Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาโปรกัวนิล (Proguanil) เป็นยาที่ใช้ป้องกันการติดเชื้อมาลาเรีย ชื่อการค้าที่รู้จักกันคือ “Paludrine” และวางจำหน่ายโดยบริษัทยา Astra Zeneca ในอดีตโปรกัวนิลถูกนำไปใช้กับเด็กที่ป่วยเป็นโรคเลือดชนิด Sickle cell disease ซึ่งอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีไข้มาลาเรียชุกชุมเป็นเวลาหลายปี ปัจจุบันมักมีการใช้ยาโปรกัวนิลก่อนการเดินป่าเพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อมาลาเรีย ทางคลีนิกอาจใช้โปรกัวนิลร่วมกับยาอื่นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันและรักษาการติดเชื้อมาลาเรีย โดยปกติการใช้ยานี้เพื่อป้องกันจะต้องรับประทานยาเป็นเวลา 1 สัปดาห์เป็นอย่างต่ำ เพื่อให้ปริมาณยาในร่างกายมีความเข้มข้นมากพอที่จะป้องกันเชื้อไข้มาลาเรีย บางกรณีที่ไม่สามารถรับประทานยาได้ครบ 1 สัปดาห์ แนะนำให้รับประทานยาอย่างน้อย 1 - 2 วันก่อนเดินทาง เข้าพื้นที่ที่มีมาลาเรียและต้องรับประทานยาต่อเนื่องในขณะที่อยู่ในป่า เมื่อกลับออกมาจากพื้นที่มาลาเรียแล้วให้รับประทานยาต่อเนื่องเป็นเวลาอีก 4 - 6 สัปดาห์

นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาเรื่องการกระจายตัวของยาโปรกัวนิลในร่างกายพบว่า ยานี้สามารถถูกดูดซึมได้ดีจากระบบทางเดินอาหารและสามารถซึมผ่านเข้าน้ำนมของมารดาได้ ตัวยาในกระแสเลือดส่วนหนึ่งจะถูกส่งไปเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีที่ตับ และได้สารที่มีชื่อว่า Cycloguanil ซึ่งไม่มีฤทธิ์ในการต้านทานมาลาเรีย ร่างกายจะกำจัดยาโปรกัวนิลปริมาณ 40 - 60% ออกมากับน้ำปัสสาวะ

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้โปรกัวนิลเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของชุมชน สำหรับประเทศไทยได้ระบุสูตรตำรับที่มียาโปรกัวนิลเป็นส่วนประกอบให้เป็นยาควบคุมพิเศษโดยต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์ก่อนจะนำยาไปใช้

โปรกัวนิลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โปรกัวนิล

ยาโปรกัวนิลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้คือ ใช้ป้องกันและรักษาโรคมาลาเรียที่เกิดจากเชื้อชนิด Falciparum malaria

โปรกัวนิลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโปรกัวนิลคือ ตัวยาจะเข้าไปจับกับเอนไซม์ของเชื้อมาลาเรียหรือที่เรียกว่า DHFR enzyme (Dihydrofolate reductase enzyme) อีกทั้งยังยับยั้งกระบวนการเผาผลาญกรดโฟลิก (Folic acid) ในตัวเชื้อมาลาเรีย ส่งผลให้เสียสมดุลทางชีวภาพในการดำรงชีวิต และทำให้เชื้อมาลาเรียหยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

โปรกัวนิลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโปรกัวนิลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

โปรกัวนิลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโปรกัวนิลมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่และเด็กที่อายุมากกว่า 12 ปีขึ้นไป: รับประทาน 100 มิลลิกรัมวันละครั้ง
  • เด็กเล็กที่อายุไม่เกิน 1 ปี : รับประทาน 25 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กที่มีอายุระหว่าง 1 - 4 ปี: รับประทาน 50 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กที่มีอายุระหว่าง 5 - 8 ปี: รับประทาน 75 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กที่มีอายุระหว่าง 9 - 12 ปี: รับประทานได้ถึง 100 มิลลิกรัม/วัน

*อนึ่ง:

  • ควรรับประทานยานี้พร้อมมื้ออาหาร
  • สำหรับการใช้ยานี้กับเด็กสามารถใช้วิธีบดยาให้เป็นผงแล้วผสมนม น้ำผึ้งหรือแยม เพื่อกลบรสของยาและทำให้รับประทานได้ง่ายยิ่งขึ้น

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโปรกัวนิล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโปรกัวนิลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

โปรกัวนิลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโปรกัวนิลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ รู้สึกระคายเคืองในกระเพาะอาหาร-ลำไส้ ปวดศีรษะ วิงเวียน ผื่นคัน

หากได้รับยานี้เกินขนาดอาจพบอาการปวดท้อง ปัสสาวะมีสีเลือดปน/ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะแล้วแสบร้อน ปวดหลัง อาเจียน หากพบอาการดังกล่าวควรต้องรีบกลับไปปรึกษาแพทย์ /ไปโรงพยาบาลเพื่อให้แพทย์ปรับแนวทางการใช้ยาที่เหมาะสม

มีข้อควรระวังการใช้โปรกัวนิลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโปรกัวนิลเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคไตขั้นรุนแรง
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่เชื้อมาลาเรียเป็นชนิดดื้อต่อยานี้เช่น ชนิด Plasmodium
  • ห้ามรับประทานยานี้พร้อมกับดื่มสุรา
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้สูงอายุ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • การใช้ยานี้กับสตรีที่ตั้งครรภ์ควรต้องเป็นไปตามความเห็นหรือมีคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น
  • หากพบอาการข้างเคียงที่รบกวนต่อการดำรงชีวิตประจำวันควรกลับไปพบแพทย์/ไปโรง พยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการใช้ยา
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโปรกัวนิลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โปรกัวนิลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโปรกัวนิลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาโปรกัวนิลอย่างไร?

ควรเก็บยาโปรกัวนิลในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่อง แช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

โปรกัวนิลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโปรกัวนิลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Malanil (มาลานิล) GlaxoSmithKline
Malaron (มาลารอน) GlaxoSmithKline
Progunal (โปรกูนอล) Lexica
Paludrine (ปาลูดรีน) Alliance Pharmaceuticals

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Proguanil [2015,July4]
  2. http://patient.info/medicine/proguanil-for-malaria-prevention[2015,July4]
  3. http://www.drugs.com/cons/proguanil.html [2015,July4]
  4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=proguanil[2015,July4]
  5. http://www.mims.com/Hongkong/drug/info/Malarone/?type=brief[2015,July4]
  6. http://www.antimicrobe.org/drugpopup/Proguanil.pdf [2015,July4]
  7. http://www.drugs.com/drug-interactions/proguanil-index.html?filter=2 [2015,July4]
  8. https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/10663/XPIL/Paludrine+Tablets/ [2015,July4]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom