Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เด็ก 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

นิยามคำว่าเด็ก

เด็ก (Child หรือ Childhood) ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 นิยามว่า

พจนานุกรมนิยามคำว่า Child หมายถึง ผู้อ่อนวัย หรือ ผู้มีอายุตั้งแต่แรกเกิดจนถึงวัยรุ่น ส่วนคำว่า Pediatrics หมายถึง การแพทย์สาขาที่ให้การรักษาดูแลผู้ป่วยเด็ก บางโรงพยาบาลอาจครอบคลุมถึงกลุ่มผู้ป่วยวัยรุ่นด้วย

ในทางการแพทย์ในประเทศไทย ‘เด็ก’ คือผู้ที่มีอายุไม่เกิน 14 ปีบริบูรณ์ หรือเมื่อใช้คำนำหน้าชื่อว่า ‘เด็กหญิงหรือเด็กชาย’ เมื่อมีการเจ็บป่วยและพบแพทย์ เมื่อเป็นโรงพยาบาลใหญ่ซึ่งมีแพทย์เฉพาะทาง ผู้ป่วยจะถูกจัดให้ได้รับการดูแลรักษาจาก แพทย์และพยาบาล ในสาขาโรคเด็ก หรือ กุมารเวช แต่เมื่อใช้คำนำหน้าชื่อว่า ‘นาง นางสาว หรือ นาย’ เมื่อมีการเจ็บป่วยพบแพทย์จะได้รับการดูแลรักษาจาก แพทย์ พยาบาล ในแผนกอายุรกรรม

ทั้งนี้ นิยามคำว่า ‘เด็ก’ และในการดูแลรักษาผู้ป่วยเด็ก แตกต่างกันบ้างเล็กน้อยในแต่ละประเทศ องค์กร และแต่ละโรงพยาบาล ตัวอย่างนิยามคำว่า’เด็ก’ เช่น

  • เด็กแรกเกิด หรือ ทารกแรกเกิด หรือ เด็กแดง (Newborn หรือ Neonate หรือ Infant): หมายถึงเด็กตั้งแต่แรกเกิดจนอายุ 28 วันหรือ 1 เดือน
  • เด็กอ่อน (Infant) หมายรวมได้ถึงเด็กที่อายุต่ำกว่า 1 ปี
  • เด็กวัยเตาะแตะ (Toddler): คือช่วงอายุประมาณ 1 - 3 ปี
  • เด็กก่อนวัยเรียน หรือ เด็กเล็ก (Preschool age): คือช่วงอายุประมาณ 3 -5 ปี
  • เด็กวัยเรียน(School age): คือช่วงอายุประมาณ 5 - 12ปี
  • เด็กโต ซึ่งอาจเรียกว่า วัยก่อนวัยรุ่น (Preadolescence หรือ Pre-teen หรือTween): คืออายุช่วงประมาณ 10-13ปี และ
  • เด็กวัยรุน หรือวัยรุ่น (Adolescence หรือ Puberty): คือช่วงอายุประมาณ 12 - 19 ปี

อนึ่ง: การแบ่งเด็กเป็นวัยต่างๆนั้น เนื่องจากเด็กเป็นวัยที่ร่างกายและจิตใจยังเจริญเติบโตไม่สมบูรณ์ ร่างกายและจิตใจจึงมีการเจริญเติบโตและพัฒนาอยู่ตลอดเวลา ซึ่งแตกต่างกันในแต่ละช่วงวัยดังกล่าว และแตกต่างกับผู้ใหญ่ การแยกเด็กเป็นวัยต่างๆจึงช่วย แพทย์ พยาบาลให้การดูแลรักษาพยาบาลเด็กได้อย่างเหมาะสมทั้งด้านร่างกายและจิตใจ

ทำไมต้องแยกเป็นโรคเด็กและโรคผู้ใหญ่?

โรคเด็ก

เด็ก เป็นวัยที่มีการเจริญเติบโตและการพัฒนาทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ยังต้องพึ่งพา ผู้ปกครอง ดูแลตนเองไม่ได้หรือได้น้อย เข้าใจอาการ และการตรวจรักษาไม่ได้หรือได้น้อยหรือไม่เข้าใจ บอกเล่าอาการของโรคไม่ได้หรือได้น้อยและไม่ชัดเจน ทั้งนี้ขึ้นกับช่วงวัย ดังนั้นการสอบถาม ประวัติทางการแพทย์ การตรวจร่างกาย และขั้นตอนในการวินิจฉัยโรค จึงแตกต่างจากผู้ใหญ่ และต้องมีผู้ปกครองคอยช่วยเหลือดูแล

อวัยวะต่างๆของเด็ก โดยเฉพาะ ตับ ไต สมอง ยังไม่สมบูรณ์ การใช้ยาต่างๆจึงแตกต่างจากในผู้ใหญ่มาก ปริมาณยา (Dose) จึงต้องขึ้นกับทั้ง ช่วงอายุ น้ำหนักตัว และส่วนสูง

จากการที่อวัยวะต่างๆของเด็กยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่นี่เอง รวมทั้งเป็นผู้ที่มีอายุขัยยืนยาว มากกว่าในผู้ใหญ่มาก ดังนั้นผลข้างเคียงจากการรักษาจึงมีโอกาสเกิดได้สูงกว่าในผู้ใหญ่ และอาจส่งผลกระทบถึงคุณภาพชีวิตของเด็กเมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่ได้

