Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ไขสันหลัง  ระบบประสาทวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

อัมพฤกษ์  อัมพาต 

บทนำ

โรคไขสันหลัง (Spinal cord disease) หรือโรคของไขสันหลัง คือ โรคที่เกิดจากการบาดเจ็บ เสียหายของเซลล์ไขสันหลังจากสาเหตุต่างๆ จึงส่งผลให้เซลล์ไขสันหลังทำงานผิด ปกติ หรือไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ หรือสูญเสียการทำงาน จึงเกิดเป็นอาการ/ภาวะผิด ปกติต่างๆหรือเกิดเป็นโรคขึ้น

ไขสันหลังมีหน้าที่เชื่อมต่อการทำงาน รับและส่งสัญญาณต่างๆระหว่างสมองกับเส้นประ สาทส่วนปลาย (Peripheral nervous system) ที่ควบคุมการทำงาน การเคลื่อนไหว และการรับรู้ความรู้สึกของเนื้อเยื่อ/อวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย โดยไขสันหลังมีหน้าที่หลัก 3 ประการ คือ

  • รับและส่งการสั่งการ (Motor information) ในการทำงานต่างๆ
  • รับและส่งประสาทสัมผัสรับรู้ความรู้สึกต่างๆ (Sensory information) และ
  • สั่งให้เกิดปฏิกิริยาตอบสนองฉับพลันต่อสิ่งเร้า/ตัวกระตุ้น (Stimulus หรือ Stimuli) ต่าง ๆ ที่เรียกว่า รีเฟล็กซ์ (Reflex) เช่น อาการไอที่เกิดจากการระคายคอ การหลับตาเมื่อมีสิ่งของเคลื่อนเข้ามาใกล้ตา การจามเมื่อได้กลิ่นฉุน หรือ การเกาเมื่อเกิดอาการคัน เป็นต้น

โรคของไขสันหลัง โดยทั่วไปเป็นโรคพบได้ไม่บ่อยนัก ยกเว้นอุบัติเหตุต่อไขสันหลัง เช่น อุบัติเหตุจากรถยนต์ หรือตกจากที่สูง ถูกยิง หรือถูกแทง และโรคมะเร็งจากอวัยวะต่างๆที่แพร่กระจายตากระแสเลือด/โลหิตเข้าสู่กระดูกสันหลัง ต่อจากนั้นจึงลุกลามจากกระดูกสันหลังเข้าไขสันหลัง (ซึ่งจะก่อให้เกิดอาการปวดร่วมกับอัมพฤกษ์ อัมพาต ของแขน และ/หรือขา ) ส่วนโรคอื่นๆพบได้บ้างประปราย เช่น

โรคของไขสันหลังพบได้ในทุกเพศ และในทุกวัย ตั้งแต่เด็กแรกคลอดไปจนถึงผู้สูงอายุ

โรคไขสันหลังมีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคของไขสันหลังที่พบบ่อย ได้แก่

โรคไขสันหลังมีอาการอย่างไร?

อาการสำคัญของโรคไขสันหลัง คือ

แพทย์วินิจฉัยโรคไขสันหลังได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคของไขสันหลังได้จาก ประวัติอาการต่างๆ ประวัติการเจ็บป่วยทั้งในอดีตและในปัจจุบัน ประวัติอุบัติเหตุ ประวัติการฉีดวัคซีน การตรวจร่างกาย การตรวจภาพไขสันหลังด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และ/หรือเอมอาร์ไอ การตรวจน้ำหล่อเลี้ยงสมองและไขสันหลังทางห้องปฏิบัติการ (การเจาะน้ำไขสันหลัง) เพื่อตรวจดู

รักษาโรคไขสันหลังอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคไขสันหลัง คือ การรักษาตามสาเหตุ การรักษาประคับประคองตามอาการ และการทำกายภาพบำบัด/กายภาพฟื้นฟู

โรคไขสันหลังรุนแรงไหม? มีผลข้างเคียงไหม?

โรคไขสันหลัง จัดเป็นโรครุนแรง ส่งผลกระทบถึงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยจากภาวะอัมพฤกษ์อัมพาต ซึ่งมักส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดการติดเชื้อแบคทีเรีย ในระบบทางเดินหายใจ และ/หรือระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งส่งผลให้เสียชีวิตได้

ดูแลตนเองอย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลตนเองที่สำคัญที่สุด คือ เมื่อมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง ควรต้องรีบพบแพทย์เพื่อการวินิจฉัยหาสาเหตุ เพื่อการรักษาตั้งเริ่มแรกมีอาการ

ส่วนภายหลังเมื่อทราบแล้วว่าเป็นโรคของไขสันหลัง การดูแลตนเอง และการพบแพทย์ คือ

มีการตรวจคัดกรองโรคไขสันหลังไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่มีการตรวจคัดกรองเพื่อให้พบโรคของไขสันหลังตั้งแต่เริ่มเกิดขณะยังไม่มีอาการ ดังนั้นเมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆ โดยเฉพาะเมื่อมีกล้ามเนื้ออ่อนแรง ควรต้องรีบพบแพทย์เสมอ เพื่อการรักษาแต่เนิ่นๆ เพื่อเพิ่มโอกาสกล้ามเนื้อฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

ป้องกันโรคไขสันหลังได้อย่างไร?

จากที่กล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง โรคของไขสันหลัง เป็นโรคป้องกันได้ยาก ยกเว้น การฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อบางชนิดที่มีวัคซีน เช่น โรคโปลิโอ และโรคหัด เป็นต้น รวมทั้งต้องระมัดระวังเพื่อป้องกันอุบัติเหตุต่างๆ เช่น อุบัติเหตุรถยนต์ หรือ การตกจากที่สูง

บรรณานุกรม

  1. Gondim, F. et al. Spinal cord trauma and related diseases http://emedicine.medscape.com [2013,March3].
  2. Myelopathy http://en.wikipedia.org/wiki/Myelopathy [2013,March3].
  3. Spinal cord http://en.wikipedia.org/wiki/Spinal_cord [2013,March3].


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Fineka
Frame Bottom