Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

องคชาติ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

นกเขาไม่ขัน 

บทนำ

ยาโพรสตาแกลนดิน อี (Prostaglandin E) เป็นสารประกอบประเภทไขมันที่มีการออกฤทธิ์คล้ายกับฮอร์โมนในร่างกาย ในธรรมชาติสามารถจำแนกโพรสตาแกลนดิน อีออกเป็นชนิดย่อยๆตามตำแหน่งของตัวรับ(Receptor)ได้อีกหลายตัว อย่างไรก็ตาทางคลินิก ได้แบ่งยาโพรสตาแกลนดิน อีออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. Prostaglandin E1 (PGE1) หรือในชื่ออัลพรอสตาดิล(Alprostadil) สูตรโมเลกุล คือ C20H34O5 มีฤทธิ์ให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือด ทางคลินิกนำมาใช้รักษาอาการนกเขาไม่ขันในบุรุษ และใช้เป็นยาลดความดันของหลอดเลือดที่นำเลือดไปยังปอดในทารกที่ป่วยด้วยภาวะ Patent ductus arteriosus

2. Prostaglandin E2 (PGE2) หรือในชื่อไดโนพรอสโทน(Dinoprostone) สูตรโมเลกุล คือ C20H32O5 มีฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของมดลูก ทางคลินิกจึงใช้เป็นยาเร่งคลอดหรือไม่ก็ใช้เป็นยายุติการตั้งครรภ์

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยา PGE1 และ PGE2 เป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลต่างๆควรมีสำรองไว้ให้บริการแก่ประชาชน คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้กำหนดให้ PGE1 หรือ Alprostadil เป็นยาในบัญชียาหลักแห่งชาติเพียงรายการเดียว และสามารถพบเห็นการจำหน่ายยาAlprostadil และ Dinoprostone ภายใต้ชื่อการค้าว่า Prostin VR และ Prostin E2

โพรสตาแกลนดิน อีมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

โพรสตาแกลนดินอี

ยาโพรสตาแกลนดิน อีมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

ก. PGE1:

ข. PGE2:

โพรสตาแกลนดิน อีมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาโพรสตาแกลนดิน อีมีกลไกการออกฤทธิ์ ดังนี้

โพรสตาแกลนดิน อีมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโพรสตาแกลนดิน อี มีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาฉีดที่มีส่วนประกอบของตัวยา Alprostadil 5, 10, 20 หรือ 40 ไมโครกรัม/ขวด
  • ยาสอดช่องคลอดที่ประกอบด้วยยา Dinoprostone 10 และ 20 มิลลิกรัม
  • ยาสอดช่องคลอดแบบออกฤทธิ์นานที่ประกอบด้วย Dinoprostone 10 มิลลิกรัม
  • ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ประกอบด้วย Dinoprostone 0.5 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาเจลสำหรับใส่ช่องคลอดที่ประกอบด้วย Dinoprostone 0.5, 1, 2 และ 5 มิลลิกรัม

โพรสตาแกลนดิน อีมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ก่อนใช้ยาโพรสตาแกลนดิน อี ผู้ป่วยจะต้องได้รับการตรวจประเมินร่างกายจากแพทย์เสียก่อน ด้วยตัวยาโพรสตาแกลนดิน อี ถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มซึ่งมีวัตถุประสงค์ การใช้ที่ต่างกันออกไป การบริหารยา/ใช้ยากลุ่มนี้จึงต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น ผู้ป่วยควรให้ความร่วมมือโดยใช้ยาตามคำสั่งและมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัดหมายทุกครั้ง

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยา โพรสตาแกลนดิน อี ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

โพรสตาแกลนดิน อีมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโพรสตาแกลนดิน อีสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้โพรสตาแกลนดิน อีอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโพรสตาแกลนดิน อี เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยากลุ่มนี้
  • ห้ามใช้ยากับสตรีมีครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตต่ำ
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาในกลุ่มนี้ร่วมกับยาต้านการแข็งตัวของเลือดด้วยจะทำให้มีฤทธิ์ เสริมกันจนทำให้เกิดภาวะเลือดออกง่าย
  • ผู้ป่วยควรเรียนรู้ถึงผลข้างเคียงต่างๆที่อาจเกิดขึ้นขณะที่ได้รับยาโพรสตาแกลนดิน อี เพื่อทำความเข้าใจและเฝ้าระวังอันตรายที่อาจเกิดจากผลข้างเคียงได้อย่างรวดเร็ว
  • หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่จะก่อให้เกิดบาดแผลและนำมาด้วยอาการเลือดออกง่าย
  • หากพบอาการวิงเวียน ให้หลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะต่างๆ และการทำงานกับเครื่องจักร ด้วยจะเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
  • มาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัด เพื่อตรวจดูความก้าวหน้าของการรักษา
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยากลุ่มโพรสตาแกลนดิน อีด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

โพรสตาแกลนดิน อีมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโพรสตาแกลนดิน อีมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาโพรสตาแกลนดิน อีอย่างไร?

ด้วยรูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาโพรสตาแกลนดิน อี มีความแตกต่างกันออกไปจึงทำให้เงื่อนไขการเก็บรักษามีความแตกต่างเช่นกัน ดังนี้

  • PGE1/Alprostadil : เก็บยาในช่วงอุณหภูมิ 15-30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น
  • PGE2/Dinoprostone:
    • ยาสอดช่องคลอดให้เก็บในช่องแช่แข็งตู้เย็นที่มีอุณหภูมิ -20ถึง -10 องศาเซลเซียส
    • ยาเจลให้เก็บในตู้เย็นที่มีอุณหภูมิ 2–8 องศาเซลเซียส ห้ามเก็บ ในช่องแช่แข็งตู้เย็น
    • ยาเม็ดแบบรับประทานให้เก็บในตู้เย็นอุณหภูมิ 2–8 องศาเซลเซียสและห้ามเก็บใน ช่องแช่แข็งตู้เย็น

อนึ่ง เก็บยาโพรสตาแกลนดิน อีทุกชนิด/ทุกรูปแบบ ในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น และไม่เก็บยาที่หมดอายุแล้ว

โพรสตาแกลนดิน อี มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโพรสตาแกลนดิน อี มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cervidil (เซอร์วิดิล)Ferring Pharmaceuticals
Prepidil (เพรพิดิล)Pharmacia & Upjohn Inc
Prostin E2 (พรอสติน อีทู)Pfizer
Primigyn (พริมิกิน)Brassica Pharmaceuticals
Prostin VR (พรอสติน วีอาร์)pfizer
Caverject (คาเวอร์เจ็ก)pfizer
Edex (อีเดกซ์)Auxilium Pharmaceuticals, Inc

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Prostaglandin_E1 [2018,June9]
  2. https://www.drugs.com/cdi/alprostadil.html [2018,June9]
  3. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2015/020649s023lbl.pdf [2018,June9]
  4. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2014/020379s028lbl.pdf [2018,June9]
  5. https://www.drugs.com/drug-interactions/alprostadil,caverject-index.html?filter=2&generic_only [2018,June9]
  6. https://www.drugs.com/mtm/dinoprostone-topical.html [2018,June9]
  7. http://www.mims.com/thailand/drug/info/dinoprostone/?type=brief&mtype=generic [2018,June9]
  8. https://en.wikipedia.org/wiki/Prostaglandin_E2 [2018,June9]
  9. https://www.drugs.com/dosage/dinoprostone-topical.html [2018,June9]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Fluke007 Earthmanoytasai
Frame Bottom