Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ดวงตา  ระบบมะเร็งวิทยา  ระบบตา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เห็นภาพไม่ชัด  มีก้อนเนื้อในตา 

บทนำ

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา หรือมะเร็งเมลาโนมาของตา(Ocular melanoma) เป็นโรคมะเร็งที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีที่เรียกว่า เมลาโนไซต์ (Melanocyte) ซึ่งทั่วไปมีอยู่มากมายในผิวหนัง โดยเป็นเซลล์ที่สร้างเม็ดสีให้กับผิวหนัง แต่ก็สามารถพบเซลล์นี้ได้บ้างในเนื้อเยื่อบางชนิดของลูกตา และในเยื่อเมือกของอวัยวะต่างๆ ซึ่งเซลล์ชนิดนี้เมื่อกลายพันธุ์ไปเป็นเซลล์มะเร็งไม่ว่าจะเกิดขึ้นณจุดใด จะเรียกว่า เป็น “โรคมะเร็งเมลาโนมา (Melanoma หรือ Malignant melanoma)” ซึ่งเมื่อเกิดในลูกตา จะเรียกว่า ‘ มะเร็งลูกตาเมลาโนมา(Ocular melanoma)’

ดังนั้น ‘มะเร็งเมลาโนมา’ จึงพบเกิดได้กับ

ทั้งนี้ โรคมะเร็งเมลาโนมาทั้ง 3 ตำแหน่งนี้ มีธรรมชาติของโรคต่างกันบ้าง โดย

ซึ่งได้แยกเขียนมะเร็งทั้ง 3 ตำแหน่ง ต่างหากในแต่ละบทความ โดยในบทความนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะ “โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา “เท่านั้น

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา เป็นโรคที่พบน้อยมาก โดยในแต่ละปี สถิติจากสหรัฐอเมริกาจะพบผู้ป่วยได้ประมาณ 6 รายต่อประชากร 1 ล้านคน เป็นโรคของผู้ใหญ่ มักพบในอายุตั้ง แต่ 55 ปี ขึ้นไป มีรายงานพบในเด็กโตได้บ้างเป็นครั้งคราว ผู้หญิงและผู้ชาย มีโอกาสเกิดโรคได้ใกล้เคียงกัน และยังไม่มีรายงานสถิติที่ชัดเจนของโรคนี้ในประเทศไทยเพราะมักรายงานรวมอยู่ในมะเร็งเมลาโนมาทั้งหมด

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา พบเกิดได้ใน 2 ตำแหน่งของลูกตา คือ

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมามีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอนที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งเมลาโนมาลูกตา แต่พบผู้มีปัจจัยเสี่ยง ได้แก่

  • คนผิวขาว
  • คนผิวบาง
  • คนที่มีตาสีฟ้า
  • ผมแดง
  • มีไฝ หรือมีกระ ตามลำตัวมากกว่า 100 จุดขึ้นไป

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมามีอาการอย่างไร?

อาการของมะเร็งลูกตาเมลาโนมา คือ

1. อาการของโรคมะเร็งเมลาโนมาที่เกิดในผนังลูกตาชั้นกลาง: ได้แก่ ไม่มีอาการเมื่อก้อนเนื้อยังมีขนาดเล็ก แพทย์ตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจสุขภาพตาประจำปี

แต่เมื่อก้อนเนื้อโตขึ้น อาการที่พบได้ ซึ่งไม่เป็นอาการเฉพาะเจาะจง แต่เป็นอาการเช่นเดียวกับอาการของโรคตาจากสาเหตุอื่นๆ เช่น

2. อาการของโรคมะเร็งเมลาโนมาที่เกิดที่เยื่อตา เช่น

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมาได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมาได้โดย

ก. มะเร็งเมลาโนมาของผนังลูกตาชั้นกลาง: แพทย์วินิจฉัยโรคได้จาก

ข. ส่วนโรคมะเร็งเมลาโนมาของเยื่อตา: แพทย์วินิจฉัยได้จาก

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมามีกี่ระยะ?

