดซัลฟิแรมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไดซัลฟิแรมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

  • ห้ามใช้ยาไดซัลฟิแรมร่วมกับยาต้านไวรัส Amprenavir/Fosamprenavir ชนิดน้ำด้วยในสูตรตำรับ Amprenavir มีส่วนประกอบของแอลกอฮอล์ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยได้รับอาการข้างเคียงจากยาไดซัลฟิแรมมากยิ่งขึ้น
  • การใช้ยาไดซัลฟิแรมร่วมกับยา Cetirizine อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับอาการข้างเคียงได้มากขึ้น เช่น มีอาการวิงเวียน ง่วงนอน ขาดสมาธิ หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • การใช้ยาไดซัลฟิแรมร่วมกับยา Theophylline อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับอาการข้างเคียงจากยา Theophylline มากยิ่งขึ้นเช่น คลื่นไส้ อาเจียน นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือ ไม่ก็เกิดอาการลมชัก หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นกรณีไป
  • การใช้ยาไดซัลฟิแรมร่วมกับยา Lovastatin จะเพิ่มความเสี่ยงเกิดการทำลายของเส้นประสาท กรณีจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นรายบุคคลไป

ควรเก็บรักษาไดซัลฟิแรมอย่างไร?

ควรเก็บยาไดซัลฟิแรมในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่อง แช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไดซัลฟิแรมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไดซัลฟิแรมที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Alcobuse (อัลโคบิวส์) T.O. Chemicals
Anta-al (แอลตา-ออล) T. Man Pharma
Antinol (แอนทินอล) Charoen Bhaesaj Lab
Chronol (โครนอล) Charoon Bhesaj
Difiram (ไดฟิแรม) Central Poly Trading

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/cdi/disulfiram.html [2015,Nov14]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Disulfiram [2015,Nov14]
  3. http://www.mims.com/Thailand/drug/search?q=disulfiram [2015,Nov14]
  4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Disulfiram [2015,Nov14]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/disulfiram-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Nov14]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Daw283 Bobby1 hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom