Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

โรคเรื้อรังที่ไม่ได้เกิดจากติดเชื้อ 

บทนำ

กลุ่มโรค/โรคไม่ติดต่อ หรือ บางท่านเรียกว่า โรควิถีชีวิต หรือ โรคที่คุณสร้างเอง/Life style disease (Noncommunicable diseases ย่อว่า โรคเอนซีดี หรือ กลุ่มโรคเอนซีดี: NCD) คือ กลุ่มโรคต่างๆที่ไม่ได้มีสาเหตุเกิดจากการติดเชื้อโรค กล่าวคือ เป็นโรคที่ไม่ติดต่อจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนได้ด้วยการคลุกคลี สัมผัส ไอ จาม น้ำ อาหาร อุจจาระ ปัสสาวะ เพศสัมพันธ์ แต่อาจถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ มักเป็นโรคเรื้อรังตลอดชีวิตที่เริ่มแรกมักไม่มีอาการ แต่จะค่อยๆปรากฏอาการขึ้นเรื่อยๆ และเป็นโรคที่ค่อยๆรุนแรงขึ้นเรื่อย

โรคเอนซีดี เป็นกลุ่มโรคที่พบได้ในทุกเพศทุกวัย แต่พบได้สูงขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น โดย เฉพาะในผู้สูงอายุ เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง

โรคเอนซีดีกำลังกลายเป็นปัญหาสาธารณสุขของทุกประเทศทั่วโลก แซงหน้าโรคติดเชื้อ (ยกเว้นประเทศในอาฟริกา) เนื่องจากโรคติดเชื้อพบได้น้อยลงจากการสาธารณสุขที่ดีขึ้น คนเข้าถึงแหล่งการรักษาและมียาต่างๆ เช่น ยาปฏิชีวนะ ที่มีประสิทธิภาพในการกำจัดเชื้อโรค

การดูแลรักษาโรคเอนซีดีจะมีค่าใช้จ่ายที่สูง เพราะเป็นโรคเรื้อรังที่มักเป็นตลอดชีวิต มีอาการที่มักมีผลต่อการดำเนินชีวิต การงาน และคุณภาพชีวิต เป็นโรคที่ไม่มีโอกาสรักษาได้หายขาด แต่จะรักษาควบคุมโรคได้เป็นอย่างดีด้วยการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตร่วมกับการใช้ยาควบคุม

องค์การอนามัยโลกรายงานว่า ประชากรทั่วโลกในแต่ละปีจะเสียชีวิตด้วยสาเหตุจากโรคเอนซีดีประมาณ 60%ของการเสียชีวิตทั้งหมด โดยประมาณ 80% จะเป็นการเสียชีวิตในคนมีรายได้ต่ำถึงปานกลาง เพราะเป็นกลุ่มคนที่มักมีการดูแลสุขภาพได้ไม่ดีและมีปัญหาเศรษฐกิจ ส่วนในประเทศไทยข้อมูลจากสำนักพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศของประเทศไทย ภายใต้กระทรวงสาธารณสุข (IHPP: International Health Policy Program Thailand ) รายงานในปี พ.ศ. 2552 พบคนไทยป่วยด้วยโรคเอนซีดีถึง 14 ล้านคน (และมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นในทุกปี จากวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปและจากจำนวนประชากรที่มีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง) เสียชีวิตมากกว่า 3 แสนคน โดยเป็นประมาณ 73% ของผู้เสียชีวิตทั้งหมดทั่วประเทศ และในการนี้มากกว่าครึ่งเสียชีวิตก่อนอายุ 60 ปี

โรคเอนซีดีประกอบด้วยโรคอะไรบ้าง?

โรคเอนซีดี

โรคที่จัดอยู่ในกลุ่มโรคเอนซีดีมีหลากหลายโรค ที่พบได้บ่อย คือ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน โรคหัวใจ (เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ) โรคอัมพาต โรคหลอดเลือดสมอง (เช่น โรคหลอดเลือดสมองชนิดขาดเลือดและชนิดเลือดออก) โรคปอด ( เช่น โรคถุงลมโป่งพอง โรคหืด โรคหลอดลมพอง) โรคไต (เช่น โรคไตเรื้อรัง) และโรคมะเร็ง ทั้งนี้ มักไม่รวมโรคทางจิตเวช (เช่น โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล) อยู่ในโรคเอนซีดี

โรคเอนซีดีมีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคเอนซีดี สามารถแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ปัจจัยจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต, ปัจจัยจากโรคที่เกิดจากการใช้พลังงานของร่างกาย (Metabolic dis ease) และปัจจัยอื่นๆ

ก. พฤติกรรมการใช้ชีวิต: ที่ส่งผลให้เกิดโรคเอนซีดีที่สำคัญคือ

ข. โรคที่เกี่ยวข้องกับการใช้พลังงานของร่างกาย (Metabolic disorders): เป็นกลุ่มโรคที่มักเกิดในวัยกลางคนขึ้นไป โดยร่างกายมีความผิดปกติในการสันดาปอาหารในกลุ่มให้พลังงาน (โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมัน) ส่งผลให้เกิดเป็นโรคต่างๆที่พบบ่อย คือ โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง และโรคความดันโลหิตสูง ทั้งนี้สาเหตุอาจเกิดจาก โรคของอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการสันดาปพลังงาน (เช่น ตับอ่อน ตับ หรือต่อมไร้ท่อต่างๆ), พฤติกรรมการใช้ชีวิตดังกล่าวในข้อ ก, มีความสัมพันธ์กับพันธุกรรม (เช่น โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจ), และผู้สูงอายุ จากการเสื่อมของการทำงานของทุกอวัยวะที่เป็นไปตามธรรมชาติ

ค. ปัจจัยอื่นๆ: เช่น

  • พันธุกรรม (เช่น พบโรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจ หรือโรคมะเร็ง ได้สูงขึ้นในคนที่มีประวัติคนในครอบครัวป่วยด้วยโรคเหล่านี้)
  • อายุ เพราะผู้สูงอายุจะมีปัญหาจากการเสื่อมการทำงานของอวัยวะต่างๆตามธรรมชาติ รวมไปถึงปัญหาด้านอาหาร การออกกำลังกาย และเศรษฐกิจ
  • เศรษฐกิจ เพราะปัญหาทางเศรษฐกิจจะส่งผลถึง การขาดอาหารที่มีคุณภาพ ขาดการดู แลสุขภาพ และมีอุปสรรคในการเข้าถึงกิจกรรมต่างๆที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพ

โรคเอนซีดีมีอาการอย่างไร?

เนื่องจากโรคเอนซีดีเป็นโรคที่มักไม่มีอาการเมื่อเริ่มเป็นโรค แต่จะค่อยปรากฏอาการเมื่อเป็นมากขึ้น หรือเมื่อมีผลข้างเคียงจากตัวโรค ซึ่งเมื่อมีอาการ จะมีอาการได้แตกต่างกันไปขึ้น กับแต่ละโรค อ่านเพิ่มเติมในแต่ละโรคที่พบบ่อย (ดังกล่าวแล้วในหัวข้อ โรคเอนซีดีประกอบ ด้วยโรคอะไร) ได้ในเว็บ haamor.com เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโรคหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน โรคมะเร็งชนิดต่างๆ ฯลฯ

อนึ่ง โรคเอนซีดีมักเกิดพร้อมๆกันได้หลายโรค (เป็นกลุ่มโรค) เพราะแต่ละโรคมีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงเช่นเดียวกัน ดังนั้น ผู้ป่วยจึงมีอาการได้หลากหลาย จึงมีผลกระทบต่อสุขภาพสูง เช่น โรคเบาหวาน ร่วมกับโรคความดันโลหิตสูง ร่วมกับโรคไขมันในเลือดสูง ร่วมกับโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน และยังอาจเกิดร่วมกับโรคมะเร็ง และ/หรือโรคอื่นๆได้อีก

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

ดังกล่าวแล้วว่า โรคเอนซีดีเมื่อเริ่มแรกมักไม่มีอาการ ดังนั้น การตรวจสุขภาพทุกปี หรือบ่อยตามแพทย์แนะนำ จะช่วยให้พบโรคได้เร็วขึ้น หรือหลายโรคเอนซีดีที่แพทย์สามารถให้คำ แนะนำในการป้องกันการเกิดโรคที่ผู้ป่วยมีปัจจัยเสี่ยงได้ เช่น การป้องกัน โรคเบาหวาน โรคไข มันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง โรคไตเรื้อรัง โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน โรคถุงลมโป่งพอง อ่านเพิ่มเติมรายละเอียดแต่ละโรคที่รวมถึง ”เมื่อ ไหร่ควรพบแพทย์” ได้ในเว็บ haamor.com

แพทย์วินิจฉัยโรคเอนซีดีได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคเอนซีดีได้จาก ประวัติพฤติกรรมการใช้ชีวิต อาชีพ อายุ ทั้งนี้รวมไปถึง ประวัติอาการ การตรวจร่างกาย และการตรวจสืบค้นต่างๆที่จะต่างกันไปในแต่ละโรค อ่านเพิ่ม เติมแต่ละโรคเอนซีดีที่พบได้บ่อย (ดังกล่าวแล้วในหัวข้อ โรคเอนซีดีประกอบด้วยโรคอะไร) ในเว็บ haamor.com เช่น โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง โรคไตเรื้อรัง โรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน โรคถุงลมโป่งพอง

รักษาโรคเอนซีดีอย่างไร?

การรักษาโรคเอนซีดีจะประกอบด้วย การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตซึ่งจะคล้ายกันในทุกโรค (เช่น ด้านอาหารเครื่องดื่ม หยุดบุหรี่ หยุดดื่มสุรา การออกกำลังกาย), และการรักษาเฉพาะตัวโรคที่จะแตกต่างกันในแต่ละโรค อ่านเพิ่มเติมแต่ละโรคเอนซีดีที่พบได้บ่อย (ดังกล่าวแล้วในหัวข้อ โรคเอนซีดีประกอบด้วยโรคอะไร) ในเว็บ haamor.com เช่น โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง โรคไตเรื้อรัง โรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน โรคถุงลมโป่งพอง

โรคเอนซีดีมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

โรคเอนซีดีเป็นโรคเรื้อรัง อาการต่างๆจะค่อยๆเลวลงเรื่อย และเป็นสาเหตุให้เสียชีวิต(ตาย) ในที่สุดได้ แต่การรักษาและควบคุมโรคอย่างจริงจัง จะช่วยให้ควบคุมอาการและชะลอความรุนแรงของโรคได้ และยังช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นด้วย

โรคเอนซีดีมีผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากโรคเอนซีดีคือ ร่างกายทรุดโทรม อ่อนเพลีย ง่วงซึม ไม่มีสมาธิ เจ็บป่วยด้วยการติดเชื้อบ่อย เจ็บป่วยบ่อยจากผลแทรกซ้อน (ผลข้างเคียง) ของแต่ละโรคที่เป็นประสิทธิภาพการทำงานด้อยลง คุณภาพชีวิตด้อยลง มักเป็นอุปสรรคในการเรียน การงาน และในการดำรงชีวิต

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยด้วยโรคเอนซีดี อ่านเพิ่มเติมแต่ละโรคเอนซีดีที่พบบ่อย (ดัง กล่าวแล้วในหัวข้อ โรคเอนซีดีประกอบด้วยโรคอะไร) ได้ในเว็บ haamor.com เช่น โรคเบา หวาน โรคไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง โรคไตเรื้อรัง โรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน โรคถุงลมโป่งพอง แต่ในภาพรวมที่คล้ายกันในทุกโรค คือ

ป้องกันโรคเอนซีดีอย่างไร?

การป้องกันโรคเอนซีดีที่สำคัญคือ

บรรณานุกรม

1. ภัยเงียบโรคไม่ติดต่อไทยตายสูงสุดในโลก http://www.khaosod.co.th/view_news.php?newsid=TUROb1pXRXdNakl3TURVMU53PT0=&sectionid=TURNek1BPT0=&day=TWpBeE5DMHdOUzB5TUE9PQ== [2014,June1]
2. Ezzati,M., and Riboli,E. (2013). Behavioral and dietary risk factors for noncommunicable diseases. NEJM. 369, 954-964.
3. Hunter, D., and Reddy,K. (2013). Noncommunicable diseases. NEJM.369, 1336-1343.
4. Noncommunicable diseases http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs355/en/ [2014,June1]
5. Non-communicable disease http://en.wikipedia.org/wiki/Non-communicable_disease [2014,June1]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน aahealthy pjulalak
Frame Bottom