นอกจากนั้น ต่างๆของเด็กมักแตกต่างจากโรคของผู้ใหญ่ ถึงแม้บางชนิดอาจเหมือนกันก็ตาม และจากการที่เนื้อเยื่อ/อวัยวะต่างๆยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่ ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันต้านทานโรคในเด็กต่ำกว่าในผู้ใหญ่ โรคในเด็กจึงมักมีความรุนแรงมากกว่าในผู้ใหญ่ ดังนั้น ขั้นตอนและวิธีดูแลรัก ษาผู้ป่วยเด็กจึงแตกต่างจากในผู้ใหญ่

ด้วยเหตุผลทั้งหมด ทางการแพทย์จึงแยกผู้ป่วยเป็น ผู้ป่วยเด็กและผู้ป่วยผู้ใหญ่ นอกจากนั้น ในอนาคต อาจแยกผู้ป่วยเด็กออกเป็น ผู้ป่วยเด็ก และผู้ป่วยวัยรุ่น ทั้งนี้เพราะวัยรุ่นเป็นอีกวัยที่มีความเฉพาะตัว กึ่งเด็กกึ่งผู้ใหญ่ และเป็นผู้ป่วยที่ไม่อยากได้รับการรักษาแบบเด็ก แต่ก็ยังดูแลตนเองไม่ได้เต็มร้อย จึงดูแลรักษาเหมือนในผู้ใหญ่ไม่ได้เต็มที่ การดูแลรักษาจึงกึ่งเด็กกึ่งผู้ใหญ่

โรคเด็กต้องรักษาด้วยหมอเด็กเท่านั้นใช่ไหม?

โรคเด็ก ไม่จำเป็นต้องรักษากับหมอเด็ก(กุมารแพทย์)เสมอไป แพทย์ทุกสาขาสามารถดูแลผู้ป่วยเด็กได้ทุกคน เพราะในการเรียนแพทย์ แพทย์ทุกคนต้องผ่านการเรียนการสอนในเรื่องของโรคเด็กเป็นวิชาหลักวิชาหนึ่งเสมอ แต่เมื่อเป็นโรคที่ซับซ้อนจึงสมควรเป็นการรักษาจากแพทย์เฉพาะ ทางโรคเด็ก ซึ่งแพทย์ที่ดูแลเด็กอยู่ในขณะนั้นมักจะเป็นผู้แนะนำผู้ปกครองเสมอ แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อผู้ปกครองมีความสะดวกกว่าในการพบหมอเด็กหรือในโรงพยาบาลที่มีการแยกสาขาตรวจ เมื่อเด็กป่วยก็พบหมอเด็กได้เลยตั้งแต่แรก

โรคเด็กมีสาเหตุจากอะไร? พบโรคอะไรได้บ้าง?

โรคของเด็ก มีสาเหตุเช่นเดียวกับในโรคของผู้ใหญ่ เพียงแต่แตกต่างกันในอุบัติการณ์ (การพบได้มากหรือน้อย) โดยสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคในเด็ก ที่พบบ่อยได้แก่

รักษาโรคเด็กอย่างไร?

วิธีการรักษาโรคในเด็กเช่นเดียวกับในผู้ใหญ่ ได้แก่

*อนึ่ง การดูแลรักษาผู้ป่วยเด็กที่แตกต่างอย่างมากจากผู้ใหญ่ คือ ผู้ปกครองต้องดูแลเอาใจใส่ เป็นผู้สังเกตความผิดปกติต่างๆ และเป็นผู้แจ้ง แพทย์ พยาบาล แทนเด็ก เพราะดังกล่าวแล้วว่า เด็กไม่สามารถบอกเล่าอาการของตนเองได้ ซึ่งสิ่งนี้เองเป็นปัจจัยที่ทำให้โรคในเด็กมักรุนแรงกว่าในผู้ใหญ่ เพราะเด็กป่วยมักพบแพทย์ล่าช้ากว่าในผู้ใหญ่

โรคเด็กรุนแรงไหม?

โรคเด็ก มักรุนแรงกว่าโรคของผู้ใหญ่ เนื่องจากเด็กมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำกว่าในผู้ใหญ่ และเด็กบอกอาการตนเองไม่ได้ จึงมักเป็นสาเหตุให้พบแพทย์/มาโรงพยาบาลได้ล่าช้า

ดูแลเด็กป่วยอย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลเด็กป่วยที่สำคัญ และการพบแพทย์/มาโรงพยาบาล ได้แก่

ป้องกันโรคในเด็กได้อย่างไร?

การป้องกันโรคของเด็ก ที่สำคัญคือ

บรรณานุกรม

  1. ศรีศุภลักาณื สิงคาลวณิช, ชัยสิทธิ์ แสงทวีสิน, สมจิต ศรีอุดมขจร, และสมใจ กาญจนาพงศ์กุล.(2549). ปัญหาโรคเด็กที่พบบ่อย. กทม: สำนักพิมพ์กรุงเทพเวชสาร
  2. https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/child [2019,April13]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Infant [2019,April13]
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Toddler [2019,April13]
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Preschool [2019,April13]
  6. https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=the-growing-child-school-age-6-to-12-years-90-P02278&sa=U&ei=eMq7VNe2I8_4yQSX-oCwAw&ved=0CEIQFjAI&usg=AFQjCNFn5tO-78ISMzUno4_7cO4dCvft1Q [2019,April13]
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Preadolescence [2019,April13]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน PRdelivery LyriCz bb15
Frame Bottom