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา มีการแบ่งระยะโรค ดังนี้

ก. การจัดระยะโรคของมะเร็งเมลาโนมาผนังลูกตาชั้นกลาง: ระยะโรคขึ้นกับชนิดของเนื้อเยื่อของผนังลูกตาชั้นกลาง เช่น ระยะโรคของม่านตา, ระยะโรคของเนื้อเยื่อคอรอยด์ ซึ่งแต่ละระยะโรคจะละเอียดซับซ้อนมาก ใช้เฉพาะกับแพทย์เฉพาะทางโรคมะเร็งเท่านั้น เพื่อแพทย์โรคมะเร็งใช้ช่วย เลือกวิธีรักษา การพยากรณ์โรค และเพื่อการศึกษา

ในบทความนี้ของยกตัวอย่างระยะโรค เฉพาะที่เกิดกับเนื้อเยื่อคอรอยด์เพราะเป็นชนิดพบได้บ่อย/เกือบทั้งหมด และขอสรุปให้พอเป็นที่เข้าใจของคนทั่วไป ดังนี้

ข. ระยะของโรคมะเร็งเมลาโนมาของเยื่อตา: จะแตกต่างจากโรคมะเร็งชนิดอื่น โดยยังไม่มีการแบ่งเป็น ระยะ 1, 2, 3, 4 แต่ใช้การแบ่งเป็น TNM (แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ‘ระยะโรคมะเร็งทีเอนเอ็ม’) เช่น ระยะ T1N0M0 หรือ ระยะ T1N1M1 เป็นต้น โดย

*อนึ่ง เมื่อ T, N, หรือ M สูงขึ้น ความรุนแรงโรคก็ยิ่งสูงขึ้น

รักษาโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมาอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา นอกจากเพื่อการหายขาดจากโรคแล้ว ยังเพื่อพยายามรักษาคุณภาพลูกตาเพื่อให้ผู้ป่วยยังสามารถมองเห็นได้ ดังนั้น จึงมักใช้การรักษาหลายวิธี ร่วมกัน โดยประเมินจาก

ดังนั้น แนวทางการรักษามะเร็งลูกตาเมลาโนมาจึงมักเป็น

มีผลข้างเคียงจากการรักษาอย่างไรบ้าง?

ผลข้างเคียง หรือ ผลแทรกซ้อนจากการรักษาโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา ขึ้นอยู่กับวิธีรักษา โดยผลข้างเคียงจะสูงขึ้นเมื่อ

อนึ่ง: ตัวอย่างผลข้างเคียงที่อาจพบได้จากวิธีรักษาต่างๆ คือ

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมารุนแรงไหม?

โรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา เป็นโรคมะเร็งที่มีความรุนแรงโรคปานกลาง มีโอกาสรักษาได้หาย แต่การรักษามักยุ่งยาก เนื่องจากอาจมีการสูญเสียเสียสายตา/ตาบอดได้

ทั้งนี้ โดยทั่วไป

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมาไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีการตรวจคัดกรองมะเร็งลูกตาเมลาโนมาให้พบตั้งแต่แรกที่ยังไม่ก่ออาการ ดังนั้น การดูแลตนเองของทุกคน คือ

ป้องกันโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมาอย่างไร?

เนื่องจากปัจจัยเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมา เป็นปัจจัยเสี่ยงทางเชื้อชาติ และพันธุกรรม ดังนั้นจึงยังไม่มีวิธีที่จะป้องกันโรคนี้

ดูแลตนเอง ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด ที่รวมถึงมะเร็งลูกตาเมลาโนมาจะคล้ายกัน สามารถปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญคือ

นอกจากนั้น แนะนำอ่านเพิ่มเติมรายละเอียดได้ในบทความในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง

บรรณานุกรม

  1. AJCC cancer staging manual, 8 edition
  2. Kapoo, A. et al.(2016). Journal of the Egyptian National Cancer Institute.28(2):65- 72
  3. Damato, B., and Coupland, S. (2012). Ocular melanoma. Saudi Journal of Ophthalmology. 26: 137-144
  4. Shields, C. et al. (2011). Conjunctival melanoma. Ophthalmology.118, 389-395.
  5. Singh, A. et al. (2011). Uveal melanoma: Trends in incidence, treatment, and survival. Ophthalmology. 118, 1881-1885.
  6. Weiss,E. et al. Curr Oncol. 2016;23(1):e57-e64
  7. Yang,J. et al. Ther Adv Med Oncol. 2018; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5824910/ [2019,Jan19]
  8. https://emedicine.medscape.com/article/1191840-overview#showall [2019,Jan19]
  9. https://www.cancer.org/cancer/eye-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html [2019,Jan19]
  10. https://rarediseases.org/rare-diseases/ocular-melanoma/ [2019,Jan19]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom